www 3 علت مهم بیماری افسردگی در جامعه غربی

www 3 علت مهم بیماری افسردگی در جامعه غربی

           دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی گروه فارماکولوژی

دانشکده داروسازی و واحد علوم دارویی تهران ، مدرس فارماکولوژی بیمارستان بوعلی تهران

رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی وَ یَسِّرْ لِی أَمْرِی وَ احْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانِی یَفْقَهُوا قَوْلِی

پروردگارا سینه‌‏ام را گشاده دار، و کار را بر من آسان کن، گره از زبانم بگشاى تا سخنم را درک کنند.

.........................................................................................................

جسم و روان انسان ارتباط و وابستگی شدید به هم دارند لذا بیماری در هر کدام ، دیگری را نیز تحت تاثیر قرار می دهد عوارض وعلائم بیماری جسمی معمولاً با چشم قابل دیدن و یا با حواس پنجگانه قابل درک می باشند اما علائم بیماری روانی معمولاً در عواطف ، احساسات و رفتار فرد نفوذ پیدا می کند و در اوایل بیماری یک حس و حالتهای مبهمی است که فرد به راحتی آن را درک نمی کند .

بیماریهای خلقی :
خلق همان حالت هیجانی پایدار یک فرد است که گاهی به طور طبیعی در طیفی از شادی وغم در نوسان است . بیماریهای خلقی با احساسهای نابهنجار افسردگی و یأس مشخص میشوند که فرد به صورت مداوم دارای حالتهای مذکور می شود و انواع آن عبارتند از :
الف – بیماری افسردگی : خلق افسرده ، از دست دادن انرژی و علاقه ، احساس گناه ، کاهش تمرکز ، از دست دادن اشتها ، افکار خود کشی یا مرگ و مشکلات خواب و ... از علائم آن است

                                                               

افسردگی به چند دسته اختلال افسردگی اساسی ، افسردگی فصلی ، افسردگی اتیپیک یا غیرنرمال یا فیزئول  افسردگی مضاعف ، اختلال افسرده خویی و... تقسیم می شود .

ب – بیماری اختلال دوقطبی : همچنان که از اسم آن پیداست دارای دو حالت است که یک حالت آن از علائمی مانند : خلق بالا ، پرش افکار ، کاهش خواب ، افزایش اعتماد به نفس ، خود بزرگ بینی ، افراط در فعالیت ، ولخرجی و افزایش میل جنسی و .... تشکیل شده است .

                                                                                                    

و حالت دوم برعکس  احساس افسردگی می باشد که یک نوع آن  اختلال خلق ادواری است.در حدود یک نفر از هر 100 بزرگسال در طول زندگی خود دچار این اختلال می‌گردد.

معمولا این اختلالات بعد از سنین نوجوانی اتفاق می‌افتد. در سنین بالاتر از 40 سال این اختلالات غیر معمول است. مردان و زنان به یک اندازه در معرض ابتلا به این اختلالات قرار دارند.

                                                  

اختلال دو قطبی یک ناراحتی با شیوع زیاد است و افراد زیادی را در تمام دنیا از جمله ایران رنج میدهد.آسیبی که این بیماری در زندگی انسان بر پیکرۀ جسمی‌واجتماعی و فرهنگی -روانی او وارد میکند بسیار شدیدتر از بیماریهای جسمی‌دیگر است.اختلال دو قطبی در مراحل مختلف عوارض مختلفی در بر دارد:

این اختلال بی انگیزگی و بی علاقگی وخلق تنگ باعث میشود که فرد اشتغال و....خود را از دست بدهد و بسیار از زندگی وهمقطارانش عقب بیفتد. گاهی شدت افسردگی به حدیست که حتی باعث اقدام به خودکشی میشود.

افسردگی یک اختلال خلقی است که امروزه در گروه شایع‌ترین بیماری‌های اعصاب و روان جای گرفته است. به گفته کارشناسان؛ احتمال بروز افسردگی در زنان دو برابر مردان است. به دنبال بروز افسردگی، فرد از جامعه، خانواده یا دوستان کناره‌گیری کرده و عملکردهای وی اعم از شغلی، تحصیلی و خانوادگی مختل می‌شود. بنابراین شناسایی علایم این اختلال و فراهم آوردن زمینه‌های درمانی مناسب بیش از پیش ضروری است.

                                                                        

افراد به طور معمول طیف وسیعی از حالات خلقی و روانی اعم از شاد و غمگین بودن، خندیدن و غصه‌دار بودن را تجربه می‌کنند، تصریح کرد: افراد به طور طبیعی بر این حالات خلقی روحی – روانی تسلط داشته و قادر به کنترل آنها هستند. در اختلالات خلقی این احساس تسلط از بین رفته و فرد از این بابت دچار رنج فراوانی می‌شود.

شیوع افسردگی در زنان دو برابر مردان است اثرات زایمان، تفاوت‌های هورمونی و فشارهای روانی و اجتماعی از علل افسردگی در زنان میباشد. فرد افسرده توانایی کنترل این روحیه و خلق افسرده را ندارد. افسردگی حدود 10 تا 25 درصد در زنان و 5 تا 10 درصد در مردان شایع است. تفاوت‌های هورمونی بین دو جنس زن و مرد، اثرات زایمان و تفاوت فشارهای روانی و اجتماعی در زنان و مردان از جمله علت‌های شیوع دو برابری افسردگی در زنان نسبت به مردان است.

عوامل ژنتیکی‌، اتفاقات روانشناختی، عوامل اجتماعی و معنوی در بروز افسردگی موثرند. اختلالات اعصاب و روان، مستعد بروز افسردگی هستند. اتفاقات روانشناختی نیز در بروز افسردگی نقش مهمی دارند. به عنوان مثال فردی که شریک عاطفی خود را از دست داده در معرض خطر ابتلا به افسردگی قرار دارد.

برخی از عوامل در سطح اجتماع معمولا به شکلی غیرمحسوس افراد را تحت تاثیر قرار می‌دهند. عوامل معنوی از دیگر عوامل موثر در بروز افسردگی است. بر این اساس اختلالات اعصاب و روان در افرادی که به یک وجود لایزال قدرت معتقدند کمتر مشاهده می‌شود.

محققان بسیاری به بررسی رابطه میان مذهب و استرس پرداخته‌اند. فیگلمن یکی از این افراد بود که در کتاب "مذهب و سلامتی" به تحقیقات وی اشاره شده است. وی در تحقیقات خود به این نتیجه رسید که افرادی که دارای تمایلات مذهبی نیستند بیشتر از افراد دیگر در معرض استرس و افسردگی قرار دارند.

                    

کتاب مذهب و سلامتی                              

خلق افسرده از نظر بیمار مبتلا، کیفیت مشخصی دارد که می‌توان آن را از یک احساس طبیعی دلتنگی و سوگواری متمایز کرد. به این ترتیب بیمار احساس می‌کند در دوره‌ای قرار گرفته که احساس غمگینی و دلتنگی وی متفاوت از احساس غمگینی وی در یک حالت طبیعی است. بیماران افسرده علایم بیماری خود را نوعی درد مشقت ‌بار روحی توصیف کرده و حتی گاهی از این مسئله شکایت می‌کنند که قادر به گریه کردن نیستند.

اگر ساختار جمعیت را در نظر بگیریم، مشاهده می‌کنیم که زنان نسبت به مردان بیش‌تر تحت تاثیر این بیماری هستند و به نظر می‌رسد حتی ثروتمندترین کشورها از چنگال آن رهایی ندارند. مثلا امریکا در صدر فهرست قرار دارد و نرخ شیوع افسردگی مادام‌العمر در این کشور رقمی بالا معادل ۱۷ درصد است. هم‌چنین نرخ خودکشی در این کشور ۱ نفر در هر ۱۰۰۰۰ نفر است.

اولین کشور با بالاترین آمار افسردگی در جهان امریکا است. شاید این کشور یک ابرقدرت باشد و در پیشرفت‌های فناوری و اقتصادی پیشگام باشد، اما وقتی صحبت از افسردگی است، به نظر می‌رسد افراد بیش‌تری درگیر این اختلال مزمن هستند. از قرار معلوم این مشکل در امریکا جدی‌تر از تمام کشورهایی است که نرخ افسردگی در آنها بالا است.

شهروندان کشورهای مرفه و ثروتمند بیشترین نرخ ابتلا به افسردگی حاد را دارند که نرخ ابتلا به این اختلال روانی در کشورهای آمریکا، فرانسه و هلند بیشتر است                                       .
نرخ ابتلا به به این بیماری در کشورهای ثروتمند 15 درصد است، در حالی که در کشورهای فقیر یا کم درآمد این رقم 11 درصد می باشد. در حال حاضر، افسردگی به عنوان چهارمین بیماری شایع در جهان است، بنا به تخمین سازمان بهداشت جهانی منتشر شده در مجله بهداشت و درمان، این بیماری در سال 2020 در جایگاه دوم قرار خواهد گرفت. هلند با 33.6 درصد، فرانسه با 32.3 درصد و آمریکا با 30.9 درصد

بیمارمبتلا به افسردگی حاد پس از هند حدود 36 درصدی در رده‌های دوم تا چهارم قرار دارند.

گوشه‌گیری و کناره‌گیری از جامعه، خانواده و دوستان از علایم دیگر افسردگی حدود دو سوم بیماران افسرده گاهی به خودکشی فکر می‌کنند . گاهی بیماران افسرده از جامعه، خانواده یا دوستان خود کناره‌گیری کرده و حتی از انجام فعالیت‌هایی که زمانی مورد علاقه وی بوده، لذتی نمی‌برد.

                                                                              

ممکن است فرد از این گوشه‌گیری آگاهی نداشته و دیگران متوجه آن شوند. حدود دو سوم کل بیماران افسرده گاهی به خودکشی فکر کرده و از این مقدار 10 تا 15 درصد گاهی اقدام به خودکشی هم می‌کنند.

                                                                                                 

     طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی بیش از ٣٥٠‌میلیون نفر در تمام سنین در سراسر دنیا از افسردگی رنج می‌برند.

همچنین برآوردی وجود دارد که نشان می‌دهد بروز افسردگی شدید با یک‌‌میلیون مورد خودکشی که هرسال اتفاق می‌افتد. 

کاهش انرژی را از دیگر علایم شایع افسردگی دانست و تصریح کرد: کاهش انرژی سبب می‌شود فرد وظایف خود را به خوبی انجام نداده و اختلال عملکرد تحصیلی، شغلی و خانوادگی را به دنبال داشته باشد. در این صورت فرد انگیزه خود را از دست داده و قادر به ایجاد طرح‌های جدید یا پیش بینی و برنامه‌ریزی برای آینده نیست.
اضطراب،اختلال خواب، کاهش اشتها و وزن از دیگر علایم شایع افسردگی اختلال در خواب بویژه سحرخیزی در بیماران افسرده شایع است. به این صورت که بیمار صبح‌ها زودتراز قبل از خواب برمی ‌خیزد.
گروه کوچکی از بیماران افسرده با افزایش اشتها و افزایش خواب روبرو می‌شوند.

غیرطبیعی بودن قاعدگی و کاهش علاقه جنسی در افراد افسرده، احتمال ابتلا به سوء مصرف مواد افراد افسرده  دیده شده است.

گاهی افراد افسرده برای رهایی از حالات ناگوار خلقی به خوددرمانی با مواد مخدر یا الکل می‌پردازند، ممکن است سوء مصرف مواد مخدر در افراد افسرده مصرف ومتعاقب آن شکایت‌های جسمی مانند یبوست، درد سینه، دردهای مختلف بدن مثل سردرد، احساس کرختی و لختی در دست و پا مشاهده گردد.

افسردگی یک بیماری رایج در جوامع غربی است که سالانه به تعداد مبتلایان به آن افزوده می‌شود. با وجودی که امکان درمان این بیماری وجود دارد اما درصد بالایی از افرادی که به این بیماری مبتلا هستند از بیماری خود خبر ندارند و تنها زمانی برای درمان به پزشک مراجعه می‌کنند که بیماری به مراحل پیشرفته خود رسیده است. از علل این بیماری می‌توان به کمبود مهر و محبت در جوامع غربی، سست شدن بنیان خانواده، مصرف گرایی بیش از حد و کاهش معنویت در این جوامع اشاره کرد. کاهش بهره‌وری ناشی از افسردگی مردم ایالات متحده باعث از بین رفتن بیش از 31 میلیارد دلار در سال می‌شود.

دلایل افسردگی در میان زنان آمریکایی  درصد زنان آمریکایی که از داروهای ضد افسردگی استفاده می ­کنند، بسیار بیشتر از زنان دیگر کشورهای جهان است.

 در سه نسل گذشته تعداد آمریکایی­ هایی که از قرص ­های ضد افسردگی استفاده می ­کنند، بیشتر و بیشتر شده است. این موضوع در مورد زنان این کشور حادتر است. به نحوی که زنان آمریکایی در صدر جدول استفاده کنندگان از داروهای ضد افسردگی قرار دارند. روانشناسان یکی از دلایل میزان زیاد استفاده از این داروها در بین زنان را نگاه ابزاری جامعه به آنها و فشارهای وارد شده به آنها در جریان زندگی می­ دانند. این نوع افسردگی که از آن با عنوان "ناراحتی مرسوم" یاد می ­شود، به این دلیل اتفاق می­ افتد که زنان جامعه احساس می­کنند هیچ کس به معنی واقعی آنها را دوست ندارد و روابط افراد جامعه با آنها تنها به منظور سوء استفاده­ های جنسی و مادی است. طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی بیش از ٣٥٠‌میلیون نفر در تمام سنین در سراسر دنیا از افسردگی رنج می‌برند.

استفاده ابزاری از زنان یکی از عوامل افسردگی آنها در ایالات متحده است

محققان بالا بودن نرخ افسردگی  را در جوامع غربی سه عامل www میدانند:

1-Weather    هوای نامساعد و ناپایدار وغیر آفتابی و کم آفتابی توام با ابری بودن وبارندگی مستمر

2-Work       عدم پایداری در شغل وحرفه که هر چند صباح با تغییر شغل وتعامل با مدیر وارباب رجوع و موارد جدید و.... همراه است.

3- Woman  استفاده ابزاری از زنان و ازدواج های مکرر کوتاه مدت ، ندانستن فرزند از نام پدرو صدور شناسنامه به اسم مادر؟؟؟؟ این مورد سبب افسردگی  فرزندان متولد شده اعم از پسر ودختر میگردد.

علت اساسی اختلالات اعصاب و روان را بهم ریختگی در محیط شیمیایی مغز است داروهای مصرفی در درمان اختلالات اعصاب و روان نقش متعادل کننده و ترمیم کننده به هم ریختگی‌های مغز است.

یک فرضیه قدیمی افسردگی را مبنی بر کمبود کاتکول آمین ها (آدرنالین و نور آدرنالین) در سلول های هسته رافه درمغز تعریف می نماید. نظریه جدیدتر کم شدن ماده سروتونین را نیز علت بروز افسردگی میداند.در نظریات بعدی اختلال درسیستم هورمونی (هورمون های تیروییدی )و استرویید های جنسی مطرح وجدید ترین نظریه فرضیه نوروتروفیک و اختلال درBDNE مورد توجه محققین قرار گرفته است که بر این مبنا نسل های چهار گانه داروهای ضد افسردگی ساخته ومورد استفاده قرار گرفت . در فرصت دیگری به مکانیسم، عوارض ومشکلات این داروها خواهیم پرداخت.

                                                                                      

سروتونین یا 5-hydroxytryptamin با فرمول مولکولی C₁₀H₁₂N₂O نام ماده شیمیایی مهمی در مغز است که به عنوان نوروتنسمیتر ( انتقال دهنده عصبی) عمل می کند. انتقال دهنده عصبی مولکولی در مغز است که به سلول عصبی کمک می کند تا با یکدیگر ارتباط شیمیایی برقرار کرده و اطلاعات خود را با مبادله می کنند. این نوروتنسمیتر هر چند هرمون نیست اما به نام هورمون خلق و خو ( یا هورمون نشاط که شادی آور است) نیز شناخته می شود و ظاهراً سطح سروتونین مغز از علل اصلی افسردگی است و به طور کلی هورمون «سروتونین» موجب ایجاد تحرک و انرژی در بدن می گردد و احساس «خوب بودن» در فرد تقویت می‌کند.

                                                                                            

کمبود سروتونین در خون افزایش حالاتی مثل افسردگی،‌دلهره،‌دردهای میگرنی،‌فشار خون بالا و بی خوابی می شود . سروتونین یکی از ناقل های عصبی (نوروترسنمترها) فعال در سیستم عصبی مرکزی و دستگاه گوارش است.

بحث داروهای ضد اافسردگی ومشکلات این داروها وگیاهان دارویی مورد استفاده در فرصتی دیگر مورد بحث قرارخواهدگرفت.

*********************************************************************************************

خوشحالی زمانی به دست می‌آید که فکرتان، سخن‌تان و عملکردتان در هماهنگیِ با هم باشند.     ماهاتما گاندی

تا زمانی که تلاش نکنید کاری فراتر از توانایی‌های فعلی خود انجام دهید، هرگز رشد نخواهید کرد                             

رالف والدو امرسون (فیلسوف و نویسنده‌ی آمریکایی

مرد موفق کسی است که می‌تواند با آجرهایی که دیگران به سمت او پرتاب می‌کنند، بنایی مستحکم تر بسازد.

         دیوید برینکلی (فیلم‌نامه‌نویس آمریکایی

بیماری های پاییزی و داروهای مصرفی

                     بیماری های پاییزی و داروهای مصرفی                          
           دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی گروه فارماکولوژی
دانشکده داروسازی و واحد علوم دارویی تهران ، مدرس فارماکولوژی بیمارستان بوعلی تهران
به نام نامی که نام ها از او نامیده شد.                      به نام عالمی که علم ها از او خروشیده شد.
                               به نام عاشقی که عشق ها از او جوشیده شد.

مدیر مرکز اطلاع رسانی و پاسخگویی سامانه ۱۴۹۰ سازمان غذا و دارو میگوید: با شروع فصل پاییز حساسیت‌های فصلی و بعضی عوامل سرماخوردگی در افراد بروز می‌کند که متاسفانه برخی به مصرف خودسرانه دارو روی می‌آورند.
                                     

با شروع شدن فصل پاییز حساسیت‌های فصلی و بعضی عواملی سرماخوردگی در افراد بروز می‌کند که متاسفانه برخی در مواجهه با حساسیت فصلی به مصرف خودسرانه دارو روی می‌آورند؛ این درحالیست که حساسیت‌های فصلی با
   تغییر فصل ایجاد می‌شوند و جای نگرانی وجود ندارد.       
آلرژی‌های ناشی از گرده‌های درختان و گیاهان در فصل‌های بهار، تابستان و پاییز همواره در هوا پراکنده‌اند. این ذرات می توانند به بینی، چشم، گوش و دهان فرد وارد شده و یک واکنش آلرژیکی شدید را به همراه داشته باشند.
گرچه بهترین شیوه برای مبارزه با آلرژی پاییزی دور شدن از گرده ها و یا رعایت موارد بهداشتی مانند استفاده از ماسک مناسبی است، اما گاهی برای فرونشاندن این حساسیت ها نیاز به مصرف دارو است.
   بهترین داروها برای رهایی یافتن از آلرژی فصل پاییز کدام است؟
اسپری‌های استروئیدی بینی، داروهای ضد   حساسیت را به درون بینی وارد کرده و  برای تسکین گرفتگی بینی، خارش آبریزش بینی و یا عطسه به کار می‌رود. بهتر است استفاده از این اسپری ها قبل از شروع فصل آلرژی آغاز شده و تا پایان فصل ادامه یابد .
                            

آنتی هیستامین‌ها،‌ داروهای شیمیایی هستند که از بدن در برابر مواد حساسیت زا محافظت به عمل می‌آورند. این داروها به صورت قرص و اسپری بینی موجود است و روشی موثر برای آبریزش بینی، خارش و عطسه محسوب می‌شود.
Cetirizine و Loratadine  است.
                             
 لوراتادین آنتی هیستامینی است که اثرات هیستامین شیمیایی طبیعی در بدن را کاهش می دهد. هیستامین در بدن می تواند موجب تولید علائمی مانند عطسه, خارش, اشک چشم و آبریزش بینی شود. این دارو در دو شکل شربت و قرص لوراتادین تولید می شود .
لوراتادین در بهبود کهیر, جوش پوستی و دیگر علائم سرماخوردگی و آلرژی استفاده می شود. همچنین این دارو در درمان کهیر و خارش پوست در افراد مبتلا به واکنش های پوستی مزمن نیز کاربرد دارد. 
موارد منع مصرف لوراتادین:
در صورت هر گونه حساسیت به شربت یا قرص لوراتادین
در صورت داشتن هر گونه بیماری مانند آسم و ناراحتی های کبدی و یا کلیوی        برای کودکان زیر 6 سال
قرص سیتریزین از خانواده آنتی هستامین ها است و ضد آلرژیک و ضد حساسیت می باشد، در واقع برای کاهش علائم حساسیت از قرص سیتریزین استفاده می شود.
کاربرد اصلی قرص سیتریزین (Cetirizine) درمان حساسیت و خارش است. قرص سیتریزین برای درمان تب یونجه ، کهیر و خارش‌های پوستی ناشی از حساسیت‌ها و آلرژی‌ها نیز استفاده می‌شود. از قرص سیتریزین برای درمان آبریزش بینی، خارش و قرمزی چشم، عطسه و خارش بینی و گلو و پوست (در صورتی که این علائم ناشی از آلرژی و حساسیت باشد) نیز استفاده می‌شود.
برای افراد بزرگسال و کودکان بیش از شش سال قرص و کپسول سیتریزین مناسب می‌باشد برای بچه‌های کوچک‌تر نیزمایع خوراکی آن موجود می‌باشد.
 

                                                              

این دارو برای کودکان زیر دو سال مناسب نمی‌باشد.
چنانچه به بیماری‌های مزمن کبد مبتلا هستید از این دارو استفاده نکنید.
اطلاعاتی مبنی بر بروز وابستگی و سوءمصرف با سیتریزین وجود ندارد.
از مصرف این قرص در دوران حاملگی باید خودداری شود. اگرچه استفاده تصادفی این دارو توسط زن حامله هیچ گونه تاثیر مضری برای چنین ندارد. با این وجود مصرف این دارو باید قطع گردد.
در طول دوران شیردهی نباید از این قرص استفاده کنید زیرا ماده سیتریزین وارد جریان شیر مادر می‌شود.-حداکثر اثر دارو یک ساعت بعد از مصرف ظاهر می‌شود. در صورت مصرف با غذا سرعت جذب دارو کاهش می‌یابد.
می‌توانید از قرص‌های سیتریزین قبل یا بعد از غذا استفاده کنید. همچنین می‌توانید این قرص را با استفاده از یک لیوان نوشیدنی یا آب مصرف کنید.
 
  قرص های سرماخوردگی اغلب ترکیبی از چند دارو هستند که شامل یک ضد درد، یک ضد حساسیت و ... می باشند. 
 بیماران با فشار خون و بیماران قلبی فقط با مشورت پزشک می توانند این داروها را مصرف کنند.به علاوه مصرف این دارو    در بیماران با نقص شدید کبدی باید با احتیاط مصرف باشد.
کودکان نباید از داروهای مخصوص بزرگسالان استفاده کنند.خوشبختانه داروهای مخصوص سرماخوردگی کودکان در دسترس است.     

                                                      

دارو را به مقدار توصیه شده(به وسیله پزشک یا داروسازیا ذکر شده روی جعبه) مصرف کنید نه بیشتر!                                                            
دارو را باید همراه غذا مصرف کنیدتا تحریک گوارشی کمتر شود. 
مصرف این دارو باعث خشکی دهان می شود.      مصرف این دارو در بارداری یا شیردهی با توصیه پزشک ممکن است. 
 مصرف این دارو همراه سایر داروهای حاوی    استامینوفن باید با احتیاط باشدچون ممکن است استامینوفن زیادی به بدن برسد.
 دارو را باید از دسترس اطفال دور نگه دارید و آن را در محلی دور از نور و حرارت و رطوبت قرار دهید .
                                      
                                     

  حساسیت های پاییزی را بدون دارو درمان کنید.                              
     افراد باید حدود دو هفته پیش از آغاز علائم، داروهای کاهش‌دهنده حساسیت را مصرف کنند تا علائم تحت کنترل درآیند. حتی پس از پایان فصل حساسیت‌زای پاییز و کاهش علامت‌های بیماری نیز به دلیل احتمال تداوم حساسیت، مصرف داروها را قطع نکنید.                        
بهترین درمان، ‌پیشگیری است، دور ماندن از مواد حساسیت‌زا می‌تواند تا حد زیادی احتمال بروز     واکنش‌های حساسیت‌زا را کاهش دهد. 
 وقتی وارد منزل می‌شوید، لباس‌ها و کفش‌های خود را خارج کنید و مانع از انتشار مواد حساسیت‌زایی شوید که به لباس‌هایتان  چسبیده‌اند. دوش گرفتن بهترین راه خلاص شدن از موادی است که به همراه پوست و موی شما وارد منزل شده‌اند.  
 بررسی‌ها نشان می‌دهد که گرده گیاهان و مواد حساسیت‌زا صبح‌ها با شدت بیشتری در محیط پراکنده می‌شوند و به همین دلیل پزشکان توصیه می‌کنند افرادی که بیشتر در معرض ابتلا به واکنش‌های حساسیتی هستند تا حد امکان صبح‌ها از منزل خارج نشوند.                     
در صورت امکان پنجره‌های منزل و اتومبیل را بسته نگه داشته و از تهویه‌ هوا برای بهبود وضعیت هوا استفاده  کنید.
در ابتدای پاییز برخی برگ‌ها خشک شده و می‌ریزند بنابراین افرادی که از حساسیت بالایی برخوردارند در این زمان‌ها از ماسک استفاده کنند. ماسک علاوه‌بر اینکه مانع از ورود ذرات و مواد حساسیت‌زا به درون مجاری تنفسی می‌شود، محیط تنفس را نیز مرطوب نگه می‌دارد.
 
  همچنین به دلیل خشک شدن هوا در فصول سرد پاییز و زمستان، توصیه می‌شود افراد در منزل از دستگاه‌های بخور به‌منظور تامین رطوبت محیط استفاده کنند.
                                             
دستگاه‌های بخور با ایجاد رطوبت از خشکی پوست بدن و مخاط بینی جلوگیری می‌کنند و به عنوان یکی از راه‌های کمکی در درمان عفونت‌های دستگاه تنفسی استفاده می‌شوند
معمولا توصیه می ‌شود در اتاق کودکان و خردسالان از بخور گرم استفاده شود، در عین حال استفاده از این دستگاه‌ها نباید دایمی باشد؛ چراکه رطوبت زیاد حملات آسم و آلرژی را تشدید می ‌کند
دستگاه‌های بخور با ایجاد رطوبت از خشکی پوست بدن و مخاط بینی جلوگیری می‌کنند و به عنوان یکی از راه‌های کمکی در درمان عفونت‌های دستگاه تنفسی استفاده می‌شوند
استفاده از دستگاه‌های بخور گرم، در فصل‌های سرد سال توصیه می‌شود.
بعضی میوه‌ها با توجه به پرزهایی که روی پوست دارند عامل حمل مواد حساسیت‌زا به شمار می‌روند، بنابراین باید قبل از مصرف به خوبی آنها را شست.
                                                    

از خشک کردن لباس و حوله در خارج از منزل خودداری کنید زیرا چسبیدن ذرات حساسیت‌زا به بافت پارچه ممکن است باعث شروع علائم حساسیت شود. بین ساعات پنج تا 10 صبح میزان مواد حساسیت‌زای محیط در این فصل بسیار بالاست، از این رو افراد مستعد، در صورت امکان در این زمان‌ها از منزل خارج نشوند و فعالیت خود را در خارج از منزل محدود کنند.
اگر دچار سرماخوردگی و حساسیت فصلی نشده اید بهتر است به مدت ۲۰روز شروع به تقویت سیستم ایمنی بدن کنید. در این زمینه نیاز به مصرف داروی خاصی نیست. مصرف دمنوش هایی که تعداد گلبول های سفید را افزایش دهد و سطح ایمنی سیستم بدن را تقویت کند، کافی است.
 

                                   

حجامت در اول فصل تجویز می شود زیرا خون فاسد و رسوبات بدن، غلیان می کند و زمان خوبی
است برای زدودن رسوبات. بنابراین فصل پاییز، فصل سم زدایی و تصفیه رسوبات است.

                               

 
 بهترین دمنوش های گیاهی در فصل پاییز:
استفاده از دمنوش زنجبیل، دارچین، زعفران و چای کوهی برای افزایش گردش خون و گرمایش بدن در فصل سرما مناسب است.
 
دمنوش ترکیبی مرزنجوش، آویشن و چای کوهی یک داروی ضد آلرژی، آنژین، میگرن و سینوزیت
است.
                            

ترکیب آویشن و عسل می باشد و در افراد با سیستم ایمنی ضعیف بسیار مفید است.
در زمان سرما و آلودگی هوا مصرف دمنوش
سنبل الطیب، گل گاوزبان، لیمو امانی و گل ساعتی برای تقویت اعصاب و جلوگیری از گرفتگی عروق تاثیر چشمگیری دارد.
 
                                                                                               

جملات ناب از امام سجاد (ع)
اگر مردم بدانند که در طلب علم چه فایده اى است، آن را می‌طلبند اگر چه با ریختن خون دل و فرو رفتن در گرداب‌ ها باشد.
تعجّب دارم از کسی که نسبت به تشخیص خوب و بد خوراکش اهتمام می ورزد که مبادا ضرری به او برسد، چگونه نسبت به گناهان و دیگر کارهایش اهمیّت نمی دهد و نسبت به مفاسد دنیایی، آخرتی، روحی، فکری، اخلاقی و... بی تفاوت است.
دنیا همچون نیمه خواب (چرت ) است و آخرت بیداری می‌باشد و ما در این میان این دو در خواب پریشانیم.‏

اتیولوژی آسم وبررسی داروهای مورد استفاده در آن

                     اتیولوژی آسم وبررسی داروهای مورد استفاده در آن  

          دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران گروه فارماکولوژی

                      مدرس فارماکولوژی بالینی  بیمارستان بوعلی تهران

چه آسان است مرگى که در راه رسیدن به عزّت و احیاى حق باشد، مرگ عزتمندانه جز زندگى جاوید و زندگى ذلیلانه جز مرگ همیشگى نیست. امام حسین)ع(

در عجبم از مردمی که خود زیر شلاق ظلم و ستم زندگی می‌کنند اما برای حسینی که آزاده زندگی کرد٬می‌گریند. دکتر علی شریعتی

............................................................................................................................

آسم در واقع انسداد برگشت‌پذیر برونش‌ها و التهاب در راه‌های هوایی است که در این شرایط بیمار به محرک‌های مختلف در محیط بیرون و داخل خانه و برخی محرک‌های آندوژن پاسخ اغراق‌آمیز می‌دهد.

از نظر شیوع، بین 5 تا 10درصد افراد جامعه به این بیماری مبتلا می‌شوند و می‌توان گفت به‌دلیل صنعتی شدن جوامع، شیوع این بیماری افزایش چشمگیری یافته است به‌خصوص در میان کودکان و نوجوانان؛ ولی آسم در هر سنی می‌تواند وجود داشته باشد.

مشخصه آسم بروز مکرر خس خس، تنگی نفس، تنگی قفسه سینه و سرفه می‌باشد. ممکن است در اثر سرفه از ریه خلط تولید شود اما بالا آوردن آن اغلب دشوار است. در هنگام بهبودی پس از حمله ممکن است این خلط چرک مانند به نظر می‌رسد و علت آن وجود میزان زیاد سلول‌های سفید خون موسوم به ائوزینوفیل می‌باشد. علائم معمولاً در شب و در صبح زود یا در هنگام ورزش یا در هوای سرد بدتر می‌شود. برخی از افراد مبتلا به آسم به ندرت علائم را تجربه می‌کنند و معمولاً در واکنش به عوامل محرک این علائم را از خود نشان می‌دهند، در حالی که ممکن دیگران علائم آشکار و مداومی داشته باشند.

                                                              

علل :

گرد و خاک   ،     آلودگی هوا                ،             مواد شیمیایی موجود در هوا یا غذا

گرده افشانی گیاهان    ،   عفونت تنفسی مانند سرماخوردگی     ،    استرس      ،      محیط

تأثیرگذارترین عامل خطرآفرین جهت ابتلا به آسم داشتن سابقه بیماری آتوپیک است؛ و آسم در کسانی که دچار اگزما یا تب یونجه هستند به میزان بسیار بیشتری رخ می‌دهد. افرادی که دچار انواع خاصی از کهیر می‌شوند نیز ممکن است علائم آسم را تجربه کنند.

بین چاقی و خطر ابتلا به آسم همبستگی وجود دارد و میزان هر دو آن‌ها در سال‌های اخیر افزایش یافته‌است عوامل مختلفی می‌تواند در این میان نقش داشته باشد از جمله کاهش عملکرد تنفسی به علت تجمع چربی و این واقعیت که بافت چربی منجر به وضعیت مستعد ابتلا به التهاب می‌شود.

                                               

داروهای بلوک‌کننده بتا نظیر پروپرانولول نیز ممکن است در افرادی که در معرض خطر این بیماری هستند، موجب بروز آسم شود. با این حال، به نظر می‌رسد استفاده از بلوک‌کننده‌های بتای انتخابی قلبی در کسانی که مبتلا به بیماری خفیف یا متوسط هستند اشکالی نداشته باشد.

                                                         

تشخیص :

التهاب مزمن با واکنش بیش از حد راه هوایی همراه است که منجر به حملات مکرر خس خس، تنگی نفس، تنگی قفسه سینه و سرفه به خصوص در شب یا صبح زود می‌شود. این دوره‌ها معمولاً با انسداد گسترده اما متغیر جریان هوا در داخل ریه همراه است که اغلب به صورت خود به خودی یا با درمان قابل برگشت است .

در حال حاضر هیچ تست دقیقی برای این کار وجود ندارد و تشخیص به‌طور معمول بر اساس الگوی علایم و پاسخ به درمان در طول زمان صورت می‌گیرد. در صورت وجود سابقه مربوط به موارد زیر امکان وجود آسم باید مشکوک تلقی شود: خس خس مکرر، سرفه یا دشواری در تنفس و در صورتی که این علائم به دلیل به ورزش، عفونت‌های ویروسی، آلرژی‌زاها یا آلودگی هوا رخ داده یا بدتر شود. سپس از اسپیرومتری برای تأیید تشخیص استفاده می‌شود.

       

شواهد مربوط به اثربخشی اقدام‌های لازم برای جلوگیری از پیشرفت آسم اندک استبرخی از این اقدامات نویدبخش هستند از جمله: محدود کردن قرار گرفتن در معرض دود سیگار چه در رحم و چه پس از زایمان، تغذیه با شیر مادر و افزایش مدت زمان قرار گرفتن در مهد کودک یا زندگی در خانواده‌های بزرگ؛ اما برای هیچ‌کدام شواهد کافی به‌دست نیامده است تا بتوان آن‌ها را برای این منظور توصیه کرد. قرار گرفتن در معرض حیوانات خانگی در سنین پایین ممکن است مفید باشد قرار گرفتن در معرض حیوانات خانگی در دوره‌های دیگر زندگی بی‌نتیجه بوده‌استو تنها توصیه می‌شود اگر فرد دارای علائم آلرژیک به حیوانات خانگی است، حیوانات خانگی در خانه نگهداری نشوند محدودیت‌های رژیم غذایی در دوران بارداری یا در هنگام تغذیه با شیر مادر مؤثر نبوده‌اند و در نتیجه توصیه نمی‌شوند. ممکن است کاهش

یاحذف ترکیباتی در محل کار که افراد به آن‌ها حساس هستند، مؤثر باشد.

اسپیرومتری:

اسپیرومتری برای کمک به تشخیص و درمان بیماری توصیه می‌شوداین تست، بهترین روش برای تشخیص آسم است. اگر دم‌سنجی که توسط این روش اندازه‌گیری می‌شود پس از تجویز داروی گشادکننده برونش مانند سالبوتامول بیش از ۱۲٪ بهبود یابد، این امر موجب تأیید تشخیص می‌گردد. با این حال ممکن است طبیعی باشد که این اتفاق در افراد دچار سابقه آسم خفیف رخ ندهد. ظرفیت انتشار یک‌نفسه می‌تواند به متمایز کردن آسم از COPD کمک کند. معقول است که اسپیرومتری هر یک یا دو سال یک بار برای پیگیری نحوه کنترل آسم شخص انجام شود.

           

داروهای آسم:

تا چند سال پیش درمان آسم با داروهایی مثل تئوفیلین و آمینوفیلین که برونش را گشاد می‌ کردند، بود ولی از دو دهه پیش تا‌ کنون که مشخص شده التهاب و تورم مخاط راه‌ های هوایی عامل ایجاد این بیماری است، سنگ بنای درمان بیماران آسمی تجویز داروهایی با اثرات ضد‌ التهابی مثل کورتون است اما چون این بیماران نیاز به تجویز طولانی مدت دارو دارند، باید از کورتونی استفاده شود که تا حد امکان حائز اثرات موضعی باشد ولی جذب سیستمیک و عارضه جدی نداشته باشد.

به همین جهت تجویز داروهای کورتون ‌دار استنشاقی که غالبا جذب نمی ‌شوند و در دوزهای متعارف کم ‌ترین میزان عوارض جانبی را دارند، با یا بدون تجویز داروهای طویل‌ الاثر گشاد‌ کننده برونش، توصیه می ‌شود.

                          

داروهایی که برای درمان آسم به کار می روند، به دو دسته تقسیم می شوند

داروهای زود اثر

به محض شروع اولین علائم  آسم مصرف می شوند. اثرات این داروها را در عرض چند دقیقه احساس خواهید کرد.

هر فرد آسمی به یک داروی زوداثر یا " خلاص کننده "، برای توقف علائم آسم، قبل از این که بدتر شود نیاز دارد. بتا آگونیست های استنشاقی کوتاه اثر، داروهای کوتاه اثر ارجح هستند. این داروها متسع کننده برونش هستند. این داروها سریع عمل می کنند تا عضلات منقبض اطراف راه های هوایی شما را گشاد کرده، طوری که راه های هوایی بیشتر باز شده و اجازه دهند هوای بیشتری عبور کندباید داروهای زود اثر خود را به محض احساس علائم آسم، مثل سرفه، خس خس، فشار سینه یا نفس تنگی مصرف کنید.

              

داروهای کنترل درازمدت:

این داروها هر روز و برای مدت زمان طولانی خورده می شوند تا از علائم و حملات یا دوره های آسم پیشگیری کنند. اثرات کامل این داروها را بعد از مصرف شان برای چند هفته خواهید دید. بیماران دچار آسم پایدار به داروهای کنترل طولانی اثر نیازمند هستند.

موثرترین داروی کنترل دراز مدت برای آسم یک کورتیکواسترویید استنشاقی است، زیرا این دارو تورم راه های هوایی را که در حمله ی آسم شایع است کاهش می دهد.

کورتیکواستروییدهای استنشاقی، یا به اختصار استرویید، داروی ارجح برای کنترل آسم خفیف، متوسط، و شدید پایدار هستند.

                          

درمان آسم

1-داروهای ضد التهاب  : کورتون ها / انتی بادی و تثبیت کننده های ماست سل

2-برونکودیلاتورها   :  بتادوآگونیست/آنتی کولینرژیک/متیل گزانتین و ضد لکوترین ها 

کورتون ها :

تزریقی:دگزامتازون/بتامتازون/هیدروکورتیزول/تریامسیون و...

استنشاقی:/بکلومتازون ، فلوتیکازون/بودزونالید

عوارض:زخم گوارش.پوکی استخوان . افزایش قند خون تا مرحله دیابت . افزایش چاقی . افزایش فشار خون . سرکوب سیستم ایمنی

توصیه میشود کسانی که کورتون مصرف میکنند پتاسیم مصرف کننند/نمک نخورند.

تثبیت کننده های ماست سل:

کرومولین و ندوکرومیل

باعث کاهش آزادسازی هیستامین و لکوترین ها از ماست سل ها میشوند و باعث اتساع برونش نمیشوند ولی می توانند از انقباض برونش ناشی از تماس انتی ژن پیشگیری کنند

اشکال:قطره چشمی        تب یونجه / خوراکی      

عوارض:سرفه . اسپاسم گذاری نایژه و تحریک گلو از استنشاق دارو

هشدار:1-در موارد عیب شدید کار کلیه یا کبد باید با احتیاط تجوسز شود .

2- در صورت پنومونی ائوزینوفیلیک در طول مصرف دارو درمان باید قطع شود.

                                                              

متیل گزانتین ها:

کافئین قهوه / تئوفیل چای و نئوپرومین کاکائو مهمترین متیل گزانتین هایی هستند که در گیاهان یافت می شوند

نئوفیلین تنها عضو این گروه که در درمان آسم اهمیت دارد این داروها به صورت خوراکی تجویز می شوند و در درمان COPD ( بیماری انسدادی مزمن  ریه ) مناسب اند.

عوارض: ناراحتی گوارش. لرزش و بی خوابی . تهوع و استفراغ . آریتمی قلبی و تشنج

            

ضد لکوترین ها:

مونته لوکاست: آنتاگونیست های گیرنده لکوترین ها هستند این ها از راه خوراکی تجویز میشوند و در پیشگیری از حملات حاد اسپاسم ناشی از ورود آنتی ژن و آسپیرین موثرند

اشکال: قرص

تداخل:فنوباربیتال / ریفامپین        اگر با این دو مصرف شوند باید حتما مانیتور کردن اتفاق بیافتد .

               

بتادو آگونیست ها:

آلبوترول . تربوتالین . سالبوتامول . متاپروترنول   :     اینها داروهای کوتاه اثر در درمان حملات آسمی استفاده میشود.

سالمترول . فورمترول . اینداکاترول        اینها داروهای طولانی اثد هستند در پبشگیری از حملات آسمی استفاده میشوند.

تداخل:کلروفرم یا هالوتان / ضدافسردگی های سه حلقه ای / گلیکوزیدهای دیژیتال / بتا بلاکر ها

عوارض:لرزش خفیف . فشار عصبی . گشادی عروق محیطی . تپش قلب . تاکی کاردی . کهیر . تحمل و     ........

مکانیسم اثر  :      اثر مستقیم روی گیرنده های بتا آدرنرژیک بوده و باعث شل شدن عضلات صاف نایژه می شود .

تربوتالین برای پیشگیری از زایمان زود رس هم استفاده میشود .    

                                             

آنتی کولینرژیک ها:   اپیراتروپیوم   یا آترونت،   تیوتروپیوم

عوارض :درد قفسه سینه . کاتاراکت . گلوکوم . یبوست . خشکی دهان . استفراغ . هایپرگلسیمی . هایپر کلسترومی . عفونت دستگاه ادراری .ارتریت . درد پا سرفه و ....

نیمه عمر: 5-6 روز

تداخل دارویی: با داروهای انتی کولینرژیک    اشکال:قرص ،اسپری

مکانسیم اثر: این داروها سبب انسداد گیرنده های موسکارینی که در انتهای عصب واگ هستند می گردند.

 گیاه درمانی در بیماری آسم

سبزیجات و گیاهان دارویی دارای خاصیت آنتی اکسیدانی هستند که در درمان عفونتها بدن نیز به خوبی عمل می کنند. درمان گیاهی تنگی نفس به از بین بردن عفونتهای دستگاه تنفسی کمک کرده و باعث بهبود وضعیت سلامتی این افراد می شود.

گل ختمی و گل بابونه iبعد از عصاره گیری دردرمان آسم ناشی از هیستامین در خوکچه هندی پاسخ داده است.

افدرین : دارویست برای تب یونجه (Hay Fever)، آسم احتقانی بینی واز یک گیاه چینی افدرا تولید شده است .

آتروپین : دارویی که از گیان تیره سولاناسه ( مثل رازیانه ، گوجه فرنگی، بادمجان و..) استخراج ودر اسهال اسپاسم دستگاه گوارش وتنفس مفید است.

   گل ختمی وبابونه

آب پیاز

یکی از روش های درمان گیاهی تنگی نفس خوردن پیاز است. پیاز با خاصیت ضد عفونی کنندگی و ترکیبات گوگردی که دارد باعث ضدعفونی شدن مجاری تنفس می شود. همچنین از مخلوط آب پیاز و آب لیمو نیز می توان برای درمان استفاده کرد.

گزنه, ضماد کاسنی شیرین بیان از دیگر موادی هستند که می توانید به عنوان یک درمان موثر به کار ببرید.

از جمله سبزیجاتی که برای درمان گیاهی تنگی نفس به کار می رود می توان به کرفس, تره فرنگی, شوید, مرزه و ریحان اشاره کرد. و  در هفته دوبار آب کرفس نیز میل کنید.

آویشن

آویشن داروی طبیعی سرما خوردگی, گرفتگی صدا, سرفه و به طور کلی درمان گیاهی تنگی نفس است.

میوه های موثر برای درمان تنگی نفس

انجیر یکی از میوه هایی است که برای درمان تنگی نفس بسیار توصیه شده است. می توان از انجیر تازه یا انجیر خشک برای درمان استفاده کرد که برای درمان سرفه و از بین بردن خلط گلو موثر است.

همچنین انبه و توت فرنگی نیز از دیگر درمان های موثر برای تنگی نفس و اختلالات دستگاه تنفسی است. 

...............................................................................................................................................................................................................................................

حسین بیشتر از آب تشنه ی لبیک بود.افسوس که به جای افکارش، زخم های تنش را نشانمان دادند و بزرگترین دردش را بی آبی نامیدند.

گر در جامعه ای فقط یک حسین و یا چند ابوذر داشته باشیم هم زندگی خواهیم داشت هم آزادی هم فکر و هم علم خواهیم داشت و هم محبت هم قدرت و سرسختی خواهیم داشت و هم دشمن شکنی و هم عشق به خدا...

 آنان که رفتند، کاری حسینی کردند. آنان که ماندند باید کاری زینبی کنند، وگرنه یزیدی‌اند.

                                                                                                                                                دکتر علی شریعتی

نقش سلول های بنیادی در درمان بیماری ها (سلول درمانی)

ضمن عرض پوزش از کاربران عزیز به جهت بعضی از محدودیت ها در ارایه هر چه بهتر مطالب لازم دانستم تا وبلاگ را تغییر داده و از آدرس http://dr-h-jafari.blogfa.com  به آدرس http://dr-h-jafari.blogsky.com  نقل مکان کنم لذا برای دستیابی به مطالب قبلی یکی از راه های زیر را انتخاب کنید
1-لینک مستقیم به وبلاگ قبلی http://dr-h-jafari.blogfa.com

2-مراجعه به آرشیو وبلاگ جدید (مرداد1397)

3- با انتخاب دکمه F3 و تایپ مطلب مورد نظر در :Find وبلاگ جدید

********************************************************************************************************************

******************************************************************************************************************

   نقش سلول های بنیادی در درمان بیماری ها    (سلول درمانی)

دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران گروه فارماکولوژی
                                          مدرس فارماکولوژی بالینی  بیمارستان بوعلی تهران
به نام آن والایی که زینت زبانها و یادگار جانها از نام اوست. سلامی سرشار از عطر گل یاس در لفافه ای از محبت و عشق پیشکش حضور پر لطفتان.

سلول های بنیادی قادر به ایجاد هر نوع سلولی در بدن هستند. آنها می توانند تحت تأثیر بعضی شرایط فیزیولوژیک یا آزمایشگاهی به سلول هایی با عملکردهای اختصاصی مانند سلول های عضلانی قلب یا سلول های تولیدکننده انسولین در پانکراس و... تبدیل شوند.
تحقیقات در زمینه سلول های بنیادی دو ویژگی مهم دارند که آنها را از انواع سلول های دیگر متمایز می سازد:
1-  توان نوسازی سلول های نامتمایزی هستند که توانایی تکثیر نامحدود خود را دارند و در حالت نامتمایز باقی بمانند.
2-پرتوانی:سلول های بنیادی قادر به ایجاد هر نوع سلولی در بدن هستند. آنها می توانند تحت تأثیر بعضی شرایط فیزیولوژیک یا آزمایشگاهی به سلول هایی با عملکردهای اختصاصی مانند سلول های عضلانی قلب یا سلول های تولیدکننده انسولین در پانکراس و... تبدیل شوند.
                                     
بیشتر از ۲۰ سال قبل دانشمندان توانستند سلول های بنیادی را از جنین ابتدایی موش جدا کنند و با مطالعه سالها جزئیات بیولوژی سلول های بنیادی موش؛ در سال ۱۹۹۸ دانشمندان موفق به جدا کردن سلول های بنیادی جنینی از جنین انسان و رشد آنها در محیط آزمایشگاه شدند و این سلول ها را سلول های بنیادی جنینی انسان نامیدند. این سلول های همانطور که از نامشان
مشخص است از جنین های ۴ یا پنج روزه که از تخم های آزمایشگاهی بارور می شوند به دست می آیند که در آزمایشگاه در محیط کشت های اختصاصی رشد داده می شوند.
سلول های بنیادی بالغین، سلول های نامتمایزی هستند که در بین سلول های تمایز یافته بافت ها و ارگان های بدن انسان یافته می شوند و توانایی نوسازی و تمایز به انواع سلول های اختصاصی اصلی بافت یا ارگان را دارند. نقش های اولیه این سلول ها در یک ارگان زنده شامل حمایت کردن و تعمیر بافت هایی است که از آنها به دست می آیند.
                                                 
دانشمندان سلول های بنیادی بالغین را در بافت های بیشتری نسبت به آنچه فکر می کردند به دست آوردند. این یافته ها
دانشمندان را به استفاده از این سلول ها در علم پیوند راهنمایی کرد. اکنون بیشتر از ۳۰ سال ااستفاده
 سلولهای بنیادی بالغین خون ساز که از مغز استخوان برای پیوند جدا می شوند، می گذرد.
در سال ۱۹۶۰ محققان کشف کردند که مغز استخوان حداقل دو نوع سلول بنیادی را دربردارد که شامل سلول های بنیادی خون ساز که انواع سلول های خونی را در بدن می سازند و سلول های استرومال که می توانند بافت های غضروف، استخوان، چربی، بافت های همبندی فیبروز را در بدن بسازند، است.
                                 

دانشمندان معتقد بودند که سلول های عصبی جدید در مغز بالغین نمی تواند تولید شود تا اینکه در سال ۱۹۹۰ دانشمندان توافق کردند که مغز بالغین شامل سلول های بنیادی است که توانایی تولید سه نوع اصلی سلول های مغزی را که شامل آستروسیت ها و الیگودندروسیت ها (سلول های غیرعصبی) و نورون ها (سلول های عصبی) دارا هستند.
سلول های بنیادی بالغین در ارگان ها و بافت های زیادی از بدن جدا شده اند، اما نکته مهم این است که تعداد بسیار محدودی از این سلول ها در هر بافت وجود دارد که در منطقه خاصی از آن بافت برای سالها ساکن می مانند، تا اینکه با ظهور بیماری یا آسیب بافتی فعال می شوند.
بافت هایی که سلول های بنیادی بالغین در آنها یافت می شوند عبارتند از: مغز استخوان، خون محیطی، مغز، عروق خونی، پالپ دندان، عضله اسکلتی، پوست، کبد، پانکراس، قرنیه، شبکیه، سیستم گوارش.
دانشمندان در خیلی از آزمایشگاه ها تلاش می کنند تا بتوانند که سلول های بنیادی بالغین را در کشت سلول به انواع سلول ها اختصاصی تبدیل کنند تا از آنها برای درمان بیماری ها و صدمات بافتی استفاده کنند.
 
پتانسیل های درمانی این سلول ها عبارتند از: جایگزینی سلول های تولیدکننده دوپامین در مغز در بیماری پارکینسون، تولید
سلول های انسولین ساز برای نوع یک دیابت (وابسته به انسولین) و تعمیر سلول های عضلانی تخریب شده.
سلول های بنیادی بند ناف از سلول های پرتوان دیگر هستند که همچون سلول های بنیادی بالغین قادرند تا انواعی از سلول ها را در محیط آزمایشگاهی تولید کنند. در بند ناف دو دسته سلول های بنیادی وجود دارند که قادر به ساختن سلول های خونی و
سلول های استخوانی و چربی بوده و همچنین به عنوان جایگزینی برای سلول های مغز استخوان
در علم پیوند مغز استخوان محسوب می شوند.
                        
 
سلول های بنیادی قادرند به طور نامحدود هر نوع سلول را به وجود آورند که این خصوصیت باعث استفاده حیرت آور این سلول ها در علم پیوند شده است. علاوه بر این می توان به گونه ای این سلول ها را از نظر ژنتیکی تغییر داد تا پس از پیوند دفع نشوند. کارهایی که در این رابطه تا به حال انجام شده اند عبارتند از:
1-  سلول های ماهیچه قلب توان تکثیر طی دوره بزرگسالی را ندارند و هرگاه با جراحت یا ایسکمی، به بافت مزبور آسیبی برسد بافت غیرفعال جایگزین سلول های ماهیچه ای قلب فعال می شوند. سلول های بنیادی جنینی توان تبدیل به سلول های ماهیچه ای قلب را دارند که از آنها می توان در درمان موارد سکته های قلبی که عامل اصلی آسیب به ماهیچه قلب هستند و همچنین در موارد اختلالات مادرزادی قلبی استفاده کرد.
2-  سلول های بنیادی خون ساز در علم پیوند مغز استخوان برای درمان بعضی بیماری های خونی مانند تالاسمی و همچنین سرطان های افراد بزرگسال و خردسال به کار می روند که در ایران از سال ۱۳۷۱ در مرکز هماتولوژی و انکولوژی و پیوند مغز استخوان واقع در بیمارستان شریعتی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشگاه علوم پزشکی شیراز انجام می شود.
                       

3- سلول های مولد انسولین از سلول های بنیادی جنینی موش و انسان به دست آمده اند که می توانند راهگشایی در درمان بیماری دیابت باشند.
4- سلول های عصبی از سلول های بنیادی جنینی به دست آمده اند که از آنها می توان در درمان بیماری های تخریب شونده سیستم عصبی مانند پارکینسون و یا آلزایمر استفاده کرد.
                             
5- سلول های پوستی از سلول های بنیادی جنینی به دست آمده اند که از این سلول ها می توان در درمان سوختگی ها و بهبود زخم ها استفاده کرد.
6- تبدیل سلول بنیادی به سلول های سازنده غضروف و استخوان
7- تبدیل سلول بنیادی به سلول کبدی
8- تولید لوله گوارش از سلول های بنیادی
                           

تمایز سلول های بنیادی جنینی به انواع سلول های عملکردی در محیط آزمایشگاهی ما را در درک مکانیسم های تکوین جنین، تمایز و ترمیم بافتی یاری می کند که باعث درمان هر چه بهتر ناهنجاری های ناباوری و کاهش ناهنجاری های مادرزادی و تولید انواع محصولات فاکتورهای رشد می شود.
سلولهای بنیادی (‏‎(stem Cell‏ سلول های اولیه ای هستند که قادر به ایجاد هر نوع سلولی در بدن هستند. این سلول ها می توانند تحت تأثیر بعضی شرایط فیزیولوژیک یا آزمایشگاهی به سلول هایی با عملکردهای اختصاصی مانند سلول های عضلانی قلب یا سلول های تولیدکننده انسولین در پانکراس و... تبدیل شوند.‏
خصوصیات سلول های بنیادی
سلول های بنیادی با دیگر انواع سلول های موجود در بدن متفاوت هستند.
بافت هایی که سلول های بنیادی بالغین در آنها یافت می شوند عبارتند از: مغز استخوان، خون محیطی، مغز، عروق خونی، پالپ دندان، عضله اسکلتی، پوست، کبد، پانکراس، قرنیه، شبکیه، سیستم گوارش.‏

کاربرد سلول های بنیادی:
از سلول های بنیادی می‌توان برای بازسازی سلول ها یا بافت هایی استفاده کرد که بر اثر بیماری یا جراحت صدمه یافته اند. این نوع درمان به درمان سلولی معروف است. یکی از کاربردهای بالقوه این شیوه درمان ، تزریق سلول های بنیادی جنینی در قلب برای بازسازی سلول هایی است که بر اثر حمله قلبی صدمه دیده‌اند. ‏
توصیه می‌شود برای افرادی که در مراحل وخیم بیماری قلبی بوده و در انتظار دریافت قلب پیوندی به‌سر می‌برند، در کنار تجویز داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی، از روش پیوند سلول‌های بندناف به‌عنوان یک روش کمکی استفاده کرد.
بر این اساس، این ایده در دنیا مطرح شده است که نمونه سلول‌های بندناف هر شخص در ابتدای تولد گرفته و برای سال‌های بعد برای خود فرد ذخیره شود. با این عمل، بیمار شانس بیشتری برای زنده ماندن تا زمان دریافت قلب را خواهد داشت.
این روش به‌ویژه در بیماران کهنسال که سلول‌های بنیادی مغز استخوان آنها برای پیوند کافی نیست، از اهمیت بالاتری برخوردار است. از این‌رو، امروزه در اغلب کشورها بانک‌های ویژه‌ای برای جداسازی و نگهداری سلول‌های بنیادی بندناف نوزادان تاسیس شده است.‏
                
از سلول های بنیادی می‌توان برای بازسازی سلول های مغزی بیماران مبتلا به پارکینسون استفاده کرد. این بیماران فاقد سلول هایی هستند که ناقل عصبی موسوم به دوپامین را تولید می‌کنند. بدون وجود این پیک شیمیایی حرکت بیماران مبتلا به پارکینسون نامنظم و منقطع است و این افراد از لرزش های غیر قابل کنترل رنج می‌برند.
در تحقیقات انجام شده روی موش ها پژوهشگران سلول های بنیادی جنینی را در مغز موش های مبتلا به بیماری پارکینسون تزریق کردند و شاهد آن بودند که سلول های بنیادی ، موش ها را بهبود بخشیدند. دانشمندان امیدوارند که روزی بتوانند این موفقیت خود را در انسانهای مبتلا به پارکینسون هم تکرار کنند. ‏
با استفاده از سلول های بنیادی می‌توان یک اندام کامل را در آزمایشگاه پرورش داده و آن را جایگزین اندامی کنند که بر اثر بیماری آسیب دیده است. برای این کار باید نوعی چارچوب از جنس پلیمر زیست تجزیه پذیر را به شکل اندام مورد نظر بسازند و سپس آن را با سلول‌های بنیادی جنینی یا بالغ بارور سازند. پس از آن عوامل رشد مخصوص آن اندام افزوده می‌شوند تا پرورش اندام را تحت کنترل و هدایت درآورند.‏
پس از آنکه چارچوب با بافت خاص آن اندام پوشیده شد آن را به بیمار پیوند می‌زنند. با به وجود آمدن بافت از سلول های بنیادی چارچوب تجزیه شده و در نهایت یک گوش ، کبد یا هر اندام دیگر باقی خواهد ماند.
برای مثال، در حال حاضر اگر بیماری دچار سرطان کبد باشد، جراح مجبور است برای جلوگیری از انتشار سرطان (متاستاز) به بخش‌های دیگر بدن، بخش سرطانی کبد را نابود کند. برای این منظور معمولاً طی دو عمل جراحی همزمان، خون ناحیه سرطانی کبد را قطع می‌کنند تا بافت سرطانی به تدریج نابود شود. در عین حال چون بخش باقیمانده کبد باید بتواند وظایف کل کبد را به عهده گیرد،
      
از جمله کاربردهای دیگر سلول های بنیادی، جایگزینی سلول های از بین رفته انسولین ساز در دیابت نوع ۱ است. از لحاظ تئوری سلول های بنیادی جنینی را می توان در خارج بدن کشت داد و آنها را با استفاده از روش های مختلفی از جمله استفاده از "فاکتورهای رشد" به سلول‌های انسولین ساز تبدیل کرد و وقتی مقدار کافی از این سلول ها در دسترس باشد می توان از آنها برای درمان هر فرد دیابتی که نیاز به این سلول ها داشته باشد استفاده کرد.
در یکی از تحقیقات جالب که به تازگی در باره سلول های بنیادی در افراد بالغ صورت گرفت نشان داده شد که اگر سلول های بنیادی موجود در دیواره مجاری غدد لوزالمعده در بالغین در محیط آزمایشگاه کشت داده شوند می توان با تحریک آنها، یک توده سلولی درست کرد که نه تنها قادر به ترشح انسولین است بلکه قادر است تا میزان ترشح را براساس قند خون محیط کم یا زیاد کند، کاری که برای موفق بودن پیوند بسیار ضروری و حیاتی است.‏
                                 
هر چند استفاده از سلول‌های بنیادی، در مراحل اولیه خود به سر می‌برد، اما متخصصان معتقدند در آینده‌ای نه‌چندان دور، این سلول‌ها کاربردهای وسیعی در علم پزشکی خواهند داشت. با این اعتقاد، هم‌اکنون در اقصی نقاط جهان تحقیقات وسیعی در خصوص استفاده از سلول‌های بنیادی برای تأمین سلامت انسان در حال انجام است. در ذیل به
 چند نمونه از کاربردهای نزدیک به حصول سلول‌های بنیادی اشاره می‌شود:
-1ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده قلب  :
متخصصان امیدوارند سلول‌های بنیادی را از مغز استخوان افراد بیمار (یا جنین نوظهور) استخراج و آنها را در محیط آزمایشگاه به سلول‌های قلبی تبدیل نمایند و نهایتاً با تزریق این سلول‌های تمایزیافته به بدن، امکان ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده قلب را فراهم آورند.
 -2ترمیم بافت‌های استخوانی:
در افرادی که شکستگی وسیع استخوان دارند و یا کسانی که مورد عمل جراحی مغزی قرار گرفته و کاسه سر آنها برداشته شده و همچنین اشخاصی که استخوان‌های آنها به‌کندی جوش می‌خورد، از سلول‌های بنیادی برای جوش‌خوردگی سریع و جلوگیری از عفونت‌های بعدی استفاده می‌شود.
هم‌اکنون درکشورهای پیشرفته دنیا از جمله آمریکا و ژاپن به طور عملی و کاربردی بر روی بیماران انجام می‌شود.
-3درمان بیماری‌ها و ضایعات عصبی :
پیشرفت‌های بشر در زمینه تولید، تکثیر و تمایز سلول‌های بنیادی، این امید را به‌وجود آورده است که بتوان از این سلول‌ها در مداوای ضایعات عصبی مانند قطع نخاع و بیماری‌های عصبی همچون آلزایمر، پارکینسون، MS و غیره نیز بهره برد. یک شرکت آمریکایی بنام اورسی که یک مرکز تحقیقاتی خصوصی بوده و متخصصان ارشد جهان در زمینه سلول‌های بنیادی را گرد هم آورده، ادعا کرده است که با استفاده از سلول‌های که با استفاده از سلول‌های بنیادی خود شخص، قادر به مداوای بیماری‌هایی مانند آلزایمر، پارکینسون، MS و غیره می‌باشد. البته در قبال آن هزینه‌‌های بالایی تا حد 100 هزار دلار دریافت می‌نمایند.
                                                         

-4ترمیم سوختگی ها و ضایعات پوستی
-5ترمیم لوزالمعده (پانکراس) و ترشح انسولین
-6آزمون تأثیر داروهای جدید:
در این موارد می‌توان سلول‌های قلبی یا هر بافت دیگر را با استفاده از سلول‌های بنیادی تولید نمود و داروهای جدید را بر روی آن‌ها آزمایش کرد، بدون این‌که نیاز به بررسی دارو در بدن انسان باشد.
-7استفاده از سلول‌های بنیادی بالغ برای طب پیوند
-8تلاش برای تولید سلول‌های یونیورسال :
از آنجا که سلول‌های بنیادی جنینی نامیرا هستند، دانشمندان در تلاشند با مداخله و دست‌کاری ژن‌های مؤثر در پیوند و فاکتورهای سازگاری نسجی آن‌ها، ردة سلولی فراگیر یا یونیورسال (Universal) تولید نمایند. به‌عبارت دیگر، با حذف ژن‌های سازگاری نسجی در سلول‌های بنیادی جنینی، سلول‌هایی تولید نمایند که قابلیت پیوند به تمام افراد را داشته باشند.البته علیرغم کار و تحقیق گسترده در این زمینه، هنوز کسی موفق به تولید ردة سلولی یونیورسال نشده و این موضوع فعلاً در حد یک ایده است.
-9کاربرد سلول‌های بنیادی جنینی برای تولید ساده‌تر حیوانات تراریخته
از جمله قابلیت‌های بسیار مهم سلول‌های بنیادی جنینی آن است که برخلاف سلول‌های بنیادی بالغ، امکان تولید یک فرد کامل توسط آن‌ها وجود دارد.
                                                    

10- استفاده از سلول‌های بنیادی جنینی برای تولید اسپرم و تخمک
.............................................................................................................................
برخی دیگر از مزایای سلول‌های بنیادی جنینی:
- در مقایسه با سلول‌های بنیادی بالغ، توانایی تمایز و تولید انواع بیشتری از سلول‌ها را دارند.
- کنترل مراحل رشد و تمایز آن‌ها، ساده‌تر از سلول‌های بنیادی بالغ است.
- به علت فراوانی نسبتاً بیشتر، جداسازی آن‌ها راحت‌تر از سلول‌های بنیادی بالغ است.
- دانش بدست آمده از سلول‌های بنیادی جنینی حیوانات، در مطالعات انسانی نیز کاربرد دارد.
- تحقیقات انجام شده بر روی سلول‌های بنیادی جنینی، موجب ارتقاء تکنیک‌های تکثیر و استفاده از سلول‌های بنیادی بالغ می‌شود.
تحقیقات فعلی و چشم‌اندازهای آینده:
هم‌اکنون، اغلب محققانی که در اقصی نقاط دنیا سرگرم مطالعة سلول‌های بنیادی هستند چند موضوع خاص را در رابطه با این سلول‌ها پی‌گیری می‌کنند:
1- درک صحیح از مراحل رشد و تمایز سلول‌های بنیادی
2- شناسایی، جداسازی و خالص‌سازی تیپ‌های مختلف سلول‌های بنیادی
3- جهت‌دار کردن تمایز سلول‌های بنیادی به‌منظور تبدیل آن‌ها به سلول‌های مورد نیاز جهت درمان بیماری‌ها
4-ایجاد قابلیت پیوند در این سلول‌ها
5- پیشگیری از پس‌زدگی پیوند سلول‌های بنیادی6  - تکثیر سلول‌های بنیادی در مقیاس صنعتی و زیاد
2-    7- تأیید نتایج موفقیت‌آمیز بررسی‌های حیوانی در آزمایش‌های انسانی  8 - عملکرد یکردن سلول‌های تولیدی
9- افزایش کارایی یا Efficiency سلول‌های بنیادی 
                                              

جایگاه و وضعیت ایران در زمینه سلول‌های بنیادی:
خوشبختانه همگام با پیشرفت‌های اخیر دنیا در زمینة سلول‌های بنیادی، این موضوع در کشور ما نیز مورد توجه قرار گرفته و فعالیت‌های خوبی توسط چند مرکز پژوهشی و دانشگاهی در این مورد، انجام گرفته است. برای مثال، علیرغم مشکلات موجود، محققان کشورمان در پژوهشکدة رویان و دانشکده پزشکی دانشگاه تربیت مدرس تحقیقات ارزنده‌ای در این‌ باره انجام داده‌اند که دستاوردهای ارزشمندی به‌همراه داشته است. در ادامه به معرفی گوشه‌ای از این تلاش‌ها و جایگاه ایران در این عرصه می‌پردازیم:
الف) پژوهشکده رویان
تحقیقات و فعالیت‌های پژوهشکده بر روی این سلول‌ها در چند محور متمرکز است:                               
تولید سلول‌های عضلانی قلب، تولید سلول‌های عصبی، تولید سلول‌های خون‌ساز و تولید سلول‌های مولد هورمون انسولین با استفاده از سلول‌های بنیادی جنینی در محیط آزمایشگاهی. اخیراً نیز محققان پژوهشکده موفق شدند با تمایز جهت‌دار سلول‌های بنیادی جنینی انسان, سلول‌های بخش   اندوکرینی پانکراس را تولید کنند (براساس اظهارات محققان پژوهشکده، این موفقیت برای اولین بار در جهان به‌دست آمده است)
ب)  دانشکده پزشکی دانشگاه تربیت مدرس
تکثیر سلول‌های بنیادی بند ناف و تمایز سلول‌های بنیادی بالغ به سلول‌های قلبی، عصبی و استخوانی، از جمله دستاوردهای محققان این گروه در زمینة سلول‌های بنیادی می‌باشد. 
                                
در دانشگاه تربیت مدرس، سلول‌های بنیادی بالغ در محیط‌های کشت ویژه به سلول‌های قلبی تبدیل شده‌اند که دارای ضربان خاص این سلول‌ها بوده‌اند.
 تولید سلول‌های عصبی با استفاده از سلول‌های بنیادی بالغ نیز در دانشگاه تربیت مدرس در حال انجام است. در این خصوص مراحل تبدیل و تمایز سلول‌ها با موفقیت انجام شده،
با توجه به اهمیت تبدیل و تمایز سلول‌های بنیادی بالغ به سلول‌های استخوانی و کاربرد آن در ترمیم بافت‌های استخوانی آسیب‌دیده، این مورد نیز در دانشگاه تربیت مدرس مورد توجه قرار گرفته است. تاکنون مراحل اولیه تمایز با موفقیت انجام شده است.
بر اساس واقعیت‌های موجود، آنچه که در شرایط فعلی باید درباره سلول‌های بنیادی به آن توجه شود، آن است که به علت محدودیت‌ها  به معنی برتری داشتن یک دسته از سلو‌ل‌ها بر دیگری نیست؛ واقعیت آن است که هرکدام از سلول‌های بنیادی بالغ و جنینی، مزایا، معایب و بحث‌های حقوقی خاص و انکارناپذیر خود را داشته و لذا نباید به بهانة پرداختن به یکی از این‌ها به دیگر جنبه‌ها ‌توجه ننمود. بنابراین بهتر است تحقیقات برای کاربرد و بهره‌گیری از هر دو دسته سلول هم‌زمان و به موازات یکدیگر صورت گیرد.
  توجه به این نکته است که یکی از لوازم اصلی موفقیت در این عرصة مهم، نگرش ملی و فرا‌گروهی کار بر روی سلول‌های بنیادی است. بدین معنی که نباید انتظار داشت یک فرد و یا یک مرکز به‌تنهایی در این مقوله موفق بشود.
...............................................................................................................................................................................................
هان! ای مردمان! علی را برتر بدانید، که او برترین انسان از زن و مرد بعد از من است
هرکه با او بستیزد و بر ولایتش گردن ننهد نفرین و خشم من بر او باد. (خطبه ی غدیریه)
هر شب که به خواب فرو می روم، میمیرم وروز بعد که بر می خیزم  دوباره متولد میشوم.   "گاندی "
"معلم روی جاودانگی اثر میگذارد، معلم نمیتواند بگوید تاثیراتش در چه نقطه ای از حرکت باز می ایستد.                                                                                                                  "هنری آدامز"

بیماری واریس اتیولوژی وانواع درمان

      
دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران گروه فارماکولوژی
                                          مدرس فارماکولوژی بیمارستان بوعلی تهران
به نام آنچه جان رافکرت اموخت                    چراغ دل به نورجان برافروخت
به نام خداوند نون و قلم                                خداوند آزادی و عشق و غم
.................................................................................................................................................
واریس چیست؟
واریس به رگهای برجسته و طنابی شکل به رنگ سبز یا همرنگ پوست گفته می شود. تقریبا از هر چهار نفر، یک نفر به بیماری واریس به درجات مختلف در طول زندگی خود گرفتار می شود و بسیاری از افراد از کنار آن به سادگی رد می شوند.
واریس از ریشه لاتین Varix به معنای پیچ خورده گرفته شده، به گشاد شدن سیاهرگ‌ها یا تورّم ورید گفته ود. واریس، شایعترین بیماری عروقی انسان است که حدود ۲۰-۱۰٪ جمعیت را مبتلا می‌کند. سیاهرگ‌های واریسی به صورت رگ‌های دراز، گشاد شده و پرپیچ‌ وخم و غالباً در سطوح درونی اندام تحتانی دیده می‌شوند. بیشترین میزان شیوع واریس در زنان بین سن 50-40 سالگی برآورد شده‌است. رگهای واریس بزرگ، کاملا ً برجسته و گاهی قابل لمس و متسع و طویل می باشند و گاهی قطر بالاتر از ۴ میلی متر پیدا می کنند.

                                

وریدها مسئول بازگردانیدن خون بدون اکسیژن (خون تیره رنگ) از اندامها به قلب هستند. در دیواره داخلی وریدها دریچه های یک طرفه به نام دریچه لانه کبوتری وجود دارد که در رگهای سالم خون را فقط به سمت قلب هدایت می کنند و عملکرد اصلی آنها پیشگیرى از بازگشت خون به سمت پاهاست. اگر دیواره ورید ها خاصیت ارتجاعی خود را ازدست بدهد و این دریچه ها کار خود را به خوبى انجام ندهند، خون به عقب بازمی گردد و در وریدها تجمع می یابد و در نهایت سبب تورم آنها مى شود. واریس هنگامی ‌رخ می‌دهد که این دریچه‌ها دچار نارسایی شده باشند و رگهای واریسی به صورت برآمده و گره گره در زیر سطح پوست پدیدار مــــــی شوند     

                                                                

 
از دلایل ایجاد رگ‌های واریسی در پا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد :
سابقه خانوادگی
سن : با بالا رفتن سن احتمال ابتلا به واریس بیشتر می شود
شغل : ایستادن در یکجا به صورت ثابت و نشستن طولانی با بروز این بیماری ارتباط مستقیم دارد.
معلمان، داروسازان، پرستاران، مهمانداران، نظامیان که مدت طولانی به صورت ایستاده فعالیت می کنند و مشاغلی همچون آرایشگری، فروشندگی، رانندگی و خیاطی درخطر بالای ابتلا به واریس قرار دارند و به شاغلین این حرفه ها توصیه می شود به صورت ادواری تحت نظر پزشک متخصص بوده و سلامت وریدهای پای خود را چک کنند تا در صورت بروز هر گونه تغییر و مشکل بتوانند در مراحل ابتدایی اقدامات مقتضی را بکار گیرند.
چاقی و اضافه وزن: از عوامل مستعد کننده واریس است. اضافه وزن باعث فشار مضاعف به عروق پا می شود و در نهایت احتمال ابتلا به واریس افزایش می یابد.
جنسیت و هورمون ها : زنان بیشتر از مردان به واریس مبتلا می شوند. به نظر می رسد بعضی از هورمونهای زنانه در این خصوص مسئول هستند و همین امر احتمال ابتلا به واریس در دوران بارداری را بیشتر می کند همچنین تغییر در شدت علائم واریس منطبق با دوره های مختلف در سیکل ماهانه خانمها نشانگر ارتباط بین سطح هورمونهای جنسی زنانه و واریس است. مطالعات صورت گرفته حاکی از بروز بیشتر واریس در بین بانوانی است که از قرصهای پیشگیری از بارداری استفاده می کنند.
بی تحرکی : وقتی فرد راه نرود و مرتبا یکجا بنشیند مانند آنچه درخانمهای چاق و مسن دیده می شود احتمال بروز اختلال در سیاهرگها زیاد می شود.
یبوست : دفع ناراحت و وارد کردن فشار برای دفع ، فشار لگنی را افزایش می دهد و در نهایت باعث انتقال فشار به وریدها و روی دریچه ها و دیواره وریدها می شود.
سیگار: در سرخرگها باعث تصلب و تنگی عروق و در سیاه رگها باعث شل شدن دیواره (گشادی) و واریس می شود.
بیماری ها:ابتلا به واریس در بعضی از بیماریها مانند بیماری کم کاری تیروئید بیشتر دیده می شود.
بارداری : در این دوران تاثیر توام تغییرات هورمونی بر شل شدن دیواره عروق و افزایش فشار وارد بر پاها به دلیل افزایش وزن مادر و از سوی دیگر افزایش حجم خون در گردش باعث ایجاد عروق واریسی در پاها می شود.
لخته خون : لخته خون در وریدهای پا متعاقب مسافرتهای طولانی مدت در حالت نشسته و یا بستری شدن دراز مدت بدنبال جراحی و مانند آن ایجاد می شود می تواند از علل ایجاد و تشدید واریس باشد.
 
علائم واریس:
اکثر موارد واریس پا با سنگینی و درد مبهم و گنگ در پا همراه است که با ایستادن طولانی مدت واضح تر میشود ، در مراحل اولیه بیماری واریس حتی قبل از دیده شدن رگهای واریسی حس سنگینی و درد پا توسط بیماران بیان می شود هرچند در برخی افراد ، واریس هیچگونه تظاهر بالینی ندارد. وریدهای واریسی بزرگ با ظاهری طنابی شکل یا همچون شاخه های درخت در پوست تظاهر می یابد. علامت درد و سنگینی پا از جمله شکایتهای شایع بیماران مبتلا به واریس هست.
از دیگر علایم شایع واریس می توان به گرفتگی عضلات پا در حین خواب، تغییر رنگ مایل به قهوه ای پوست در ناحیه مچ پا ، خارش، ورم پا بخصوص ورم مچ پا و زخمهای پوستی از دیگر علایم واریس هستند. این علایم به عنوان زنگ خطری برای پیگیری و مراجعه به پزشک جهت تشخیص نهایی هستند تا از عوارض جانبی همچون زخم پا و فلبیت (لخته) پیشگیری شود و اقدامات درمانی مورد نیاز صورت گیرد.

               

 
دراغلب افراد مبتلا به رگهای واریسی هیچ عارضه ای دیده نمیشود در موارد کمی هم عوارض دارد و نمی توان تشخیص داد که در چه کسانی عوارض رخ می دهد برخی از عوارض واریس عبارت اند از :
زخم واریسی : زخم‌های به شدت دردناک ممکن است در نزدیکی رگ‌های واریسی بویژه در نزدیک مچ پا ایجاد شوند.

                                                              

 
لخته شدن خون : گاهی اوقات رگ‌های موجود در عمق پا بزرگ می‌شوند. در این موارد ممکن است پا به مقدار قابل ملاحظه‌ای متورم شود.
خونریزی : گاهی اوقات رگ‌های بسیار نزدیک به پوست ممکن است از هم گسیخته شوند. این امر معمولاً تنها موجب خونریزی جزئی می‌گردد.التهاب ورید (ترومبوفلبیت ) -تورم کف و قسمت تحتانی پا.
تغییرات پوستی : بی رنگ شدن پوست، اگزما، زخم های پوستی، سفت و سخت شدن لایه چربی زیر پوست که باعث کلفت شدن پوست در بعضی نواحی و قرمزی پوست می گردد.

درمان ها:
1- سونوگرافی داپلر( یک ابزار مهم برای تشخیص انسداد رگ‌های خونی و یا کاهش سرعت جریان خون در رگ ها در طی این سونوگرافی از امواج صوتی با فرکانس بالا (اولتراسوند) استفاده می‌شود تا با گلبول‌های قرمز خون برخورد کنند و پس از بازگشت آن را به صورت سونوگرافی داپلر نشان دهند) 
                                                                    
2- ونوگرافی 
3-   سی‌تی‌اسکن و ام آر آی  
4-  سونوگرافی داخل عروقی
5-لیزر : متخصصین از لیزر برای درمان رگ‌های واریسی و عنکبوتی کوچک‌تر استفاده می‌کنند
لیزر با فرستادن پروتوهای قوی نور به رگ عمل می‌کند و موجب می‌شود که رگ به آرامی محو و ناپدید گردد
به وسیله لیزر نه تنها می توان رگهای واریس دردناک را تا حد زیادی بهبود بخشید ، بلکه می توان این رگهای باریک و ضعیف را دوباره به حالت اولیه بازگرداند. میلیون ها نفر از مبتلایان به واریس از گره های قرمز و دردناک در ناحیه پاها رنج می برند، این افراد امروزه می توانند امیدوار باشند که از طریق لیزردرمانی رگهای واریسی و حتی رگهای مستعد ابتلا به واریس ، درمان خواهند شد.

                           

 
6-اسکلروتراپی : در روش اسکلروتراپی، پزشک محلولی را به رگ‌های کوچک و متوسط تزریق می‌کند که موجب زخم و بسته شدن رگ‌ها می‌گردد. چند هفته پس از درمان واریس، این رنگ‌ها باید ناپدید شوند. با اینکه ممکن است یک رگ به بیش از یک تزریق نیاز داشته باشد، اما اسکلروتراپی در صورت انجام صحیح بسیار موثر خواهد بود.
                                         

7- درمان های جراحی :
 1- برداشتن ورید = این روش شامل بستن رگ پیش از رسیدن به یک رگ
عمقی و برداشتن رگ از طریق برش‌های کوچک می‌باشد
 2- فلبکتومی = پزشک رگ‌های واریسی کوچک را از طریق چند سوراخ پوستی بسیار ریز برمی دارد
                                       
3- جراحی اندوسکوپی رگ = به این عمل تنها در موارد پیشرفته که زخم‌های واریسی بوجود آمده باشد و سایر روش‌ها موفقیت‌آمیز نباشند، نیاز پیدا می‌شود.
8-جوراب سفت و مخصوص واریس
                                          
9-ورزش
10- درمان واریس با طب سنتی و گیاهان دارویی
سرکه سیب- روغن زیتون- فلفل هندی- سیر- جعفری
           
مرکبات به ویژه پرتقال و گریپ فروت همچنین شاتوت، توت فرنگی، فلفل دلمه ای و انواع سبزیجات
دارای برگ سبز دارای ویتامین سی هستند.
این ویتامین برای حفظ استحکام کلاژن ضروری است.
کلاژن ماده‌ای است که به حفاظت از دیواره رگ‌ها کمک می کند.
فقدان ویتامین سی در رژیم غذایی منجر به پارگی وریدهای کوچک و بدتر شدن واریس وریدها می‌شود.
     
هشدارها:
کره، روغن‌ها، کیک، شیرینی، شکلات، پای و بیسکویت سرشار از چربی بوده و تامین کننده مقدار زیادی انرژی هستند که احتمال افزایش وزن و واریس وریدی را افزایش می‌دهند.
هر غذایی که به طور تجربی سبب بروز یبوست می‌شود، باید به میزان کمتر یا به طور ترکیبی همراه با غذاهای ملین مصرف شود.مهم ترین مواد غذایی ملین شامل آلو ، انجیر و زرشک است .
 
دارو های مورد تائید واریس :                      
 قرص ونوگل  

                                                           
موارد مصرف قرص ونوگل
ماده موثره اصلی قرص ونوگل عصاره شاه بلوط هندی است که  در درمان واریس پا و فلبیت سطحی در پاها مورد استفاده قرار می گیرد.
منع مصرف:  برای بیماران کبدی و بیماران با سابقه بیماری کلیوی هم نباید تجویز شود .
 برای بیماران کبدی و بیماران با سابقه بیماری کلیوی هم نباید تجویز شود .
تجویز همزمان و استفاده با قرص وارفارین و دیگر داروهای ضد انعقاد می تواند مشکل ایجاد کند.
مصرف این دارو در زمان بارداری و شیردهی توصیه نمی شود
عوارض جانبی ونوگل
مشکلات گوارشی ، تهوع و خارش پوستی در موارد نادری گزارش شده است.
قرص ونوویتال
ماده موثره قرص ونوویتال عصاره دانه شاه بلوط هندی است که با اثر کاهش نفوذ پذیری عروق و جریان خون سیاهرگی و کاهش اثر آنزیم لیزوزمی به حفظ تمامیت دیواره وریدی کمک کرده  و مانع از تجمع خون در رگها و واریس می شود. مطالعات علاوه بر نشان دادن اثر این گیاه در درمان واریس، تاثیر مطلوب در ترومبوفلبیت و فلبیت را نیز نشان داده اند.
این دارو بهتر است جدا از بقیه داروهای مصرفی استفاده شود .
                                                
عوارض قرص ونوویتال
عارضه خاصی برای این قرص واریس گزارش نشده است. در افراد با سابقه مشکلات  گوارشی ممکن است تهوع و استفراغ را باعث شود که توصیه می شود با معده پر دارو مصرف شود.
منع مصرف
بیماران با سابقه نارسایی مزمن کلیوی و اطفال زیر ۱۲ سال نباید این دارو را مصرف کنند.
زنان در دوران بارداری و شیردهی نیز نباید قرص ونوویتال استفاده کنند.
قرص دافلون
این دارو در حفظ قوام و استحکام دیواره مویرگی موثر است  که به صورت موضعی (پماد واریس) و خوراکی (قرص) در واریس و مشکلات مزمن وریدی استفاده می شود. این دارو روی عملکرد سیستم لنفاوی و بازگشت لنفاوی نیز تاثیر مثبت دارد. اثرات ضد ادم (تورم) این دارو تا ۲ ماه پس از قطع مصرف نیز پایدار بوده و نمود دارد. این دارو علاوه بر استفاده در مورد واریس ، ترومبو فیلبیت سطحی و مشکلات وریدی برای کمک به درمان بواسیر نیز تجویز می شود.
                                     
از عوارض جانبی گزارش شده برای این دارو بروز علائم گوارشی است تهوع، ناراحتی معده، اسهال و استفراغ از جمله عوارض ناخواسته این دارو هستند.
در ۳ ماه اول بارداری بهتر است استفاده نشود. همینطور اگر قصد بارداری دارید و یا باردار هستید پزشک خود را حتما مطلع نمایید.
توجه: واریس علاوه بر پاها ممکن است در ارگان های دیگر نظیر واژن در خانم ها ، بیضه در مردان، مری کبد وسایر ارگان ها را شامل گردد.
................................................................................................

شغل شما بخش عمده ای از زندگیتان را تشکیل خواهد داد، پس تنها راهی که از این بخش احساس رضایت خواهید کرد این است که باور داشته باشید در حال انجام کار بزرگی هستید. بهترین راه برای انجام یک کار بزرگ نیز لذت بردن از آن کار است. اگر نمی دانید چه باید انجام دهید سعی نمایید اول راه خود را بیابید.
با پیدا کردن راه درست مانند یک رابطه ی خوب با گذشت سال ها هر روز همه چیز بهتر و بهتر می شود و همواره رو به جلو پیش خواهید رفت. بنابراین به دنبال آن چیزی بگردید که قلباً شما را راضی می کند                                        استیو جابز

درمان دارویی بیماری های غده پروستات

 دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران گروه فارماکولوژی

                                          مدرس فارماکولوژی بیمارستان بوعلی تهران

            به نام حضرت دوست که هرچه هست از اوست اول بی ابتدا و آخر بی انتهاست.

*********************************************************************************

پاتوفیزیولوژی التهاب غده پروستات است که اغلب مجاری ادراری تحتانی و علایم مشکل جنسی و اختلال در عملکرد جنسی مشخص می شود . ممکن است در اثر عوامل عفونی  ( باکتری ، قارچ مایکوپلاسما ) ، یا سایر مشکلات ( تنگ شدن مجاری ادراری ، هیپرپلازی پروستات ) به وجود آید . میکروارگانیسم ها معمولاً از مجرای ادرار وارد پروستات می شوند .
4 نوع پروستاتیت شامل : پروستاتیت حاد باکتریایی ، پروستاتیت باکتریایی مزمن ، پروستاتیت مزمن یا سندروم درد مزمن لگن (CP/CPPS) و پروستاتیت التهابی بدون علامت وجود دارند.

تظاهرات بالینی
1)  نوع حاد با تب ناگهانی، درد پروستاتیک پرینه ، علایم شدید مجاری تحتانی ( دیزوری ، تکرر ادرار ، فوریت در ادرار کردن) مشخص شود .
2)  حدود 50% موارد پروستاتیت نوع باکتریایی حاد به نوع باکتریای مزمن  پیشرفت می کند . بیماران با نوع باکتریایی مزمن معمولاً در بین دوره ها بدون علامت هستند .
3)  در نوع مزمن دارای درد ناحیه تناسلی ادراری بوده ، ولی ادرار آنها فاقد باکتری است .
4)  در نوع بدون علامت معمولاً به طور تصادفی حین بررسی علت ناباوری بالارفتن PSA یا سایر اختلالات تشخیص داده می شود .

                     

ارزیابی و یافته های تشخیصی
1) تجزیه ادرار شامل میکروسکوپی ، کشت ادرار و حساسیت .
2) شمارش کامل سلول های خون ( اگر بیمار ناخوشی حاد دارد ) .
3) بررسی الکترولیت ، نیتروژن اوره ( BUN ) اگر علایم انسداد ادراری یا احتباس ادراری وجود دارند .
4) بررسی های تصویربرداری ( اگر اختلال قابل توجه در دفع ادرار وجود دارد ) .

                    

تدابیر طبی
هدف از درمان ، سرکوب ارگانیسم های مسبب می باشد . درمان اختصاصی بر اساس نوع پروستاتیت و نتیجه کشت و بررسی حساسیتی ادرار می باشد . در بیماران با علایم حیاتی متغیر ، سپسیس یا درد لگن ، افراد با سرکوب سیستم ایمنی یا مبتلا به دیابت یا نارسایی کلیه ، بستری شدن ضروری است .

درمان دارویی
اگر در کشت باکتری یافت شود ، دارو ها از جمله تریمتوپریم - سولفامتوکسازول ( TMP-SMZ ) یا فلوروکینولون ( مثل سیپروفلوکساسین ) ممکن است تجویز شوند و همچنین ممکن است جهت سرکوب عفونت ، درمان با آنتی بیوتیک ها با دوز کم استفاده شود.

                                                                                                   

اگر بیمار تب نداشته و بررسی ادرار طبیعی می باشد ، داروهای ضدالتهاب ممکن است به کار روند ؛ درمان با مسدود کننده های آلفا آدرنرژیک ( مثل تامسولین یا فلوماکس ) ممکن است برای شل کردن مثانه و پروستات به کار روند . درمان های حمایتی غیر دارویی ممکن است تجویز شوند ( مثل ورزش عضلات کف لگن ، درمان جسمی ، حمام در لگن و شل کننده های مدفوع ) .

                                                 

تدابیر پرستاری
1) طبق دستور آنتی بیوتیک را تجویز کنید .
2) روش های راحتی را توصیه نمایید : مسکن ها ، حمام نشیمن برای 10 تا 20 دقیقه  و چند بار در روز .
3) مایعات تا حد رفع تشنگی را تشویق کنید ، اما فرد را وادار به خوردن مایعات نکنید ، زیرا میزان موثر دارو باید در ادرار حفظ شود .
4) پرهیز از غذا ها و نوشیدنی هایی که اثر دیورتیکی دارند  یا موجب افزایش ترشح پروستات می شوند ( الکل ، قهوه ، چای ، شکلات ، کولا و ادویه جات ) .
5) به بیمار بیاموزید که به طولانی مدت ننشیند تا احساس ناراحتی به حداقل برسد.

Prostate cancer(2

شایع ترین نوع سرطان در مردان ، سرطان پروستات است که دومین سرطان شایع منجر به مرگ و میر در آمریکاست . احتمال ابتلای مردان آفریقایی آمریکایی به این نوع سرطان ، دو برابر سایر مردان است .
عوامل خطر شامل افزایش سن ، سابقه خانوادگی سرطان پروستات یا جهش ژن های BRCA2 ،BRCA1 و احتمالا مصرف غذاهای پرگوشت و فرآورده های لبنی پر چرب می باشد . هورمون های آندروژن و استروژن نیز ممکن است در ایجاد آن موثر باشند . میزان درمان با تشخیص به موقع زیاد است.

                                                         

پاتوفیزیولوژی
سرطان پروستات زمانی روی می دهد که میزان تقسیم سلولی بیش از رشد سلول باشد و این مساله به دنبال رشد کنترل نشده در پروستات روی می دهد . بیشتر سرطان های  پروستات (95%)  آدنوکارسینوما و چند کانونی هستند

( به عنوان مثال از بافت های مختلف پروستات منشا می گیرند .) سرطان پروستات ممکن است تهاجم موضعی داشته یا به غدد لنفاوی و استخوان متاستاز دهد .

تظاهرات بالینی
- عموما در مراحل اولیه بدون علامت است.
- احساس وجود ندول در محتویات غده یا سختی و سفت شدن در ناحیه گسترده ای از لوب خلفی
- پیش از تشخیص اختلال در عملکرد جنسی شایع است.
 مرحله پیشرفته
ضایعه ای به سختی سنگ که بی حرکت و ثابت است .
علائم انسداد در مراحل انتهایی بیماری دیده می شود : سختی و تکرر ادرار ، احتباس ادرار ، کاهش جریان ادرار و کاهش اندازه و نیروی جریان ادرار .
وجود خون در ادرار یا مایع منی ، انزال دردناک .
علائم و نشانه های متاستاز شامل درد پشت ، درد ران ، ناراحتی پرینه و مقعد ، آنمی ، کاهش وزن ، ضعف ، تهوع ، اولیگوری و شکستگی های پاتولوژیک می باشند.هماچوری ممکن است نتیجه تهاجم به حالب یا مثانه باشد.

ارزیابی و یافته های تشخیصی

توشه رکتال ( DREترجیحا توسط یک معاینه گر در هر بار) و سطح آنتی ژن ویژه پروستات (PSA  )
برای غربالگری       .  اولتراسوند ترانس رکتال  (TRUS)، اسکن استخوان ، رادیو گرافی استخوان و MRI ،  CT-scanلگن یا    بررسی آنتی بادی های منوکلونال ممکن است مفید واقع شوند .
 تشخیص به کمک معاینات هیستولوژی بافت برداشته شده از طریق برش های ترانس اورترال ،     پروستاتکتومی باز یا آسپیراسیون سوزنی مسجل می شود .
 انواع سلول تومور با استفاده از مقیاس Gleason درجه بندی می شوند ، افزایش در امتیاز نشان دهنده ی تهاجمی تر بودن تومور است.

تدابیر طبی
درمان بر اساس امید به زندگی بیمار ، علائم ، احتمال عود بعد از درمان ، اندازه تومور، میزان PSA ، عوارض احتمالی و ترجیحات بیمار متفاوت است . درمان می تواند طیفی از روش های عدم جراحی تا جراحی ( مثل پروستاتکتومی ) داشته باشد .

                                                                   

تدابیر جراحی
درمان جراحی شامل  پروستاتکتومی ، برش ترانس اورترال پروستات
 (TUIP)، پروستاتکتومی رادیکال از طریق لاپاراسکوپی (روش لاپاراسکوپی روباتیک) و برش غدد لگن (برای تعیین مرحله سرطان یا متاستاز میکروسکوپی ) می باشد .
پروستاتکتومی رادیکال به عنوان خط اول درمان برای تومور های پروستات در نظر گرفته می شود که شامل برداشتن پروستات ، وزیکول های مایع سمن ، وازودفران و چربی ، اعصاب و عروق خونی اطراف است .
ناتوانی جنسی و درجات متفاوتی از بی اختیاری ادرار ممکن است به دنبال پروستاتکتومی رادیکال رخ دهد . کاهش ناتوانی و بهبود پیامد ها در نوع لاپاراسکوپی قابل توجه است .

                

  پرتو درمانی

تله تراپی ( پرتو درمانی خارجی EBRT ) درمان انتخابی برای بیماران مبتلا به سرطان پروستات کم خطر است . سیستم رادیو سرجری رباتیک کنترل شده با کامپیوتر در مطالعات بالینی برای سرطان پروستات بررسی می شود .
براکی تراپی ( کاشت داخلی ) ، درمانی است که تنها در مراحله اولیه سرطان پروستات به کار می رود .
درمان های ترکیبی (براکی تراپی و EBRT ) با یا بدون هورمون درمانی ممکن است برای سرطان با خطر متوسط به کار رود .
عوارض جانبی شامل التهاب مقعد ، روده و مثانه ، اختلال حاد در عملکرد سیستم ادراری ، درد حین دفع ادرار و انزال ، فوریت در دفع مدفوع ، اسهال و تنسموس ، التهاب ، خونریزی و فیستول مقعد ، هماچوری بدون درد ، سیستیت مزمن ، اختلال نعوظ و به ندرت سرطان ثانویه مقعد و مثانه می باشد .

هورمون درمانی

درمان سرکوب آندروژن ( ADT ) از طریق جراحی ( برداشتن بیضه ها ) یا دارویی ( مانند دارو های آگونیست هورمون آزاد کننده ی هورمون لوتئینیزه ) ( لوپرولاید و گوسرلین ) صورت می گیرد .
آنتاگونیست های گیرنده آنتی آندروژن شامل فلوتامید ، بیکالوتاماید و نیلوتاماید ممکن است به کار روند .
هیپوگنادیسم مسئول عوارض ADT است که شامل گر گرفتگی ، از دست دادن لیبیدو ،کاهش دانسیته استخوانی ( عامل استئوپروز و شکستگی ) ، کم خونی ،  خستگی ، افزایش بافت چربی ، تغییرات چربی خون ، کاهش بافت عضله ، ژنیکوماستی ، درد نوک پستان ( ماستودینا ) ، خطر دیابت ، سندرم متابولیک و بیماری قلبی عروقی می باشد

دیگر درمان ها
1- شیمی درمانی
2- دارو های مخدر یا غیر مخدر برای کنترل درد ناشی از متاستاز استخوان استفاده می شوند .
3- تزریق خون برای حفظ سطوح هموگلوبین در حد نرمال کافی است .
4- برای سرطان پروستات متاستاتیک و بی پاسخ به هورمون درمانی ، استفاده از واکسن ضد سرطان سیپولئوسل-T .
5- درمان های آنتی آنژیوژنیک و ژن درمانی همراه با سایر درمان ها .
5- انواع مختلف طب مکمل و جایگزین هرچند اطلاعات در مورد اثر بخشی آنها کم است .

                                    

Benign prostatic hyperplasia(3

شایع ترین علت انسداد ادراری که درمیان مردان رخ میدهد. این بیماری هایپرتروفی خوش‌خیم پروستات نیز نامیده می‌شود. چون در طی این بیماری بافت غددی و استرومای پروستات دچار هیپرپلازی و نه هیپرتروفی می‌گردد  لذا واژه هیپرتروفی خوش‌خیم پروستات یک اصطلاح غلط است و باید از عبارت هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات برای توصیف این بیماری استفاده نمود .

با رسیدن به سن ۷۰ سالگی ، قریب به ۸۰٪ مردان درجاتی از BPH  را خواهند داشت که ممکن است علایم ادراری آزار دهنده‌ای را ایجاد کند . وزن پروستات در فرد بالغ سالم حدود ۲۰–۲۵ گرم و اندازه آن ۴×۲×۳ سانتی‌متر است.

علت بیماری
 آندروژن : تستوسترون و دی ‌هیدروتستوسترون (شکل فعال) با کاهش آپوپتوز و افزایش پرولیفراسیون سلولی .
 استروژن: توسعه گیرنده آندروژن / فاکتورهای رشد / فاکتورهای ژنتیک و خانوادگی .                         
 

 تظاهرات بالینی
علایم انسدادی معمولاً زودتر بروز می‌کند و شامل تکرر ادرار ، احتباس ادرار ، کاهش قطر و فشار جریان ادرار و قطره قطره شدن انتهای ادرار می‌باشد . در واقع این علائم ناشی از تورم پروستات می‌باشند . در معاینه تورم پروستات  قابل بررسی است . سونوگرافی به تشخیص کمک می‌نماید

      

سیر بیماری

در طی فاز اولیه BPH، بافت پروستات شروع به هایپرتروفی می‌کند . این عمل ممکن است بر میزراه فشار وارد کند ، بنابراین در نتیجه انسداد مکانیکی اندازه لومن میزراه کاهش می‌یابد . به موازات افزایش فشار، بیماران ممکن است اشکال در شروع ادرار کردن یا کاهش یا ضعیف شدن جریان ادرار را تجربه کنند . برخی بیماران ممکن است حتی برای شروع ادرار روی مثانه فشار وارد کنند .
به موازات بدتر شدن علایم ، مثانه تحریک می‌شود . تحریک مثانه فاز آخر BPH است . ماندن ادرار در مثانه ممکن است سب افزایش حساسیت این عضو شود . حتی باقی ماندن مقدار کمی ادرار در مثانه همراه با فشار وارده از طرف پروستات بزرگ شده ممکن است سبب پلی آوری شود . البته این علایم ممکن است نشان دهنده بیماری ‌های دیگری مانند پروستاتیت ، سرطان پروستات و عفونت دستگاه ادراری نیز باشند . آزمایش دیجیتال رکتال(DRE)  و آزمون آنتی ژن اختصاصی پروستاتPSA) ) برای رد بیماری‌ های دیگر کمک کننده هستند .

درمان
 درمان بستگی به شدت بیماری دارد . هدف اصلی درمان BPH  بهبود یا تخفیف علایم است. هم چنین هدف درمان توقف پیشرفت بیماری و جلوگیری از عوارضی است که ممکن است در اثر درمان نشدن BPH  ایجاد شوند. انتخاب نوع درمان به وسیله بیمار ارجحیت دارد؛ بنابراین بهترین درمان ممکن برای یک بیمار با علایم خفیف و بدون شکایت باید شامل پایش PSA  و DRE  هم چنین توصیه‌ هایی برای پیگیری در صورت بروز علایم است. مشاوره با بیماران در مورد BPH برای آموزش آن‌ ها در ارتباط با تغییرات شیوه زندگی مانند اجتناب از نوشیدنی ‌های حاوی کافئین نزدیک به زمان خواب و مصرف دیورتیک ‌ها در صبح به جای شب است.
درمان دارویی مرتبط با BPH  اصولاً با کاربرد دو دسته مختلف دارویی تکمیل می‌شود : آنتاگونیست‌ های آلفا- آدرنرژیک ( پرازوسین ، ترازوسین ، دوکسازوسین ، آلفازوسین و تامسولوسین ) و مهارکننده‌های ۵-آلفا ردوکتاز )۵- (AR   (فیناستراید و دوتاستراید ).

تستوسترون در بافتهای محیطی مانند پروستات به وسیله ۵ آلفاردوکتاز(۵- AR ) به دی هیدروتستوسترون (DHT)  تبدیل می‌شود که نقش عمده‌ای در رشد طبیعی سلول‌های پروستات بازی می‌کند .DHT  با بروز BPH، سرطان پروستات و آلوپسی آندروژنیک نیز همراه است. دو ایزوفرم ۵-AR  به نام‌ های نوع ۱ و نوع ۲ وجود دارد. هر دو ایزوفرم در بیماران مبتلا به BPH  بیان می‌شوند؛ بنابراین با مهار هر دو نوع ایزوفرم نتایج قابل توجه تری در درمان BPH  حاصل می‌شود.
از نظر درمانی، مهارکننده‌های ۵-AR  با اثر تحریکی تستوسترون بر بزرگی پروستات تداخل می‌کنند بنابراین برای کاهش نمرات علایم و خطر احتباس حاد ادراری(AUR)  و مداخله جراحی مؤثر هستند. البته برای دستیابی به نتایج سودمند نیاز به ماه ‌ها درمان با داروهای این دسته وجود دارد تا حجم پروستات کاهش یابد. دو عامل موجود در این دسته فیناستراید و دوتاستراید هستند.

                                                                       

..................................................................................................................................................

یک چند به کودکی باستاد شدیم       یک چند به استادی خود شاد شدیم

پایان سخن شنو که ما را چه رسید        از خاک در آمدیم و بر باد شدیم

                به پایان آمد این دفتر      حکایت همچنان باقیست

کم کاری تیروئید (Hypothyroidism)

کم کاری تیروئید (Hypothyroidism)

     

   هیپوتیروییدی ، سرطان تیرویید و درمان های دارویی
        دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران گروه فارماکولوژی
                                                  مدرس فارماکولوژی بیمارستان بوعلی تهران
رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی وَ یَسِّرْ لِی أَمْرِی وَ احْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانِی یَفْقَهُوا قَوْلِی
پروردگارا سینه‌‏ام را گشاده دار، و کار را بر من آسان کن، گره از زبانم بگشاى تا سخنم را درک کنند.

********************************************************************************
کم کاری تیروئید (Hypothyroidism)
کم کاری تیروئید به حالتی اطلاق می شود که غده تیروئید شما مقادیر کافی از هورمونهایی مهم و خاص را تولید نکند. زنان به ویژه زنان بالای 50 سال بیش احتمال دارد که به کم کاری تیروئید مبتلا گردند. کم کاری تیروئید تعادل طبیعی واکنشهای شیمیایی بدنتان را مختل می کند . کم کاری تیروئید در مراحل اولیه اش به ندرت سبب ظهور علایم بیماری می شود ولی در اغلب مواقع، کم کاری تیروئید درمان نشده می تواند سبب ایجاد پاره ای از

مشکلات در سلامت تان گردد از جمله: چاقی، درد مفصل، ناباروری و بیماری قلبی.

نکات خوب در مورد کم کاری تیروئید این است که برای تشخیص آن آزمایشهای دقیق سنجش عملکرد تیروئید در دسترس هستند و درمان کم کاری تیروئید با هورمونهای تیروئید سنتتیک معمولا راحت، ایمن و موثر است (وقتی که دوز مناسبی از دارو مصرف شود.)
نشانه ها
علایم و نشانه های بیماری تیروئید بسیار گسترده هستند و به شدت عدم کفایت هورمونی بستگی دارد. به طور کلی شما هر عارضه ای که داشته باشید پس از گذشت سالها، اغلب عارضه تان دچار پیشرفت و شدیدتر شدن می گردد. در ابتدا به ندرت ممکن است که متوجه نشانه های کم کاری تیروئید نظیر: خستگی و کسل شدن گردید و ممکن است به سهولت آنها را به پیری و افزایش سن خود نسبت دهید و توجه چندانی نکنید. ولی به موازات اینکه به تدریج کاهش متابولیسم بدنتان ادامه می یابد ممکن است نشانه ها و علایم آشکار بیشتری  در شما توسعه یابند. علایم بیماری کم کاری تیروئید ممکن است شامل موارد زیر باشند:
خستگی ، تنبلی و احساس کسل بودن ، افزایش حساسیت به سرما    ،یبوست  ، پوست خشک و رنگ پریده ، افسردگی
   صورت متورم  ، صدای خشن و گرفته  ،  افزایش سطوح کلسترول خون  ،  افزایش وزن ناخواسته، ناخن ها و موهای شکننده  
    درد، حساسیت و سفت شدن عضلانی ،درد، سختی یا تورم مفاصل ، ضعف عضلانی ،دوره های قاعدگی شدیدتر از حالت عادی  

اگر کم کاری تیروئید درمان نشود ، نشانه ها و علایم بیماری به تدریج شدیدتر می گردند. تحریک مداوم تیروئید به منظور آزادسازی هورمونهای بیشتر، ممکن است منجر به افزایش حجم تیروئید (گواتر) گردد. به علاوه ممکن است با پیشرفت بیماری بیشتر دچار فراموشی شوید و روندهای فکری شما آهسته تر شود و یا احساس افسردگی کنید.
کم کاری تیروئید پیشترفته که به نام میکزدم نامیده می شود نادر است ولی وقتی این حالت ایجاد گردد می تواند تهدیدی برای زندگی شما محسوب شود و علایم این نوع کم کاری تیروئید پیشرفته عبارتند از : فشار خون پایین، کاهش تنفس، کاهش حرارت بدن، اختلال توجه و عدم پاسخ به محرک ها و حتی کما . در مواردی بسیاری میکزدم می تواند کشنده باشد.
کم کاری تیروئید در کودکان و نوجوانان:
اگر چه کم کاری تیروئید اغلب بر زنان میانسال و مسن اثر می گذارد ولی هر شخصی می تواند بدین عارضه مبتلا شود ، از جمله: کودکان و نوجوانان. در ابتدا کودکانی که بدون غده تیروئید و یا با غده تیروئیدی با عملکرد نامناسب متولد می شوند ممکن است شماری از علایم و نشانه های کم کاری تیروئید را داشته باشند.  اگر در کودک نوپایی مشکلاتی مرتبط با کم کاری تیروئید وجود داشته باشد ، عارضه های ظهور یافته معمولا عبارتند از:
زرد شدن پوست و سفیدی چشم ها (زردی) : در اغلب موارد این حالت هنگامی به وقوع می پیوند که کبد کودک نمی تواند مولکولی به نام بیلی روبین را متابولیزه نماید.
(بیلی روبین طبیعتا در موقع تخریب گلبول های قرمز ، فرسودگی چرخه های بدنی و اجرای نوسازی ها ایجاد می شود)

   
  
   گرفتگی مداوم گلو     زبان بزرگ و متورم        تورم در صورت
به موازات پشرفت بیماری ، ممکن است که کودکان در غذا خوردن مشکل پیدا کنند و رشد و نمو طبیعی آنها مختل شود. آنها ممکن است همچنین عارضه هایی به شرح زیر را داشته باشند:
  یبوست  ،  نیروی عضلانی کم  و  خواب آلودگی بیش از حد
اگر کم کاری تیروئید در کودکان درمان نگردد حتی در موارد خفیف و ملایمش نیز می تواند منجر به عقب افتادگی جسمی و ذهنی در کودک گردد.
به طور کلی در کودکان و نوجوانان مبتلا به کم کاری تیروئید نشانه هایی مشابه با علایم بیماری بزرگسالان ظهور می کند ولی همچنین ممکن است در آنها یکسری مشکلات به شرح زیر ایجاد گردد:
   رشد ضعیف که منجر به کوتاهی قد کودک می گردد.    تاخیر در ظهور دندانهای دائمی  ،  بلوغ دیررس
   تکامل و پیشرفت ذهنی نامطلوب و ضعیف
علت
غده تیروئید شما یک غده کوچک و پروانه ای شکل است که در انتهای ناحیه جلوی گردن شما (درست زیر بر آمدگی حنجره: Adam's apple) واقع شده است . هورمونهای مترشحه از غده تیروئید تاثیر گسترده ای بر سلامت شما داشته و بر تمام جنبه های متابولیسم بدنتان تاثر می گذارد.  به موازات اینکه غده تیروئید تان بتواند مقادیر متناسب از هورمونهای تیروئیدی  را آزاد کند عملکرد سیستم بدنتان روال طبیعی و مطلوب می یابد ولی برخی مواقع تیروئید هورمونهای کافی را تولید نمی کند که سبب اختلال در تعادل واکنشهای شیمیایی بدنتان می گردد که این حالت تحت عنوان کم کاری تیروئید شناخته می شود.
دو هورمون اصلی مترشحه از تیروئید:
غده تیروئید شما دو نوع هورمون اصلی یعنی تیروکسین (T4)  و تری یدو تیرونین (T3)را تولید می نماید. این هورمونها در تنظیم مصرف چربی و کربوهیدرات در بدن اثر دارند و نیز به کنترل درجه حرارت بدن کمک می نمایند و همچنین این هورمونها در کنترل میزان ضربان های قلب دخیل هستند و در تنظیم سنتز پروتئین در بدن نیز کمک می نمایند.
                                                       
غده تیروئید همچنین کلسی تونین را که هورمونی است که در تنظیم کلسیم خون اثر دارد،  ترشح می نماید. میزان آزادسازی تیروکسین و تری یدو تیرونین تحت کنترل غده هیپوفیز و هیپوتالاموس است (ناحیه ای در انتهای مغز که به مشابه یک ترموستات و تنظیم کننده برای کل سیستم بدن می باشد). رسیدن سیگنال های هیپوتالاوس به غده هیپوفیز منجر به ترشح هورمونی تحت عنوان هورمون محرک تیروئید (TSH) می گردد و سپس TSHاز غده هیپوفیز آزاد می شود و مقدار  TSHآزاد شده به میزان تیروکسین و تری یدو تیرونین موجود در خون شما بستگی دارد. در نهایت غده تیروئید بر اساس مقادیر TSHدریافتی تولید هورمونها یش را تنظیم می نماید. اگر چه پروسه مذکور اغلب به خوبی کار می کند ولی برخی اوقات تیروئید در تولید مقادیر کافی از هورمونها ناتوان است . کم کاری تیروئید ممکن است ناشی از عارضه های مختلفی به شرح زیر باشد:
بیماری اتوایمیون (تیروئید هاشیموتو): این عارضه رایج ترین علت بیماری کم کاری تیروئید است .اختلالات اتوایمیون وقتی ظهور می کند که سیستم ایمنی شما آنتی بادی هایی را بر علیه بافت های بدنتان ترشح نماید. برخی مواقع این پروسه شامل غده تیروئید نیز می گردد. دانشمندان هنوز مطمئن نیستند که چرا بدن آنتی بادی هایی را بر علیه خودش ترشح می کند و علت دقیق بیماری های اتوایمیون ناشناخته است. برخی چنین تصور می کنند که ممکن است یک ویروس یا باکتری محرک ایجاد چنین عکس العملی گردد و برخی دیگر معتقدند که ممکن است تاریخچه ژنتیکی در این امر سهیم باشد. به احتمال زیاد بیش از یک عامل در ظهور بیماری های اتو ایمیون نقش دارند و چنانچه بیماری کم کاری تیروئید اتو ایمیون ایجاد گردد آنتی بادی ها،  توانایی تیروئید برای تولید مکفی هورمونها را متاثر می سازند.

                                     

در موارد نادرتری کم کاری تیروئید می تواند از یکی از علل زیر ناشی شود:
   بیماری مادرزادی: به طور تقریبی یک کودک در هر 3000 کودک متولد شده در ایالات متحده با نقص در غده تیروئید و یا بدون داشتن غده تیروئید متولد می شود. در اغلب موارد غده تیروئید به دلایل ناشناخته ای به میزان طبیعی رشد و نمو نمی یابد ولی برخی کودکان به یک نوع ارثی از این اختلال مبتلا هستند. کودکان مبتلا به کم کاری تیروئید ارثی اغلب در هنگام تولد طبیعی به نظر می رسند و به همین علت است که امروزه نیازمند غربالگری تیروئید بر نوزادان تازه متولد شده هستیم.
   اختلال غده هیپوفیز: یک علت نادر مرتبط با کم کاری تیروئید نارسایی غده هیپوفیز برای تولید مقادیر کافی TSHاست (که معمولا از یک تومور خوش خیم در غده هیپوفیز ناشی می شود).
   بارداری: در برخی زنان در طی دوران بارداری و یا پس از بارداری شان (کم کاری تیروئید پس از وضع حمل)،  کم کاری تیروئید توسعه می یابد و اغلب بدین دلیل است که بدن آنها آنتی بادی هایی را بر علیه غده تیروئیدشان ترشح می کنند. رها کردن کم کاری تیروئید درمان نشده، خطر سقط جنین، زایمان زودرس و پره اکلامپسی را افزایش می دهد. پره اکلامپسی حالتی است که منجر به یک افزایش چشم گیر در فشار خون زنان در طی 3 ماهه آخر بارداری می گردد. این حالت همچنین می تواند تاثیرات جدی ای را بر روند رشد و تکامل جنین داشته باشد.
  کمبود ید: ید یکی از عناصر معدنی جزئی است و عمدتا در غذاهای دریایی و گیاهان دریایی و گیاهانی که در خاک ید دار و نمکهای غنی شده با ید  یافت می شود. ید برای تولید هورمونهای تیروئیدی ضروری می باشد . در برخی مناطق دنیا کمبود ید رایج است و حقیقتا امروزه ید اضافه شده به نمک های سر سفره و غنی کردن غذاها و نمکها با عنصر ید این مشکل را در کشورهای بسیاری برطرف کرده است.
عوامل خطر
اگر چه کم کاری تیروئید در هر شخصی می تواند ظهور کند ولی اساسا در زنان بالای 50 سال بیشتر ملاحظه می شود و خطر این بیماری با کهولت سن بیشتر می گردد . همچنین اگر هر یک از موارد زیر در مورد شما مصداق داشته باشد در خطر بیشتری برای ابتلا به کم کاری تیروئید قرار دارید:
   ابتلاء یکی از بستگان نزدیک (مانند والدین و پدربزرگ -مادربزرگ) به یک بیماری اتو ایمیون
   استفاده از پرتو درمانی برای نواحی گردن و نواحی فوقانی قفسه سینه
   انجام عمل جراحی( تیروئیدکتومی)
بیماری کم کاری تیروئیدی درمان نشده ممکن است منجر به ظهور عوارض و مشکلاتی در سلامت گردد از جمله:
   گواتر: تحریک مداوم غده تیروئید برای آزادسازی هورمونهای بیشتر ممکن است منجر به بزرگ تر گشتن غده تیروئید شما (حالتی که تحت عنوان گواتر شناخته می شود) گردد . تیروئید هاشیموتو یکی از رایج ترین علل گواتر می باشد. یک گواتر بزرگ می تواند بر ظاهر شما اثر گداشته ونیز  در بلع و تنفس شما اختلال ایجاد کند.

                                               

   مشکلات قلبی: کم کاری تیروئید همچنین ممکن است با افزایش خطر بیماری قلبی همراه باشد چرا که در افراد دارای اختلال تیروئید ممکن است سطوح بالا از لیپو پروتئین های با چگالی کم (کلسترول بد:LDL) ایجاد گردد . حتی کم کاری تیروئید تحت بالینی که نوع خفیف تر و خوش خیم تری از کم کاری تیروئید حقیقی می باشد می تواند منجر به افزایش سطوح کلی کلسترول و اختلال در پمپاژ طبیعی قلبتان گردد. کم کاری تیروئید همچنین می تواند منجر به بزرگ شدن قلب و نارسایی قلبی گردد.
   پیآمدهای کم کاری تیروئید بر سلامت روان: ظهور افسردگی ممکن است زودتر در بیماری کم کاری تیروئید ایجاد گردد و ممکن است با گذشت زمان افسردگی شدید تر گردد. کم کاری تیروئید می تواند منجر به کند شدن عملکرد ذهنی گردد.
میکزدم: میکزدم حالت نادرتر و شدیدتر از بیماری کم کاری تیروئید است که تهدیدی برای زندگی محسوب می گردد و می تواند در نتیجه بیماری کم کاری تیروئید تشخیص داده نشده و درمان نشده در دراز مدت باشد. علایم آن عبارتند از: عدم تحمل شدید سرما، خواب آلودگی که به دنبال آن رخوت شدید و بی هوشی ایجاد گردد . یک اغماء میکزدم ممکن است تحت اثر مصرف داروی مسکن ، عفونت و دیگر عوامل استرس زا در بدنتان تحریک گردد . اگر نشانه ها و علایم میکزدم را دارید نیازمند معالجه بالینی سریع و فوری هستید.
    ناباروری: کاهش سطح هورمونهای تیروئیدی ممکن است موجب ایجاد تداخل در تخمک گذاری گردد و موجب اختلال در باروری گردد . به علاوه برخی از نمونه های کم کاری تیروئید (نظیر اختلال اتو ایمیون) نیز باروری را مختل می نمایند. درمان کم کاری تیروئید با درمان جایگزینی هورمونی ممکن نیست که کاملا باروری را مختل نماید. ممکن است نیاز به انجام مداخلات دیگری باشد.
  نقایص مادرزادی: کودکانی که از زنان با بیماری تیروئید درمان نشده متولد می شوند نسبت به فرزندانی که از مادران سالم متولد می شوند ممکن است ریسک بالاتری را برای ابتلاء به نقایص مادرزادی داشته باشند. این کودکان بیشتر مستعد ابتلا به مشکلات عقلانی و تکاملی هستند . همچنین کودکان مبتلا به کم کاری تیروئید درمان نشده از بدو تولد در خطر ابتلا به مشکلات جسمانی و ذهنی هستند ولی اگر بیماری در طی چند ماه نخست زندگی تشخیص داده شود شانس پیشترفت و تکامل طبیعی کودک بسیار بهتر میگردد.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
 اگر بدون هیچ دلیلی احساس خستگی و یا دیگر علایم و نشانه های کم کاری تیروئید را دارید ( از جمله پوست خشک، صورت متورم و رنگ پریده ، یبوست و صدای گرفته و خشک) به دکتر مراجعه نمایید.
   اگر سابقه عمل جراحی تیروئید را داشته اید.
   اگرسابقه درمان با ید رادیو اکتیو و یا داروهای ضد تیروئیدی را داشته اید.
  اگر سابقه پرتودرمانی در ناحیه سر و گردن و قسمت فوقانی قفسه سینه را داشته اید..
  اگر کلسترول خونتان بالا است  با پزشک معالجتان مشورت کنید که آیا ممکن است که کم کاری تیروئید علت افزایش کلسترول بدنتان باشد.
اگر از درمان هورمونی برای معالجه کم کاری تیروئید استفاده می کنید می بایست مراجعات پی گیرانه برنامه ریزی شده را مطابق توصیه های پزشکتان رعایت نمایید و اول از همه بسیار مهم است که اطمینان حاصل کنید که دوز صحیحی از دارو را مصرف نمایید. با گذشت زمان دوز مورد نیاز برای عملکرد طبیعی تیروئید ممکن است تغییر کند.
آزمایش های تشخیصی
از آنجا که کم کاری تیروئید در زنان مسن تر شیوع بیشتری دارد برخی پزشکان توصیه می کنند که در طی معاینات جسمی سالانه غربالگری زنان مسن تر به منظور تشخیص اختلالات تیروئیدی نیز انجام گردد. برخی پزشکان همچنین توصیه می کنند که زنان باردار و یا زنانی که تصور می کنند باردار شده اند به منظور تشخیص کم کاری تیروئید آزمایش دهند. به طور کلی اگر احساس می کنید که خستگی و کسالت تان افزایش یافته و یا پوست خشک، یبوست و صدای خشن دارید و یا در گذشته سابقه مشکلات تیروئیدی یا گواتر را داشته اید ، ممکن است پزشک معالجتان برای تشخیص کم کاری تیروئید آزمایش تجویز نماید.
آزمایش خون:
تشخیص کم کاری تیروئید بر پایه نتایج تست های خونی که سطح هورمونهای   TSHو گاهی سطح هورمون تیروئیدی تیروکسین را ارزیابی می نماید انجام می گردد . کاهش سطح تیروکسین و افزایش سطح TSHدر خون نشانگر اختلال در عملکرد تیروئید است. در این حالت غده هیپوفیز شما سعی می کندTSH بیشتری را برای تحریک غده تیروئید (به منظور تولید هورمون های تیروئیدی) آزاد نماید.
در گذشته پزشکان قادر به تشخیص سریع کم کاری تیروئید نبودند تا اینکه علایم بیماری در مراحل نسبتا پیشترفته بیماری ظهور پیدا می کرد . ولی امروزه با استفاده از تست حساس TSH  پزشکتان می تواند بسیار سریع تر و اغلب قبل از اینکه حتی علایم بیماری بروز کند ، بیماری کم کاری تیروئید را تشخیص دهند.
از آنجا که آزمایش TSHبهترین تست غربالگری است دکتر معالجتان ابتدا وضعیت TSHشما را بررسی خواهد کرد و در ادامه در صورت نیاز آزمایش های هورمونی تیروئیدی را نیز تجویز خواهد کرد. آزمایش های TSH همچنین نقش مهمی را در کنترل و مدیریت کم کاری تیروئید بازی می کند چرا که به پزشک معالجتان در تخمین دوز مناسب دارو  چه در ابتدای درمان و چه در ادامه درمان کمک می نماید. به علاوه تست هایTSH  به تشخیص شرایطی از بیماری به نام کم کاری تیروئید تحت بالینی کمک می نماید که شکل خفیف تری از کم کاری تیروئید است که اغلب منجر به ظهور علایم و نشانه های آشکار بیماری نمی گردد، در این حالت سطح هورمونهای T-3و T-4خون شما در محدوده طبیعی ولی میزان TSHخون شما در محدوده بالاتر از سطوح طبیعی است.
درمان داروییدرمان استاندارد برای کم کاری تیروئید شامل استفاده روزانه از هورمونهای تیروئیدی لووتیروکسین (لووتیروئید، لووکسیل، سینتروئید، یونیتروئید)می باشد. این داروهای خوراکی سطوح مکفی هورمونی را بازسازی می نماید و بدن شما را به وضعیت طبیعی بر می گرداند. 1-2 هفته پس از شروع درمان متوجه خواهید شد که احساس خستگی کمتری می کنید و همچنین داروها به تدریج سطوح کلسترول افزایش یافته به علت بیماری را کاهش می دهد و ممکن است هر نوع روند افزایش وزن را معکوس نماید . درمان با داروی لووتیروکسین معمولا مادام العمر می باشد ولی از آنجا که دوز داروی مورد نیازتان ممکن است تغییر کند پزشک معالجتان سطح هورمون TSH  شما را هر سال بررسی خواهد کرد.

                                  
برای تخمین دوز صحیح از داروی لوو تیروکسین در ابتدای درمان پزشک معالج تان معمولا سطح هورمون  TSHشما را پس از 2-3 ماه بررسی می کند. مقادیر افزایش یافته از هورمون می تواند موجب عوارض جانبی ناخواسته مانند اشتهای افزایش یافته ، بی خوابی، تپش قلب، لرز و... گردد.
اگر بیماری قلبی عروقی و یا کم کاری تیروئید شدیدی داشته باشید پزشکتان ممکن است درمان را با یک دوز کمتر از دارو شروع کرده و سپس به تدریج دوز دارو را افزایش دهید.
پیشرفت درمان هورمونی به قلبتان اجازه می دهد که خودش را با افزایش متابولیسم هماهنگ نماید . وقتی که لووتیروکسین در دوز مناسب مصرف شود حقیقتا عارضه جانبی ندارد و نسبتا ارزان قیمت است . اگر نوع یا مارک دارویتان را تغییر دادید حتما اجازه دهید که پزشک معالجتان اطمینان بدهد که هنوز مقادیر مناسبی از دارو را مصرف می نمایید و همواره مطابق نظر و مشاوره با پزشک معالج دارو مصرف نمایید. همچنین از مصرف هیچ دوز از دارو غفلت نکنید و یا مصرف داروی را به این دلیل که احساس می کنید بهتر شده اید قطع نکنید اگر چنین کاری را انجام دهید علایم بیماری کم کاری تیروئید به تدریج باز خواهد گشت.

درمان های جایگزین:
اگر چه اغلب پزشکان مصرف تیروکسین سنتتیک را پیشنهاد می کنند ولی عصاره های هورمونی طبیعی از جمله هورمونهای تیروئیدی استخراج شده از غده تیروئید خوک ها نیز در دسترس هستند ، این نوع از محصولات حاوی هر دو مورد: تیروکسین و تری یدو تیرونین می باشند. داروهای سنتتیک درمان تیروئید تنها حاوی تیروکسین هستند و بدنتان تری یدو تیرونین مورد نیاز را از تیروکسین سنتز می نماید. عصاره های طبیعی تنها با نسخه پزشک در دسترس قرار می گیرند لذا  نباید با نمونه های هورمونی و عصاره های متراکم از ترشحات غدد که در فروشگاه یا عطاری و... بدون نسخه فروخته می شوند گمراه شوید چرا که این تولیدات توسط سازمان غذا و دارو، تنظیم و تایید نشده اند و اثر بخشی آنها تضمین شده و قابل اطمینان نیست.
نکات تغذیه ای
   آیا مصرف برخی غذاهای خاص موجب افزایش عملکرد غده تیروئید می گردد؟
به طور کلی رژیم غذایی خاصی برای بیماری کم کاری تیروئید وجود ندارد و علیرغم ادعاهای فراوانی که درمورد رژیم غذایی بیماری کم کاری تیروئید وجود دارد، هیچ شاهد عینی معتبری مبنی براین که مصرف و یا پرهیز از غذاهای خاصی حقیقتا عملکرد تیروئید را بهبود خواهد داد، وجود ندارد.
اگر به بیماری کم کاری تیروئید مبتلا هستید می بایست داروهای هورمونی جایگزین را مطابق تجویز پزشک معالج تان مصرف نمایید. این داروها عمدتا با معده خالی مصرف می گردند.
البته دانستن این نکته بسیار حائز اهمیت است که دریافت بیش از حد فیبرغذایی می تواند جذب هورمون های سنتتیک تیروئیدی رامختل نماید. همچنین انواع خاصی از مکمل های غذایی و درمان ها نیز ممکن است دارای اثرات مشابه مختل کننده باشند از جمله:
   گردو  ، آرد لوبیایسویا ، مکمل های حاوی آهن یامکمل های مولتی ویتامینی حاوی آهن
    آنتی اسیدهای حاوی آلومینیوم و یا منیزیوم
    برخی داروهای کاهنده کلسترول مانند: کلستیرامین(colestyramin ) و کلستیپول (Colestipol)
برای پیش گیری از تداخلات نامطلوب بالقوه باید از مصرف موارد مذکور خودداری نمایید و یا آن ها راچندین ساعت قبل و یا بعد از مصرف داروهای تیروئیدی استفاده نمایید.
کم کاری تیروئید و افزایش وزن:
بیماران مبتلا به کم کاری تیروئید به راحتی وزن می گیرند و به سختی وزن کم می کنند که این به دلیل اختلالات هورمونی ناشی از این بیماری است. رژیم غذایی بیماران کم کاری تیروئید می بایست کنترل شده و مداوم باشد و ممکن است نیاز باشد تا برای کنترل وزن  تغییراتی در روش غذا خوردن  ایجاد نمایند. برای مثال نباید گرسنگی خود را با خوردن خوراکی هایی نظیر کیک و شیرینی جات ارضا کنند وبهتر است برای رفع گرسنگی به جای شیرینی جات، از میوه هایی مانند موزاستفاده کنند؛ چرا که موز منبع خوبی از یُد است و یُد  یک عنصر کلیدی در ساخت هورمون های تیروئیدی در غده تیروئید است.

یک رژیم غذایی مناسب برای بیماری کم کاری تیروئید چیست؟
رژیم غذایی مناسب برای بیماری کم کاری تیروئید،رژیم سالم   و متوازنی است که نیازهای بدن را برای حفظ عملکرد مطلوب بدن تامین می نماید. الگوی غذایی مطلوب برای بیماری کم کاری تیروئید شامل مصرف غذاهای غنی از یُد در کنار کاهش مصرف غذاهای گواتروژن می باشد که در نتیجه چنین الگوی غذایی ای به کاهش علایم عوارض مرتبط با مشکلات تیروئیدی کمک می نماید.

                                                  

غذاهای مناسب برای مصرف در الگوی غذایی بیماری کم کاری تیروئید عبارت هستند از:
اسفناج، توت فرنگی، گوجه فرنگی، موز، هویج، تخم مرغ، سیر، قارچ، پیاز، سیب زمینی، نخودفرنگی، کدو، حبوبات، تربچه، ماست کم چرب و غذاهای دریایی.

                                   

این غذاها می توانند جایگزین یُد از دست رفته توسط گواتروژن ها گردند. توجه داشته باشید که برخی از مواد غذایی مانند اسفناج اگر چه در حقیقت در لیست غذاهای گواتروژن می باشند ولی محتوای یُد موجود در آن برای مقابله با اثرات گواتروژنیک آن کفایت می نماید.
همچنین موادغذایی ای که در خاک رشد می نمایند به علت جذب یُد از خاک حاوی سطوح بالاتری از  یُد می باشند.
شما می بایست همچنین از مصرف بیش از حد مواد غذایی زیر خودداری نمایید:
کلم بروکلی، کلم، گل کلم، بادام زمینی، گلابی، دانه های کاج، لوبیا سویا، کلم پیچ، خردل، هلو و شلغم.
همچنین از آن جاکه آب آشامیدنی و نمک حاوی کلر هستند با عملکرد مطلوب یُد در بدن تداخل دارند لذ ابسیار بهتر است که از نمک دریایی و بطری های آب معدنی و یا آب فیلتره شده استفاده نمایید.
فقط مقادیر مورد نیاز و مطلوب از یُد را دریافت نمایید و نه بیش تر:
ما مصرف یک رژیم غذایی مملو از یُد را توصیه نمی نماییم چرا که برای حفظ سلامت و عملکرد مطلوب بدن به یک تعادل صحیح از ریز مغذی ها نیاز است و نباید در مصرف یک عنصر زیاده روی کرد.
هدف از کنترل رژیم غذایی در بیماری کم کاری تیروئید جبران و تنظیم سطوح از دست رفته یُد توسط گواتروژن ها می باشد که سعی بر آن است که از محتوای یُدی که در برخی غذاهای معمول وجود دارد استفاده شود.
توجه داشته باشید که مصرف بی رویه غذاهای حاوی یُد نیز می تواند در افزایش وزن سهیم باشند.
کاهش دادن مصرف غذاهای حاوی گواتروژن و افزایش مصرف غذاهای غنی از یُد می تواند سرانجام شما را به یک تعادل سالم برساند و این الگوی غذایی صحیح، همچنین شما را در رسیدن به اهداف تان در ارتباط باکاهش وزن نیز، کمک خواهد کرد

آیا مکمل های ید می توانند به تنظیم عملکرد تیروئید در یک فرد مبتلا به کم کاری تیروئید کمک نمایند؟
برخی معالجه کنندگان طب جایگزین، برای معالجه افراد مبتلا به کم کاری تیروئید مصرف قرص و مکمل های ید ( که حاوی ید بالایی هستند) را توصیه می کنند . حقیقت دارد که کمبود شدید ید می تواند منجر به ایجاد بیماری کم کاری تیروئید گردد ولی امروزه کمبود ید در بسیاری از کشورهای توسعه یافته از زمانی که ید به نمک (نمک ید دار) و غذاها اضافه شده، بسیار نادر گشته است. اگر کمبود ید عامل بیماری کم کاری تیروئید نباشد پس مکمل یاری هیچ فایده ای را نخواهد داشت.
اشاره ای به سرطان تیرویید
سرطان تیروئید یک بیماریست که در آن سلول های غیر طبیعی در داخل غده تیروئید شروع به رشد می کنند. سرطان تیروئید از انواع نادر سرطان است. بسیاری از افراد مبتلا به این سرطان، به خوبی درمان می شوند زیرا که این سرطان معمولا زود تشخیص داده شده و تحت درمان قرار می گیرد. ممکن است بعد از درمان سرطان تیروئید، این سرطان دوباره عود کند. حتی ممکن است این اتفاق سالها بعد از درمان سرطان اول اتفاق بیافتد.
متخصصان هنوز علت بروز سرطان تیروئید را نمی دانند. اما به نظر می رسد که مانند سایر سرطان ها، تغییر در DNA سلول ها در بروز این سرطان نقش داشته باشد. این تغییرات DNA می توانند ارثی باشند و یا اینکه با افزایش سن به وجود بیایند.افرادی که به مقدار زیادی در معرض تشعشعات قرار گرفته اند از شانس ابتلا به سرطان تیروئید بالاتری برخوردارند.
در حال حاضر استفاده از اشعه X در تصویر برداری از دندان ها نمی تواند خطر ابتلا به سرطان تیروئید را افزایش دهد اما پرتو درمانی هایی که در گذشته و علل خصوص در دوران کودکی بر روی سر، گردن و شانه ها انجام گرفته اند می توانند شما را در معرض خطر ابتلا به این سرطان قرار دهند.
علائم سرطان تیروئید چه چیزهایی هستند؟
سرطان تیروئید ممکن است علائمی همچون موارد زیر داشته باشد:
وجود یک توده و یا یک ورم در گردن که این علامت شایعترین علامت سرطان تیروئید است.
احساس درد در گردن و یا بعضی اوقات در گوش ها  ،  اختلال در بلع
اشکال در تنفس و یا خس خس ثابت در هنگام نفس کشیدن ،  تغییر صدا و خشن شدن آن
سرفه های مکرر که نمی توان آنها را به بیماری های دیگری مانند سرماخوردگی ارتباط داد.
ممکن است برخی از افراد فاقد علائم خاصی باشند. در چنین شرایطی ممکن است سرطان آنها با مشاهده یک توده یا یک گره در گردن آنها و در هنگام یک معاینه بالینی معمولی توسط پزشک تشخیص داده شود.
 
تشخیص سرطان تیروئید چگونه است؟
اگر شما یک توده در گردن خود دارید، ممکن است پزشک با انجام نمونه برداری (بیوپسی) از غده تیروئید و آزمایش کردن آنها سلول های سرطانی را تشخیص دهد. بیوپسی یک نوع آزمایش تشخیصی ساده است که در آن با استفاده از یک سوزن، یک تکه کوچک از بافت تیروئید برداشته می شود و مورد ازمایش قرار می گیرد.
گاهی اوقات نتایج آزمایش بیوپسی به درستی مشخص و روشن نیست. در چنین مواردی ممکن است لازم باشد که قبل از اینکه سرطانی شدن تیروئید شما به اثبات برسد، کل تیروئید و یا بخشی از آن توسط عمل جراحی برداشته شود.
درمان سرطان تیروئید چگونه است؟
درمان سرطان تیروئید از طریق عمل جراحی و یا در برخی موارد از طریق ید رادیواکتیو انجام می شود. در مواردی نادر نیز شیمی درمانی و یا پرتو درمانی به کار می رود. روش درمانی انتخاب شده توسط پزشک به سن شما، نوع سرطان تیروئید و همچنین مرحله سرطان شما بستگی دارد. منظور از مرحله سرطان این است که بیماری شما تا چه اندازه شدید است و غده سرطانی تا چه حد گسترش پیدا کرده است.اگر سرطان در خارج از تیروئید گسترش پیدا کرده باشد ممکن است پزشک مجبور به برداشتن غده های لنفاوی گردن نیز شود.

     
...................................................... its passengers so , be careful about the value of yourtimes , maybe you wont be in the road tomorrow
زندگی مثل یه جاده است ، من و تو مسافراشیم ، قدر لحظه ها رو بدونیم ، ممکنه فردا نباشیم
don’t wait until people are dead to give them flower
برای دادن گل به دیگران منتظر مراسم تدفین آنها نباشین
Forgive your enemies, but never forget their names.
دشمنانت را همیشه ببخش ، اما اسامیشان را در ذهنت حک کن
 
 

---

نوشته شده در تاریخ دوشنبه یکم مرداد ۱۳۹۷ توسط دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه

تیرویید،بیماریها و درمانهای دارویی(بخش اول)

تیرویید،بیماریها و درمانهای دارویی(بخش اول)

            تیرویید،بیماریها و درمانهای دارویی(بخش اول)

         دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران گروه فارماکولوژی

                                                   مدرس فارماکولوژی بیمارستان بوعلی تهران

به نام خداوند زیبایی ها ، به نام آ ن که گل راخنده آموخت و برجان شقایق آتش افروخت .

تیروئید چیست؟

تیروئید یک غده شبیه بال پروانه است که جلوی گردن قرار گرفته است. این غده هورمون تیروکسین (T4) و تری یدو تیرونین (T3) تولید و به داخل خون ترشح می‌کند. این هورمون ها سرعت کار و تولید انرژی را در بدن عهده دار هستند.

تیروئید افراد سالم به میزان کافی هورمون می سازد و در اعمال مهم بدن اثر می گذارد. این هورمونها سوخت و ساز بدن را از جمله آنکه چه مقدار کالری مصرف کنیم، چه مقدار احساس گرما کنیم و وزن ما را تنظیم می‌کنند، در بعضی اعضاء نیز اثرات اختصاصی دارد مانند قلب که در اثر این هورمونها تندتر می‌زند. پر کاری تیروئید حالتی است که باعث می شود مقدار زیادی هورمون به بافتهای بدن برسد. علل متفاوتی برای پر کاری تیروئید وجود دارد اما علائم و نشانه های آن مشابه است. به علت افزایش سوخت و ساز بدن بیماران احساس گرمای بیشتری می کنند و اغلب با وجود مصرف غذای زیاد کاهش وزن دارند. بعضی از بیماران دچار افزایش وزن می‌شوند که علت آن افزایش بیش از حد اشتها است.

                           

بیماران احساس خستگی می‌کنند و دچار اختلال خواب میشوند. لرزش دستها، نامنظم شدن و تند شدن ضربان قلب نیز ایجاد می‌شود. بیماران ممکن است زود رنج و به آسانی آشفته شوند.

وقتی پر کاری تیروئید خیلی شدید باشد، بیماران از تنفس کوتاه ، درد سینه و ضعف عضلات زجر می کشند. بعضی علائم بسیار نادر هستند مثل استفراغ، خارش، نارسائی قلب، سکته مغزی و یا حتی بیماری روانی.

علل پر کاری تیروئید چیست؟

1. نسج تیروئید ممکن است فعالیت بیش از حد داشته باشد و تولید هورمون زیاد شود که به این شکل بیماری گریوز یا گواتر سمی منتشر گویند.

                                     

1. یک یا چند توده در تیروئید افزایش فعالیت پیدا می‌کنند . اگر توده یک عدد باشد گره سمی خودکار نامیده می‌شود. چندین توده گواتر سمی چند گره‌ای نامیده می‌شود.

1. غده تیروئید ممکن است دچار التهاب شود که تیروئیدیت نامیده می شود و باعث آزاد شدن هورمون تیروئید ذخیره در تیروئید و پر کاری تیروئید شود که برای چند هفته تا چند ماه طول می کشد.

 

4        . مصرف بیش از حد هورمون تیروئید موجب علائم پر کاری تیروئید می‌شود.

5.بعضی داروها مانند آمیودارون و محلول لوگول حاوی مقدار زیاد ید هستند که تیروئید جهت تولید هورمون از آن استفاده می‌کند. مصرف این دارو ها در بعضی

از افراد با ایجاد پر کاری همراه است.

علائم و نشانه های پر کاری تیروئید چیست؟

1. افزایش تعداد ضربان قلب   2. افزایش خفیف فشار خون   3. تحریک پذیر بودن    4. افزایش تعریق

5. ضعف عضلات به خصوص در ناحیه شانه، لگن و ران ها      6. لرزش دستها      7. ریزش مو

8. کاهش وزن علی رغم اشتهای خوب  9. جدا شدن ناخن از بستر       10. تورم نوک انگشتان

11. کشیده شدن پلک بالا به سمت پایین  12. تغییر در ضخامت پوست    13. افزایش حرکات دستگاه گوارش

14. گواتر یا بزرگی تیروئید          15. کاهش تعداد دفعات قاعدگی یا کاهش حجم خونریزی

16. ضخیم شدن پوست در جلوی استخوان ساق پا           17. برجسته شدن چشم ها

بیشتر این علائم با درمان پر کاری تیروئید طبیعی می‌شوند و سایر نشانه‌ها به درمان جداگانه نیاز دارند.

                                   

                                      

اگزوفتالمی چیست؟

پرکاری تیروئید می‌تواند باعث کشیده شدن پلک فوقانی به طرف بالا و نگاه خیره گردد و نیز باعث بیرون زدگی یک یا هر دو چشم از حدقه شود. این حال به عنوان اگزوفتالمی شناخته می‌شود و می تواند سبب کاهش کنترل عضلات، دو بینی و به ندرت کاهش دید شود. بیشتر موارد احتیاج به درمان ندارند. اما بعضی بیماران ممکن است نیاز به مراجعه به چشم پزشک و درمان اختصاصی داشته باشند. درمان های اختصاصی شامل تجویز کورتون، یا جراحی می‌باشند.

                             

آزمایشهای تشخیصی برای پرکاری تیروئید

1. تاریخچه بیماری و معاینه بالینی برهمه مقدم است

2. اندازه گیری هورمون تیروئید، تیروتروپین و آنتی بادی‌های تحریک کننده تیروئید موجود در خون برای تایید تشخیص بکار می رود.

3. ارزیابی ساختمان و عملکرد غده تیروئید با استفاده از تجویز مقدار کم ید رادیواکتیو،

4. اندازه گیری تیروتروپین یا هورمون تحریک کننده تیروئید(TSH ) که از هیپوفیز ترشح می‌شود و کنترل کننده کار تیروئید است. در پرکاری تیروئید مقدار این هورمون در خون کم می‌شود.

پر کاری تیروئید چگونه درمان می‌شود ؟

هدف از درمان طبیعی کردن سطح هورمون های تیروئید است. در بیمارانی که علت پر کاری تیروئید مصرف زیاد هورمون باشد باید دوز دارو تنظیم شود. در کسانی که علت بیماری التهاب تیروئید باشد چون بیماری خود محدود شونده است نیاز به درمان اضافه ندارد. در مواردی که علت پرکاری تیروئید بیماری گریوز یا گواتر مولتی ندولر یا گواتر گره ای منفرد سمی باشد درمان شامل یکی از موارد زیر می باشد:

1. داروهای ضد تیروئید خوراکی که شامل متی مازول که برای بیماران با بیماری گریوز به مدت طولانی و برای علل دیگر پرکاری تیروئید به مدت کوتاه مورد استفاده قرار می گیرد . با مقدار مناسب دارو کنترل پرکاری تیروئید در عرض چند هفته میسر است. این داروها عوارض جانبی نیز دارند از جمله بثورات پوستی، خارش، تب و بندرت التهاب کبد یا کاهش گلبول‌های سفید خون. پروپیل تیو اوراسیل نیز از داروهای درمانی میباشد.

                                              

بیماران باید جهت شناخت این عوارض آموزش داده شوند و اگر دچار زردی پوست و کهیر یا خارش شدید،‌ تب بالا یا گلو درد شدید شدند، باید داروها را قطع نموده به پزشک خود مراجعه کنند.

با قطع داروی ضد تیروئید احتمال برگشت پر کاری تیروئید وجود دارد.

2. ید رادیو اکتیو باعث از کار افتادن گواتر یا کوچک شدن گره های سمی که تولید کننده هورمون تیروئید می باشند، می گردد. این درمان بدون خطر است و در بالغین با پر کاری تیروئید بطور گسترده استفاده می شود. اشعه تولید شده توسط این مقدار ید باعث تخریب سلولهای تیروئید می شود، ولی به علت آنکه غلظت آن در تیروئید بیش از نقاط دیگر است   به سایر نقاط بدن آسیب نمی‌رساند.

ید رادیو اکتیو بطور خوراکی به بیمار سر پایی تجویز می‌شود. با اینکه مقدار زیادی از فعالیت ماده رادیو اکتیو ظرف مدت چند روز از بدن خارج می شود، اثرات آن روی غده تیروئید ممکن است ظرف یک تا سه ماه طول بکشد. عارضه جانبی این درمان کم کاری تیروئید است. مدارکی وجود ندارد که این درمان باعث ایجاد سرطان در تیروئید یا دیگر قسمتهای بدن شود. در زنان ایجاد نازائی نمی‌کند. امروزه در بسیاری از مراکز دنیا تجویز ید رادیو اکتیو برای درمان پرکاری تیروئید در نوجوانان نیز استفاده می شود.

            

3 . جراحی تیروئید یک درمان دائمی دیگر بر ای پرکاری تیروئید است. امروزه این درمان کمتر توصیه می شود زیرا نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارد و ایجاد مشکلات پس از جراحی از جمله ایجاد بدشکلی در گردن می‌شود. به علاوه در موارد نادری ممکن است باعث صدمه به ساختمانهای نزدیک به تیروئید در گردن شود. عارضه دیگر کم کاری تیروئید است که این عارضه براحتی با قرص لووتیروکسین که عارضه جانبی ندارد برای تمام عمر قابل کنترل است.

                                        

4.داروهایی مانند پروپرانول برای تسکین علائم پرکاری تیروئید به کار می رود تا سایر درمانها اثر خود را بگذارند.

در تیروئیدکتومی یا برداشتن غده تیروئید پزشک بیشترین قسمت غده تیروئید را خارج می کند خطرات این جراحی شامل آسیب  به تارهای صوتی و غدد پارا تیروئید (غدد ریز قرار گرفته در پشت غده تیروئید که سطح کلسیم را در خون کنترل می کند) است، به علاوه شما به درمان مادام العمر با  لووتروکسین (LEVOXYLوSYNTHROIDو غیره) نیاز خواهید داشت تا سطح هورمون تیروئید در بدن شما را تنظیم کند، اگر غدد پاراتیروئید شماهم برداشته شود شما برای نرمال نگاه داشتن سطح کلسیم  تان نیاز به درمان دارید.

یکی از انواع نادر التهاب تیروئید که التهاب نیمه حاد نامیده می شود می تواند سبب ایجاد درد در غده تیروئید شود انواع دیگر آن بی درد هستند و گاهی اوقات بعد از بارداری اتفاق می افتد .

هیپرتیروئیدیسم شرایطی است که در آن غده تیروئید شما مقادیر بالایی از هورمون تیروکسین را ترشح می کند، علائم هیپرتیروئیدیسم عبارتند از:

    به صورت معنی داری متابولیسم بدن شما بالا می رود.    می تواند سبب کاهش وزن ناگهانی شما شود.

    ضربان قلبتان را تند یا نامنظم می کند.   افزایش تعریق خواهید داشت وبا عصبانیت یا کج خلقی روبرو خواهید شد.

راه های درمانی متفاوتی جهت درمان هیپر تیروئیدیسم وجود دارد. پزشکان از داروهای ضد تیروئید و ید رادیو اکتیو جهت کاهش تولید هورمون های تیروئید استفاده می کنند گاهی اوقات درمان هیپرتیروئیدیسم شامل جراحی و در آوردن قسمتی از غده تیروئید شماست، بنابراین در صورتی که به این بیماری توجه نشود می تواند به یک مشکل جدی تبدیل شود. بیشتر افراد زمانی که هیپرتیروئیدیسم شان تشخیص داده می شود به درمان پاسخ می دهند.

عوارض مختلف چشمی (Graves opthalmopathy): یکی از مشکلات نادر در هیپرتیروئیدیسم Graves opthalmopathy است که روی چشم ها تاثیر می گذارد در این اختلال بافت ها و ماهیچه های پشت چشم متورم می شود و کره چشم از حدقه بیرون می زند و از حالت عادی خارج می شود و حالت برآمدگی خواهد داشت این برآمدگی به این علت است که کره چشم از حدقه تا حدی بیرون زده است و این مطلب می تواند سبب شود که قسمت قدامی کره چشم شما دچار خستگی شود علائم این بیماری چشم عبارتند از:

برآمدگی کره چشم  ،  چشمان ورم کرده یا قرمز ،   افزایش پارگی یا احساس ناراحتی در یک یا هر دو چشم

    حساسیت به نور،دید تار یا دید دوتایی، التهاب و یا کاهش حرکات چشم

دانشمندان در مورد بیماری Graves  و علت ایجاد آن مطمئن نیستند اما زمینه ژنتیک را در آن موثر می

دانستند.  هیپرتیروئیدیسم به خصوص بیماری Gravesمعمولا به صورت خانوادگی منتقل می شود و در بین زنان رایج تر از مردان است . جذب بالای ید رادیو اکتیو نشان می دهد که غده تیروئید شما مقدار بالایی تیروکسین تولید می کند محتمل ترین علت می تواند بیماریGravesویا گره های پر کار باشد .

در صورتی که علائم متوسط باشند میتوانید تا حدی به وسیله اجتناب از باد و نور زیاد، استفاده از اشک مصنوعی و ژل های نرم کننده سبب کاهش آنها شوید. استفاده از عینک آفتابی اگر چشمانتان دچار بیرون زدگی است در مقابل اشعه های خورشید بسار آسیب پذیر و درمقابل نور آفتاب حساس می شود، استفاده از عینک آفتابی به شما کمک می کند تا در مقابل خورشید و باد از چشمانتان محافظت کنید .

    استفاده از قطره های لیز کننده چشم سبب کاهش خشکی و خراش چشم می شوداگر علائم شدید باشند درمان به وسیله کورتیکو استروئید ها مانند پردنیزون پیشنهاد میشود. جراحی تصلب شرائین کره چشم

سبب بهبود بینایی و تامین فضای کافی برای چشم می شود تا چشم ها به حالت نرمال خود برگردند اما احتمال دارد عوارضی مانند به وجود آمدن دید دوتایی بعد از جراحی هم مشاهده شود. جراحی ماهیچه های چشم می تواند سبب تصحیح دید دوتایی به وسیله قطع ماهیچه هایی که روی کره چشم اثر می گذارد شود و کره چشم به حالت قبل خود برگردد،

هیپر تیروئیدیسم درمان نشده می تواند سبب ضعف و شکنندگی استخوان ها (استئوپروز) شود مقاومت استخوان های شما تا حدی به مقدار کلسیم و سایر مینرال های موجود در آن ها بستگی دارد مقادیر بالای هورمون تیروئید توانایی بدن برای نگهداری کلسیم در استخوان ها را ضعیف می کند. از آنجا که پرکاری تیروئید منجر به نازک شدن استخوان ها می شود بسیار اهمیت دارد که کلسیم روزانه دریافتی تان  مکفی باشد تا از استئوپروز جلوگیری شود.

رژیم غذایی در پرکاری تیروئید:

غذاهای دریایی  ، تخم مرغ ، محصولات لبنی ، گیاهانی که در خاک های غنی از ید رشد می کنند و

نمک های دریایی و نمک های ید دار ، مولتی ویتامین هایی که حاوی ید هستند.  

                            

گنجاندن گوشت قرمز،ماکیان، تخم مرغ و حبوبات در رژیم غذایی برای تأمین نیاز پروتئینی مبتلایان به پرکاری تیروئید توصیه می شود و یک رژیم غذایی غنی از غلات کامل، منابع پروتئینی عاری از چربی ، میوه و سبزیجات

مقادیر فراوانی از غذاهای غنی از آنتی اکسیدانها از جمله سلنیوم توصیه میشود و مصرف فیبر غذایی هنگام دریافت داروهای کاهش یابند. مقادیر زیاد فیبر غذایی می تواند از جذب مناسب داروی هورمونهای تیروئیدی ممانعت به عمل آورد. حذف کلم بروکلی، خردل و گل کلم و فراورده های سویا. شواهدی وجود دارند دال بر اینکه ممکن است محصولات سویا در جذب هورمون های تیروئیدی مداخله نمایند.

بیماری تیروئید می تواند زمینه ساز ابتلا به بیماری سلیاک گردد. سلیاک یک بیماری در هضم غذاست که توانایی جذب مطلوب مواد غذایی را محدود می کند. افراد مبتلا به بیماری سلیاک نمی توانند غذاهای حاوی گلوتن را مصرف کنند، گلوتن پروتئینی است که در منابع نشاسته ای یافت می شود. اگر بیماری پر کاری تیروئید شما با سلیاک مرتبط باشد محدود نمودن رژیم غذایی از مصرف : محصولات گندم و جو می تواند تاثیر مفیدی داشته باشد.

طوفان تیروئیدی یا بحران تیروتوکسیک عارضه نادر و در عین حال بسیار شدید و بالقوه کشنده پرکاری تیروئید است.

علائم:

تب بالا (اغلب بالای ۴۰ درجه سانتی گراد)  ، ریتم تند و معمولاً نامنظم قلب ،استفراغ، اسهال و بیقراری

نارسایی قلبی و سکته قلبی نیز ممکن اتفاق بیفتد. با وجود درمان نیز ممکن است فرد جان خود را از دست بدهد.

اقدامات درمانی :

باید بیمار را به سرعت بستری کرده و درمان نمود. اغلب بستری در بخش مراقبت‌های ویژه ضروری است.

ید غیر آلی (به طور ایده‌آل یدید پتاسیم و نه یدین لوگل) و داروهای ضدتیروئید (متی مازول یا پروپیل تیواوراسیل) به منظور کاهش رهاسازی هورمون تیروئید از غده تیروئید به کار می‌روند. از داروهای بتابلاکر برای کاهش اثر هورمون‌های تیروئیدی موجود در گردش خون بر روی ارگان‌های انتهایی استفاده می‌شود. برای کنترل تب می‌توان از پاراستامول/استامینوفن استفاده کرد. جایگزینی مایعات، تهویه مکانیکی و تجویز کورتون هم معمولاً بخشی از درمان است . قطع ناگهانی پروپرانولول در درمان هیپر تیروییدی سبب این بحران میگردد.

                              

درمقاله بعدی از هیپوتیروییدی و سرطان های تیرویید بحث خواهد شد.

........................................................................................................................................

خواهان آنم که ضربان قلبتان                        به لبخندهای مکرر تکرار شود

و هر آنچه به دل آرزو دارید                           بی بهانه ای از آن شما باشد

ما به این دلیل روی کره ی زمین زندگی می کنیم که از زندگی لذت ببریم

به حرف های کسانی که به شما چیزی غیر از این می گویند گوش ندهید

بهترین صدقه

آن است که دانشی بیاموزید وبه دیگری آموزش دهید  و  نگهداری زبان اززشتی هااست.

نارسایی کلیه خبر نمیکند

نارسایی کلیه خبر نمیکند

   نارسایی کلیه خبر نمیکند                    

                    داروهای مسبب نارسایی کلیه ودیالیزی شدن آن کدامند؟

دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران گروه فارماکولوژی

                                                   مدرس فارماکولوژی بیمارستان بوعلی تهران

عید فطر، عید پایان یافتن رمضان نیست

عید بر آمدن انسانی نو از خاکسترهای خویشتن خویش است، چونان ققنوس که از خاکستر خویش دوباره متولد می شود.

رمضان کوره ایی است که هستی انسان را می سوزاند و آدمی نو با جانی تازه از آن سر بر می آورد.

فطر شادی و دست افشانی بر رفتن رمضان نیست، بر آمدن روز نو، روزی نو و انسانی نو است.

بناست که رمضان با سحرها وافطارهایش   با شبهای قدر و مناجاتهایش از ما آدمی دیگر بسازد.

اگر درعید فطر درنیابیم که از نو متولد شده ایم    اگر تازگی را در روح خود احساس نکنیم

عید فطر عید ما نیست.          عید فطر بر عزیزان مبارک باد

.....................................................................................................................................................................................

نارسایی کلیه

زمانی که کلیه ها قادر به دفع مواد زائد متابولیک بدن یا عملکرد خود تنظیمی  نباشند ، نارسایی کلیه رخ می دهد.

آسیب کلیوی           به اشکال حاد و مزمن رخ میدهد.

نارسایی حاد کلیه زمانی رخ می دهد که کلیه ها به طور ناگهانی نتوانند مواد زائد را از خون جدا و فیلتر کنند. وقتی کلیه ها نتوانند خون را تصفیه کنند، مقادیر خطرناکی از مواد زائد در خون جمع می شود و تعادل شیمیایی خون به هم می ریزد.

نارسایی حاد کلیه به سرعت در طی چند ساعت و یا چند روز بروز می کند.

نارسایی حاد کلیوی در افرادی که در بیمارستان بستری هستند، شایع تر است، به خصوص در افرادی که یک بیماری وخیم و نیاز به مراقبت شدید دارند.

نارسایی حاد کلیه می تواند کشنده باشد و نیاز به درمان فوری و شدید دارد. اما این نارسایی قابل درمان نیز است و کلیه ها می توانند مجددا به طور طبیعی کار کنند. 

                                                   

علل نارسایی حاد کلیه

کاهش جریان خون به کلیه ها

آسیب مستقیم به کلیه ها

وقتی میزنای (لوله ای که ادرار از کلیه به مثانه می برد) مسدود شود و مواد زائد نتوانند از طریق ادرار از بدن دفع شوند.   

                                     

1-کاهش جریان خون به کلیه ها

بیماری ها و مشکلاتی که باعث کاهش جریان خون به کلیه ها و بروز نارسایی حاد کلیه می شوند عبارتند از:

- کاهش خون یا مایعات بدن

مصرف داروهای فشارخون

بیمارهای قلبی    ،   سکته قلبی   ،   عفونت  ،   نارسایی کبدی        

مصرف آسپیرین، بروفن، ناپروکسن و سایر داروهای مشابه

واکنش شدید حساسیتی (آنافیلاکسی)   ،   کم آبی شدید بدن

2-آسیب کلیه ها

بیماری ها، مشکلاتی و عواملی که باعث آسیب کلیه ها و نارسایی حاد کلیوی می شوند عبارتند از:

وجود لخته خون در سیاهرگ ها و سرخرگ های داخل و اطراف کلیه ها

رسوب کلسترول در رگ های خونی که مانع جریان خون در کلیه ها می شود.

گلومرونفریت یعنی التهاب صافی های خیلی کوچک (گلومرول) در کلیه ها

سندرم اورمیک همولیتیک که در اثر تخریب زودرس گلبول های قرمز خون رخ می دهد.

عفونت               بیماری لوپوس که یک اختلال سیستم ایمنی بدن است و باعث گلومرونفریت می شود.

برخی داروها مثل داروهای شیمی درمانی، آنتی بیوتیک ها، مواد رنگی که برای آزمایشات تصویربرداری استفاده می شوند و داروی زولدرونیک اسید که برای درمان پوکی استخوان و کلسیم بالای خون استفاده می شود.

میلوم چندگانه؛ سرطان سلول های پلاسما

اسکلرودرما؛ یک گروه از بیماری های نادر که پوست و بافت همبند را تحت تأثیر قرار می دهد.

ترومبوتیک ترومبوسیتوپنیک پورپورا: یک اختلال خونی نادر

بستری بودن در بیمارستان به خصوص برای بهبود یک بیماری خطرناک که نیاز به مراقبت شدید دارد،خطر ابتلا به نارسایی حاد کلیه را افزایش می دهد.

واسکولیت؛ التهاب رگ های خونی

سموم مثل الکل، فلزات سنگین و کوکائین              

3- انسداد جریان ادرار در کلیه ها

بیماری ها و مشکلاتی که جلوی عبور و دفع ادرار از بدن را می گیرند (انسداد مجاری ادراری) و باعث نارسایی حاد کلیه می شوند عبارتند از:

سرطان مثانه  ، وجود لخته خونی در مجاری ادرار  ،   سرطان گردن رحم در زنان  ، سرطان روده بزرگ 

بزرگی پروستات در مردان،  سنگ کلیه

آسیب اعصابی که مثانه را کنترل می کنند   

  سرطان پروستات در مردان

عوامل خطر نارسایی حاد کلیه 

                                             

عواملی که ابتلا به نارسایی حاد کلیه را افزایش می دهند عبارتند از:

بستری بودن در بیمارستان به خصوص برای بهبود یک بیماری خطرناک که نیاز به مراقبت شدید دارد.

افزایش سن   ،    گرفتگی رگ های خونی در دست ها یا پاها (بیماری عروق محیطی)

دیابت  ،   فشار خون بالا        ،  نارسایی قلبی  ،  بیماری کلیه     ،  بیماری کبدی

                                                

 عوارض نارسایی حاد کلیه

1- تجمع و احتباس مایعات در بدن: نارسایی حاد کلیه باعث تجمع مایعات در قفسه سینه و در نتیجه نفس نفس زدن می گردد.

2- درد قفسه سینه: اگر پرده ای که قلب را می پوشاند دچار التهاب گردد،درد قفسه سینه بروز می کند.

3-ضعف عضلات: وقتی تعادل مایعات و الکترولیت های بدن (تعادل شیمیایی خون) به هم بخورد، عضلات دچار ضعف و خستگی می گردند. به خصوص مقادیر زیاد پتاسیم در خون خطرناک است.

4- آسیب دائمی کلیه: گاهی اوقات، نارسایی حاد کلیه باعث ناتوانی دائمی کلیه و یا مراحل نهایی بیماری کلیوی می شود. در این صورت بیمار نیاز به دیالیز یا پیوند کلیه خواهد داشت.

5- مرگ: نارسایی حاد کلیه باعث کاهش عملکرد کلیه ها و در نهایت مرگ خواهد شد. خطر مرگ در افرادی که قبل از ابتلا به نارسایی حاد کلیه، دچار بیماری کلیوی بوده اند بالاست.

                          

سالمندی 

حدود نیمی از کسانی که در زمان بستری بودن مبتلا به AKI می شوند افراد بالای 60 سال هستند.

علت ابتلا :

1) عوامل پیش کلیوی: دهیدراسیو

2) عوامل درون کلیوی: داروهای نفروتوکسیک ، (داروها ، موادحاجب)

     3 ) عوارض ناشی از عمل های جراحی بزرگ

 mm                                

تشخیص AKI : 

افزایش 50 درصدی کراتینین سرم

تغییر در حجم ادرار ( آنوری – اولیگوری )

تظاهرات بالینی

با بروز اختلال در مکانیزم تنظیم کنندگی کلیه ، تقریبا تمام سیستم های بدن تحت تأثیر قرار می گیرند.

ممکن است بیمار به شدت بی حال و ناخوش به نظربرسد.

دراثر دهیدراسیون       پوست و غشای مخاطی خشک میشود

سیستم اعصاب مرکزی: 1) خواب آلودگی     2 ) انقباض عضلانی و تشنج            3) سردرد

ارزیابی بیمار مبتلا به AKI

    تشخیص تغییرات ادراری     2-تست های تشخیصی جهت ارزیابی شکل کلیه 

    3- مجموعه ای ازتست های آزمایشگاهی (دررابطه با ویژگی های طبیعی ادرار، یافته های تشخیصی و مقادیر آزمایشگاهی درسیستم کلیوی)   مهم ترین ابزار ارزیابی    :     اولترا سونوگرافی               

4( برون ده ادراری ازمقدار بسیارکم تا حدطبیعی متغیرباشد.

5 ) هماچوری       6) کاهش وزن مخصوص ادرار

اولین نشانه ای که پس از آسیب دیدگی توبول ها بروز می نماید     عدم توانایی در تغلیظ ادرار

پیشگیری:

    history            درباره ی استفاده از داروهای نفروتوکسیک و قرارگیری در معرض سموم محیطی از بیمار گرفته شود.

بررسی عملکرد کلیه        تست آزمایشگاهی Cr>2 mg/dl

مهم ترین علت ابتلا به AKI در بیمارستان ،آسیب های کلیوی ناشی از ماده حاجب می باشد.هیدراته کردن بیمار باسرم نمکی قبل ازانجام تست مؤثرترین روش پیشگیری از آسیب کلیوی ناشی ازماده حاجب است.

درمان شامل :

رفع علت زمینه ای               حفظ تعادل مایعات         اجتناب از مصرف زیادمایعات

اهداف درمان :

ایجاد تعادل شیمیایی         پیشگیری از بروز عوارض تا زمان بهبودی بافت      بازگشت عملکرد کلیه

تدابیر دارویی :

درمان دارویی :

به منظورکاهش پتاسیم         کی اگزالات خوراکی

داروهای دیورتیک            جهت کنترل حجم ادرار

درمان تغذیه ای:

مصرف مواد غذایی و مایعاتی که حاوی پتاسیم و فسفر می باشند. موز آب میوه و عصاره مرکبات

نارسایی مزمن کلیوی (ESKD)

                                ESKD : End Stage Kidney Disease

زمانی که آسیب کلیوی به کلیه به اندازه ای باشد که بیمار به طور مستمر نیازمند درمانهای جایگزین کلیه گردد.

شایع ترین علت: دیابت ، فشارخون بالا ، هیپرتروفی پروستات

تظاهرات بالینی:

ضعف و خستگی ، افزایش فشارخون ،آنمی ، نوروپاتی محیطی

سندرم پای بی قرار و سوزش پاها  ،بوی آمونیاک در تنفس ،طعم فلزی

عوارض بالقوه  ESKD

کم خونی  :  کاهش تولید اریتروپوئیتین

هایپرکالمی: بعلت کاهش دفع اسیدوز متابولیک

پریکاردیت : احتباس مواد اورمیک

 بیماری استخوانی : سطح پائین کلسیم سرم و متابولیسم غیرطبیعی ویتامین D    

      فشارخون بالا : احتباس آب وسدیم واختلال در سیستم رنین – آنژیوتانسن – آلدسترون

تدابیر طبی

هدف درمان : حفظ عملکرد کلیه و هموستاز در حداکثر زمان ممکن

درمان دارویی: داروهای متصل شونده به Ca و P     کربنات کلسیم ، استات کلسیم و رناگل

      داروهای کاهش دهنده فشارخون و قلبی _عروقی

داروهای ضدتشنج :  فنی توئین به همراه دیازپام     دیالیز وپیوندکلیه    باعلائم پیشرونده نارسایی کلیه

داروهایی که منجر به نارسایی کلیه می شوند:

    داروهای نفروتوکسیک مانند:
    آمینوگلیکوزیدها : جنتامایسین ، وانکومایسین ، توبرامایسین
    هردارویی که جریان خون کلیه را کاهش دهد: مصرف طولانی مدت مسکن ها مانند: استامینوفن
    داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی ( NSAIDS ) که سر دسته آنها آسپیرین است.
    مواد حاجب به پرتو

                                               

    فلزات سنگین  :         سرب و جیوه

             مهارکننده های  ACE   :       کاپتوپریل ،انالاپریل ، لیزینوپریل

    داروهای ضدویروس   :    آسیکلوویر
    مهارکننده های پمپ پروتئین درمعده   :  

                                    

   امپرازول، پنتوپرازول
    داروهای اختلال دو قطبی   :       لیتیوم
    داروهای پوکی استخوان و هیپرکلسمی   :    زولدرونیک اسید
    داروهای شیمی درمانی   :     اینترفرون ، سیس پلاتین

---

نوشته شده در تاریخ دوشنبه بیست و هشتم خرداد ۱۳۹۷ توسط دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه

نظر بدهید

تداخل داروها با مهمترین تست های آزمایشگاهی

                  تداخل داروها با مهمترین تست های آزمایشگاهی

Drugs Most Labratory Test Intraction                   

  دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران گروه فارماکولوژی

                                   مدرس فارماکولوژی بالینی بیمارستان بوعلی تهران

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِیَ أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَیِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ فَمَن شَهِدَ مِنکُمُ الشَّهْرَ ..... «الصّائم فى السّفر فى شهر رمضان کالمفطر فیه فى الحضر.»

در این مقاله تداخل داروها با تست های آزمایشگاهی زیر مورد بحث قرار میگیرد:

1-      تست های بیوشیمیایی

2-      تست های هماتولوژیک وانعقادی

3-      تست های هورمونی

4-      تست های مربوط به اعتیاد

                       

تست بیوشیمیایی :
یکی‌از پانل‌های خون در بخش بیوشیمی برای اندازه‌گیری سدیم، پتاسیم، کلرید، بی‌کربنات، نیتروژن اوره خون (BUN)، منیزیم، کراتینین، گلوکز و گاهی نیز کلسیم بکار می‌رود.

تست پتاسیم

داروهای افزایش دهنده: کاپتوپریل ، هپارین ، هیستامین ، ایزونیازید ، لیتیم ،مکمل های پتاسیم ، سوکسینیل کولین ، مانیتول، دیورتیک های ذخیره کننده پتاسیم و آنتی بیوتیک ها.

داروهای کاهش دهنده : انسولین ، فنوتیازین ها ، سالیسیلات ها، مسهل ها، سیس پلاتین ، کاربن سیلین و انفوزیون های گلوکز.

                               

داروهای موثر بر  یون سدیم در آزمایش بیوشیمی:

افزایش دهنده ها: آمپی سیلین ، کاربامازپین ،ایزوسورباید ، متیل دوپا و داروهای خوراکی ضد بارداری

کاهش دهنده ها:

استامینوفن ،جنتامایسن ، متیل پردنیزولون ، ایندومتاسین ، تئوفیلین و کاپتوپریل

 

تست کلسیم:

افزایش دهنده ها :پروپرانولول ،ناندرولون ، ضد بارداری های خوراکی ،تئوفیلین و استرویید های آنابولیک

کاهش دهنده ها: آسپیرین ، جنتامایسین ،فنوباربیتال ، کاربامازپین و فنو باربیتال

 

تست اسیداوریک :

داروهای افزایش دهنده: استامینوفن ، استازولامید ،آسپیرین ، الکل ، وارفارین ، هیدرولازین ، آمپی سیلین ، لوزارتان ، آتنولول ، تیامین و متیل دوپا

                                            

داروهای کاهش دهنده: آلوپورینول ،کاربامازپین ،کلوفیبرات ، انالوپریل ،گریزوفولوین ، هیدرالازین، کورتیزول، ایبوبروفن ،مفنامیک اسید ،پرومتازین ، استرویید های آنابولیک و اشعه ایک

کراتینین :

داروهای افزایش دهنده : استامینوفن ، ویتامین D ، آسپیرین ، والسارتان، ایمپرامین ، پردنیزولون و فاموتیدین

                                           

داروهای کم کننده : ایبوبروفن ، اسید اسکوربیک ، گلیبورید ( ضد دیابت )، آمیکاسین( آنتی بیوتیک آمینوگلیکوزیدی ) و کلرپروپامید

تست B.U.N :

داروهای افزایش دهنده : استامینوفن ، دیکلوفناک ، فاموتیدین ، ایمیپرامین ، آتنولول ، دگزامتازون ، ویتامین –د

گریزوفولوین ، متیل دوپا ، پروپرانولول و کاربا مازپین

کاهش دهنده گان : اسید اسکوربیک ،لوودوپا ، پردنیزولون ، استرپتومایسین و آمیکاسین

آنزیم کبدی A.S.T:

داروهای زیاد کننده: آمپی سیلین ،باربیتورات ها ،داروهای ضد بارداری خوراکی، استاتین ها ،فاموتیدین ،سایمتیدین،

دیکلوفناک و وارفارین

داروهای کم کننده : استامینوفن ، آلوپورینول ، ایبوبروفن ، مترونیدازول ،پروژسترون و پردنیزولون

تست کلسترول:

داروهای افزایش دهنده : آسپیرین ، پردنیزولون ،ایمیپامین ، گلی بورید ، ویتامین های A و D و داروهای ضد بارداری

داروهای کاهش دهنده : آکاربوز (ضد دیابت )، انسولین ، ۀوپورینول ، کلستیرامین ، هپارین ،ایزوسورباید ، کاپتوپریل

وراپامیل ، فنی تویین ، نیفدیپین  ، کتوکنازول و پرازوسین

 

تست های هماتولوژیک :

هماتولوژی یا خون شناسی به معنی یاخته های خونی، انعقاد خون، فرآیند خون سازی می باشد و هدف اصلی آن تشخیص و درمان بیماری های خونی می باشد.

تشخیص بیماری های خونی به شناخت کامل اجزای خون و فرآورده های آن بستگی دارد . این علم جهت شیمی درمانی و دیالیز اهمیت زیادی دارد که با استفاده از ان بیماری های خونی تشخیص داده می شود و فرآورده های خوبی آماده می گردد و جهت درمان بیماری از آن استفاده می گردد

                                         

تست Ptt       

داروهای زیادکننده :آسکوربیک اسید _آسپرین _ کلرپرومازین _ فنی تویین

کاهنده دگان: هپارین _ ضد بارداری های خوراکی

   سدیمانتاسیون:   مواد مخدر ، داروهای ضد بارداری افزایش دهنده و آسپیرین ، گنه گنه وکورتیزول کاهنده هستند

داروهای افزاینده گلبول های قرمز (RBC)

جنتامایسین ، گلوکوکورتیکوییدها ، ویتامین B12،متیل دوپا وهیدرو کلرو تیازید

داروهای کاهنده گلبول های قرمز (RBC)

استامینوفن ، سایمیتیدین ،آمپی سیلین ، ضد بارداری های خوراکی،ایبوبروفن، آمی تیپتیلین،کلردیازوپوکساید کلونازپام، ایبوبروفن ،فنوباربیتال و کاپتوپریل

داروهای موثر بر ائوزینوفیل :

آلوپورینول ،داروهای مسکن غیر استروییدی ،سفالوسپورین ها ، مفنامیک اسید، هپارین ، اریتومایسین،پنی سیلین

رانیتیدین ، کینولون ها ومتیل دوپا افزاینده این نوع گلبول سفید هستند وبرعکس داروهایی چون

کورتون ، اینرفرون آلفا ، ایندومتاسین و کاپتو پریل کاهنده ائوزینوفیل ها هستند.

داروهای موثر بر آهن

افزایش دهنده ها: آسپیرین ، متیل دوپا ، ضد بارداری های خوراکی ، کلرامفیکل ، الکل و ریفامپین

کاهش دهنده ها: مت فورمین ، کورتیزول ،دفروکسامین و آلوپورینول

ESR:

داروهای افزایش دهنده:داروهای ضد صرع ، آسپیرین ،متیل دوپا ، داروهای ضد بارداری خوراکی، دگزامتازون

داروهای کاهنده : پردنیزولون ، تاموکسیفن ، سولفاسالازین وداروهای NSAIDS

تست هورمونی:

تستFSH  :  نتایج این هورمون در اثر مصرف داروهایی چون سایمتیدین ، لوودوپا ودیژیتال افزایش وبا مصرف داروهایی نظیر قرص های ضد بارداری ، داروهای هورمونی وفنوتیازین ها کاهش یابد.

 

تستLH  : داروهای ضد تشنج ، نالوکسان و کلومیفن سبب افزایش و برعکس داروهایی چون داروهای هورمونی ، دیگوکسین و اوهای ضد بارداری خوراکی سبب کاهش آن می گردد.

تست پرولاکتین :

داروهای افزایش دهنده : استروژن ، داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای ، خواب آورها ،داروهای ضد فشار خون بالا(وراپامیل و متیل دوپا )و آمفتامین ها

داروهای کاهش دهنده: دوپامین ، لوودوپا ، ارگوتامین وسایر آلکالوییدهای ارگوت

تست رنین  : مسکن های معمولی ، مدرها ،کورتون ، بتا بلوکرها، قرص های ضد بارداری، انالوپریل وکاپتوپریل سبب تغییر در پاسخ آن میشوند.

تست انسولین : آنتی بادی های ضد انسولین به ویژه در مصرف انسولین های با منشاء حیوان سبب تداخل می گردد.

تست کورتیزول:

داروهای افزایش دهنده : استروژن ، متوکلوپرامید ، دیکلوفناک ، رانیتیدین ، مواد تریاکی و وازوپرسین

داروهای کاهش دهنده : بکلومتازون ، نیفدیپین ، فنی تویین ، دکسترو آمفتامین و آندروژن ها

 تست  PTH (پارا تیرویی هورمون )

افزایش دهنده ها : داروهای ضدتشنج ، فورزماید ، وراپامیل و ویتامین D

داروهای کاهش دهنده : سایمتیدین ، فاموتیدین ، هیدروکسید آلومینیم ، ویتامین A ، تیازیدها ، پروپرانولول ، جنتامایسین و دیلتیازم

 H.C.G ( هورمون رشد ) :خواب آورها ، داروهای ضد پارکینسون، ضد تشنج ها وفنوتیازین ها سبب افزایش آن میشوند. استروییدها سبب کاهش آن میشوند.

تست مرفین:

داروها ومواد ی که سبب مثبت شدن این تست می گردند:

کدیین ، هیدرو مرفین ،هرویین ، هیدروکسی هرویین و اکسی کدون

پس از اجرای این پژوهش مشخص شد که اضافه کردن جوش شیرین، کاربن و قرص ضد بارداری به نمونه های ادرار در آزمایشگاه موجب منفی شدن تست سریع مورفین ادراری نمی شود. ترفند های معتادان در این خصوص بی نتیجه می باشد.

منفی کاذب در تست اعتیاد :

مواد مداخله گر مختلفی به نمونه های ادراری مثبت از نظر مرفین ، آمفتامین و مت آمفتامین افزوده شدند .  مداخله گرهای نمک طعام ، جوش شیرین ، سرکه ، مایع دستشویی ، مایع سفید کننده ، مایع ظرفشویی ، پودر لباس شویی و زاج سفید با غلظت های ذکر شده سبب کسب نتایج منفی کاذب شدنند .آبلیمو و آبغوره بر نتایج تست بی تاثیر بودند  

مطالعه این مقاله برای پزشکان ، متخصصین علوم آزمایشگاهی ، بیماران ، جوانانی که برنامه ازدواج دارند توصیه میگردد. این مقاله برای کارفرمایانی که  جذب پرسنل سالم را در برنامه استخدامی موسسه خود دارند حائز اهمیت می باشد.

 زندگی صحنه ی یکتای هنرمندی ماست

 هر کسی نغمه خود خواند واز صحنه رود

 صحنه پیوسته   بجاست....................... خرم ان نغمه که مردم بسپارند به یاد.

---

نوشته شده در تاریخ شنبه دوازدهم خرداد ۱۳۹۷ توسط دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه

Therapeutics Index & THERAPEUTIC DRUG MONITORING

- بیماری ها و داروها .

Therapeutics Index & THERAPEUTIC DRUG MONITORING  Therapeutics Index  & THERAPEUTIC DRUG MONITORING                                                               Ti & TDM     دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران گروه فارماکولوژی                                    مدرس فارماکولوژی بالینی بیمارستان بوعلی تهران عشق با تو آغاز شد                  کلاس خاطره ها با یاد تو جان گرفت           تو در سپیدی برگ های دلمان جریان داری تو بودی و کوله باری از مهر       ما بودیم و تشنگی                     در وادی محبت تو ما بودیم و خانه های  دلمان                   در آستانه چلچراغی از مهربانی است                                         بر لبت نور بود و دل ما کویر تاریکی                        قطره  قطره بر سطح ترک خورده زمین دلمان باریدی و علم در ما جوانه زد نگاهت ، مکتب عشق بود و ما مکتب نشین چشم هایت بودیم      ما دست در دست تو نهادیم تا راه پر پیچ و خم                                                               زندگی را با تو گام بر داریم دل به دل ما سپردی و گرمای وجود ت را در سرمای تمام فراز و نشیب ها همراه مان کردی تا در یخ بندان جهالت در جا نزنیم چراغ دانشی که در دست ماست ، روشنایی از تو دارد  معلم .   تهنیت روز معلم بر معلمان دیار مان.                                                      تقدیم به تمامی اساتید بزرگوار ......................................................................................................................... شاخص درمانی: Ti منظور از شاخص درمانی نسبتTD50 به ED50 است که از منحنی دوز – پاسخ کمی بدست می آید.شاخص درمانی معیاری برای ایمنی یک دارو است زیرا یک داروی بسیار ایمن، یک دوز سمی بسیار بزرگ و یک دوز موثر کوچک دارد. پنجره درمانی یا THERAPEUTI WINDOW پنجره درمانی که معیار کاربردی تری برای ایمنی یک دارو است به دامنه دوز بین حداقل غلظت یا دوزدرمانی و حداقل غلظت یا دوزسمی گفته می شود. مثال: اگر حداقل غلظت پلاسمایی درمانی تئوفیلین 8 میلی گرم در لیتر باشد واثرات سمی در غلظت بالاتر از 18 میلی گرم در لیتر مشاهده شود پنجره درمانی 18-8 میلی گرم در لیتر می باشد.                                         داروهایی با شاخص درمانی باریک: به دارویی گفته می شود که بین دوز درمانی دارو و دوزی از دارو که منجر به اثرات سمی می شود و اختلاف کمی وجود دارد. برای مصرف بی خطر این دسته از داروها می بایست غلظت خونی دارو در کنار اثر بخشی آن پایش شود. پایش این داروها علاوه بر این که کمک می کند تا اطمینان حاصل شود دارو به حد درمانی رسیده است، کمک می کند تا میزان وقوع سمیت دارو به حداقل برسد. برخی از ترکیبات مانند فنتانیل 33000:1 یا حتی دیازپام با عدد 2100:1 شاخص درمانی وسیعی دارند وتقریباً بی خطر هستند. برخی دیگر از داروها مانند بی حس کننده های موضعی، محرک ها و اتانول با اعداد15:1 و 10:1 خطر کمتری دارند. گلیکوزیدهای قلبی و دیگوگسین دارای شاخص درمانی باریکی، تقریباً 2:1 هستند.                             اغلب جایگزینی داروهای تجاری با شاخص درمانی وسیع با نمونه های ژنریک آن بدون مشکل خاصی ممکن است. ولی جایگزینی فرم های تجاری یک دارو با یکدیگر یا با اشکال ژنریک آن، به شرط باریک بودن شاخص درمانی دارو، می تواند خطرساز باشد و به جای ایجاد اثرات درمانی در بیماری ها، سبب بروز عوارض سمیت ناشی از دارو می شود.داروهای معروف پرخطر که شاخص درمانی خیلی کوچک دارند وبایستی در درمان نهایت دقت در دوز ومقدار آنها مد نظر قرار بگیرند مثال داروهای جدول زیر که فاصله دوز درمانی ودوز سمی این داروها بسیار کم است.                                                                                کاربامازپین داروی ضد تشنج THERAPEUTIC DRUG MONITORING          مانیتورینگ وتعیین غلظت پلاسمایی داروها پایش دارو در خون که به اختصار تی دی ام گفته می شود با بیش از پنجاه سال سابقه تحقیقاتی در سال های اخیر به طور جدی به حیطه درمان ورود پیدا کرده تا جایی که در کشورهای پیشرفته برای تعداد معینی از داروها به یکی از ارکان درمان تبدیل شده است.تصاویری از دستگاههای مانیتورینگ داروها را ذیلا مشاهده مینمایید.                            اندازه گیری میزان دارودر خون و تفسیر آن با محاسباتی که در آن ویژگی های دارو و شرایط بیمار هر دو در .نظر گرفته می شود، صورت می گیرد. وقتی از ویژگی دارو و شرایط بیمارسخن می گوییم،یعنی رفتار دارورا در بدن پیش بینی می کنیم. ویژگی هایی مثل سمیت بالای یک دارو،شایع بودن عوارض،تداخلات دارویی وپارامترهایی مانند سن،بیماری زمینه ای،بارداری و...این دقت و سخت گیری را می طلبد.  رفتار دارو از زمان ورود به بدن باید مراحل مختلفی را پشت سر بگذارد. به عبارتی باید جذب و توسط خون و مایعات در بدن حمل و توزیع شود تا به بافت هدف رسیده، اثر مورد نظر را برجای گذارد.دارو در مرحله متابولیسم، تغییرات مختلف را می پذیرد که این تغییرات ممکن است، قبل یا بعد از اثر بر بافت هدف رخ دهد. سپس در مرحله دفع بدن را ترک می کند. برای آن که این ورود و خروج تا حد امکان تحت کنترل، ایمن و اثر بخش باشد، ارگان ها و مکانیسم های هوشمند و متعددی در بدن وارد عمل شده، مراحل مختلف این روند را کنترل می کند هرگونه تغییر در هر کدام از مراحل جذب، توزیع، تغییرات ممکن است، قبل یا بعد از اثر بر بافت هدف رخ دهد. سپس در مرحله دفع بدن را ترک کند. برای آن که این ورود و خروج تا حدامکان تحت کنترل، ایمن و اثر بخش باشد، ارگان ها و مکانیسم های هوشمند متعددی در بدن وارد عمل شده، مراحل مختلف این روند را کنترل میکند.هرگونه تغییر در هر کدام از مراحل جذب، توزیع، متابولیسم و دفع می تواند رفتار دارو را در بدن ما تغییر دهد. پس سلامت و عملکرد صحیح ارگان ها و مکانیسم های بدن نیز باید کنترل شود. ویژگی های فردی مثل حساسیت، ناسازگاری، تاثیر ناپذیری و در روش های کاملاً پیشرفته، ویژگی های ژنتیکی هم در تفسیر نتایج و اتخاذ تصمیم صحیح برای ادامه درمان مهم اند و گروهTDM باید از تمام پارامترهای ممکن برای رسیدن به بهترین رژیم دارویی با کمترین عارضه استفاده کند                                TDM در مورد چه داروهایی کاربرد دارد؟ به طور معمول بسیاری از داروها را با توجه به نتایج فیزیولوژیک آنها ارزیابی می کنیم. مثلاً اثر داروهای پایین آورنده فشار خون را با اندازه گیری فشار خون، اثر داروهای پایین آورنده قند یا چربی یا انعقاد خون را با اندازه گیری قند یا چربی و یا زمان انعقاد خون ارزیابی می کنیم و به این ترتیب می توانیم از کارایی یا دوز مناسب داروهای مورد استفاده اطمینان پیدا کنیم.به عبارت ساده تر آثار دارو به  روشنی پزشک را در تعیین دارو و دوز دارو هدایت می کند. درحالی که برای بعضی از داروها یا اساساً روشی برای پایش عینی علایم وجود ندارد یا روش از حساسیت لازم برخوردار نیست در مورد این گروه از داروها می توان با اطلاع از غلظت دارو در خون بیمار به صحیح بودن رژیم دارویی پی برد                        یکی از کاربردهای تی دی ام در مورد داروهایی است که سمیت بالایی دارد. به طور کلی برای آن که اثر درمانی یک دارو و موفقیت در درمان بروز کند لازم است دارو در خون به محدوده معینی از غلظت برسد.بدیهی است در صورتی که غلظت دارو در خون کمتر از میزان لازم باشد دارو بی اثر است و در صورتی که از سقف مجاز این محدوده بالاتر برود،مسمومیت دارویی ایجادمیشود. البته در تمام داروها احتمال ورود به منطقه سمی وجود دارد اما داروهایی که اصطلاحاً سمی تر هستند غلظت درمانی آنها به غلظت سمی آنها نزدیک است. بنابراین بیمار را بیشتر و سریع تر در معرض خطر مسمومیت قرار می دهد و به همین دلیل پایش این داروها از اهمیت بالایی برخوردار است.به این ترتیب و با توضیحات مختصر فوق، برخی داروهای قلبی و اعصاب، ضد تشنج ها، آنتی بیوتیک های مشخص و ... در دستور کار TDM قرار می گیرد.                                   TDM به روند درمان چه کمکی میکند؟ به کمکTDM می توان از بروز سمیت دارو پیشگیری یا احتمال آن را ارزیابی کرد.مثلاً در شرایطی که دفع دارو دچار اختلال باشد، غلطت دارو در خون و به تبع آن بروز عوارض و احتمال مسمومیت بالا می رودیا در صورت زیاده روی در مصرف دارو( OVER DOSE) به طور اتفاقی یا عمدی – اندازه گیری دارو در خون این امر را برای درمانگر روشن می کند و او می تواند صحیح تر و سریع تر درمان را آغاز کند. از طرف دیگر در صورتی که خطا در تجویز دارو یا نسخه پیچی اتفاق افتاده باشد. درمانگر رااز کم وکیف آن مطلع می سازد. از سوی دیگر تی دی ام از دارو و درمانی بی اثر پیشگیری می کنیم. زیاد پیش آمده که دارو در بدن بیمار به اندازه لازم تامین نمی شود. برای مثال دوز ناکافی، ضعیف و نامناسب بودن جذب  دارو، بالا بودن دفع دارو به هر دلیل، تداخل دارویی و ... در این حالت پیشرفت نکردن درمان در حالی که بیمار در حال دریافت دارو است، پزشک را سردرگم می کند و وی را در برابر این پرسش ها قرار می دهد که آیا دوز دارو ناکافی است؟ آیا دارو باید با داروی قوی تر جایگزین شود؟ آیا داروی جدیدی باید به نسخه دارویی بیمار اضافه شود؟ در بسیاری از موارد و بدون استفاده ازTDM پزشکان می بایست به حدس و گمان متوسل شوند. درحالی که به شیوه علمی می توان از اصول آنالیز آزمایشگاهی، داروسازی بالینی و فارماکولوژی به منظور هدایت روند درمان استفاده کردتا با بهره گیری از مدارک و کاردرمانی گروهی، بهترین نتیجه در درمان بیماران حاصل شود به این ترتیب که با انجام آزمایشTDM اگر میزان دارو در خون ناکافی بود، دوز را تا رسیدن به سطح مطلوب درمانی تصحیح می کنیم. اما اگر دارو در بدن بیمار موجود بود ولی اثر درمانی مورد نظر مارا نداشت بدون اتلاف وقت دارو را عوض می کنیم وبا اطمینان به سراغ گزینه بعدی میرویم. TDM در چه گروه هایی از بیماران مهم تر است: در بیماران پرخطر و آسیب پذیر که به هر دلیل درمان آنان خطیر و پیچیده تر است، اهمیت پایش دارویی بیشتر می شود. این گروه ها شامل نوزادان ( به ویژه نوزادان نارس ) ، خانم های باردار، سالمندان، بیماران مبتلا به بیماری های زمینه ای خاص- مانند بیماری های کلیوی، متابولیسمی و همچنین بیمارانی هست که درحال مصرف چند نوع دارو به طور همزمان هستند. در خانم های باردار به دلیل تغییرات متابولیک و فیزیولوژیک، شامل تغییر در جذب، متابولیسم، دفع، حجم توزیع، غلظت پروتئین پلاسماو ... و در نوزادان به ویژه نوزادان با شرایط ویژه مانند نوزادان بستری در بخش آی سی یوی نوزادان( NICU ) مانیتورینگ دارویی از ارزش بالایی برخوردار است. ............................................................................................................................ آنقدر قوی باشکه نتوانی رها باشی وآنقدر عاقل که برای چیزی که شایسته توست صبر کنی. Be strong enough ti let go And wise enough to waight for what you deserve. امید دارویی است که ........... شفا نمیدهد ......... ولی درد را .............  قابل تحمل می کند ............... خدایا کمک کن سبب درمان باشیم نه باعث درد ، حضورمان همراه آرامش باشد نه ناقل نا امیدی عشق را پرورش دهیم ونه نفرت را . آمین نوشته شده در تاریخ سه شنبه بیست و پنجم اردیبهشت ۱۳۹۷ توسط دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه نظر بدهید سرطان های دستگاه گوارش                             سرطان های دستگاه گوارش     دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران گروه فارماکولوژی                                            مدرس فارماکولوژی بالینی بیمارستان بوعلی تهران با دیدن جلوه های خداوند در فصل بهار، بیش از پیش به عظمت و مهر خداوندی پی می بریم.کمتر از طبیعت نباشیم، ما نیز دگرگون شویم. سرطان چگونه آغاز می‌شود؟! سرطان‌ها همگی از یک اختلال در سلول‌های بدن آغاز می‌شوند. سلول‌ها در حالت طبیعی رشد می‌کنند و تقسیم می‌شوند سپس بسته به نیاز بدن سلول‌های قدیمی از بین می‌روند و سلول‌های جدید جایگزین آنها می‌شوند اما گاهی اوقات این روند دچار اختلال شده و خطر سرطان مطرح می‌شود. به این ترتیب که سلول‌های قدیمی از بین نمی‌روند و سر جای خود باقی می‌مانند یا اینکه      سلول‌های جدید زمانی تشکیل می‌شوند که بدن به آنها نیازی ندارد. این سلول‌های اضافه توده‌ای را تشکیل می‌دهند که تحت     عنوان غده یا تومور شناخته می‌شود. تومورها ممکن است بدخیم یا خوش‌خیم باشند.                                                     تومورهای خوش‌خیم باعث سرطان نمی‌شوند و معمولا بعد از خارج شدن از بدن مجددا رشد نمی‌کنند. همچنین به بافت‌های مجاور و بخش‌های دیگر بدن نفوذ نمی‌کنند اما تومورهای بدخیم می‌توانند به بافت‌های مجاورشان منتقل شوند. سلول‌های سرطانی همچنین می‌توانند از تومورهای بدخیم جدا شده و وارد دستگاه لنفاوی یا جریان خون شوند و تومورهای جدیدی را در اندام‌های دیگر ایجاد ‌کنند که به این حالت متاستاز گفته می‌شود.                                                                                                                                                       سرطان‌ دهان    سرطان‌هایی که در نواحی لب، لثه، زبان یا مخاط دهان ایجاد می‌شوند، در این دسته قرار می‌گیرند. این سرطان‌ها معمولاً در افراد بالای ۴۰ سال ایجاد می‌شوند و احتمال بروز آنها با بالا رفتن سن افزایش می‌یابد.      این سرطان‌ها بیشتر مردان را گرفتار می‌کنند ولی با وجود افزایش استعمال دخانیات در زنان ممکن است این نسبت تغییر یابد. سرطان‌های دهان به‌راحتی قابل تشخیص هستند. علایم اولیه سرطان‌ به‌راحتی قابل مشاهده یا لمس است.  هرگونه زخم یا تورم در ذهان یا وجود توده در گردن که بیشتر از دو هفته باقی بماند، باید توسط پزشک مورد بررسی قرار گیرد. گرچه بیشتر این علائم مربوط به سرطان نیستند مراجعه به موقع به پزشک می‌تواند باعث نجات جان بیمار شود. سرطان‌های دهان در صورتی که در مراحل اولیه تشخیص داده شده و درمان شوند، شانس زیادی برای بهبود کامل دارند. گرچه هنوز علت اصلی سرطان‌های دهان شناخته شده نیست، تحقیقات نشان داده است که بیشتر این سرطان‌ها توسط عواملی که با روش زندگی ارتباط دارد، ایجاد می‌شوند. بیمارانی که زیاد سیگار می‌کشند یا تنباکو می‌جوند و افرادی که مشروبات الکلی به مقدار فراوان مصرف می‌کنند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان‌های دهان هستند. علاوه برآن، افرادی که مدت طولانی در آفتاب می‌مانند، احتمال بیشتری برای ابتلا به سرطان لب دارند. تغییرات مختصر در روش زندگی مثل عدم استعمال دخانیات و مصرف‌ الکل و محافظت از تابش‌های نور آفتاب می‌تواند باعث کاهش احتمال ابتلا به سرطان دهان شود.                        محل سرطان‌ دهان شایع‌ترین محل‌های ایجاد سرطان دهان، لب‌ پایین، زبان، کف دهان و لثه‌ها است. همچنین در نقاطی مثل اطراف لوزه‌ها، غدد بزاقی دهان و سطح داخلی گونه‌ها ممکن است سرطان ایجاد شود. اگر سرطان‌های این نقاط تشخیص داده نشود و به‌موقع درماننشود، سلول‌های سرطانی به غدد لنفاوی گردن و استخوان‌های فک انتشار می‌یابند.  منشأ سرطان دهانبین ۹۰ تا ۹۵ درصد انواع سرطان‌های دهان از سلول‌های سنگفرشی که سطح داخلی دهان را می‌پوشانند، منشأ می‌گیرند. وقتی که رشد این سلول‌ها از کنترل خارج شود، سرطانی را ایجاد می‌کند که به آن کارسینوم اسکواموس یا «سرطان سلول‌های سنگفرشی» می‌گویند.    بیشتر زخم‌ها، توده‌ها و لکه‌های سفید و قرمزی که در دهان یا اطراف لب دیده می‌شوند، سرطان نیستند و اغلب به دنبال گازگرفتن زبان، واکنش‌های بیش حساسیتی، عفونت‌ها و دندان‌های خراب ایجاد می‌شوند. اگر این تحریک‌ها در عرض دو هفته بهبود نیابد، باید توسط پزشک پیگیری شود.  علل سرطان دهان تعداد زیادی از سرطان‌های دهان (۷۵ تا ۷۰درصد) در اثر استعمال دخانیات، مصرف طولانی مدت تنباکوی غیراستنشاقی یا مصرف الکل همراه با استعمال دخانیات ایجاد می‌شود. تماس‌های مکرر با نورخورشید می‌تواند باعث ایجاد سرطان لب پایینی شود. همچنین تحریک‌های مزمن توسط دندان‌های خراب در موارد نادری ممکن است به سرطان دهان منجر شود.  تنباکو میزان مرگ‌ومیر ناشی از سرطان دهان در افراد سیگاری چهار برابر بیشتر از افراد غیرسیگاری است. احتمال ابتلا به سرطان دهان در افرادی که تنباکو می‌جوند بیشتر از افراد عادی است. پیپ و سیگار هر دو باعث سرطان لب می‌شوند.  وقتی که مصرف‌کنندگان دخانیات همزمان الکل نیز به مقدار زیاد مصرف‌کنند، احتمال ابتلا به سرطان باز هم افزایش می‌یاب                                                       نور خورشید ارتباط بین سرطان لب و تماس‌های مکرر با پرتوهای ماورای بنفش نور خورشید به‌خوبی شناخته شده است. کشاورزان، ماهیگیران، کارگران ساختمانی، اسکی‌بازان و کسانی که مدت طولانی از وقت خود را زیر نور خورشید به سر می‌برند، باید خود را از صدمات ناشی از آفتاب محافظت کنند. یک کرم محافظ آفتاب با قدرت SPF (فاکتور محافظت از آفتاب) بیش از ۱۵ یا یک محافظ آفتاب حاوی اکسید روی یا دی‌اکسید تیتانیوم که قبل از ورود به آفتاب روی لب مالیده شود، بهترین عامل پیشگیری از سرطان‌های لب است. استفاده از کلاه لبه پهن به محافظت از پوست صورت کمک می‌کند.  تحریک‌های ناشی از دندان : تحریک‌های مزمن ناشی از دندان‌های خراب یا دندان‌های مصنوعی نامناسب اغلب باعث ایجاد سرطان نمی‌شود. با این حال در موارد نادر، ممکن است مشکلاتی را در ارتباط با سرطان دهان ایجاد کند.  به عنوان یک اقدام پیشگیرانه مناسب، وقتی که دندان‌ها باعث صدمه به مخاط اطراف خود شوند، باید توسط دندانپزشک معاینه شوند. تشخیصعلائم سرطان دهان اغلب شبیه اختلالات معمولی است که در دهان پیدا می‌شوند (مثل زخم‌ها، توده‌ها و لکه‌های سفید و قرمز). این علائم به‌راحتی مشاهده و لمس می‌شوند. اگر این تغییرات در عرض دو هفته بهبود نیابند، باید توسط پزشک معاینه شوند. درد به‌ندرت جزء علائم اولیه سرطان دهان است.  علائم با اهمیت عبارتند از: ـ زخم‌های دهان که بهبود نمی‌یابند ـ زخم یا لکه‌های شبیه زگیل روی لب ـ گلودرد مداوم ـ وجود زخم زیر محل قرار گرفتن دندان مصنوعی ـ توده گردنی ـ اختلال در جویدن یا بلع با مشاهده لکه‌های مخملی قرمز (اریتروپلاکی) یا سفید (لکوپلاکی) در دهان، احتمال تغییرات پیش سرطانی افزایش می‌یابد. گرچه در بیشتر موارد، لکه‌های سفید، قرمز یا مخلوط آنها مربوط به سرطان نیست، باید معاینه دقیق توسط پزشک صورت گیرد.برای تشخیص سرطان ممکن است عمل نمونه‌برداری انجام شود. طی این عمل، محل مشکوک بی‌حس شده و قطعه کوچکی از بافت برداشته می‌شود، سپس در آزمایشگاه سلولهای آن به دقت زیر میکروسکوپ مشاهده شده و معلوم می‌شود که طبیعی هستند یا خیر. نمونه‌برداری تنها راه تشخیص سرطان دهان است.  درمان وقتی سرطان تشخیص داده شد، انتخاب درمان براساس محل تومور و گسترش آن و وضعیت عمومی بیمار صورت می‌گیرد. پرتودرمانی، جراحی یا ترکیبی از هر دو درمان اولیه سرطان‌های دهان هستند. راه تشخیص: در ابتدا پزشک بیمار را معاینه کرده و در مورد سوابق سلامت شخصی و خانوادگی او سوال می‌کند سپس بسته به شرایط بیمار آزمایش خون، تست بلع باریوم (عکسبرداری از مری و معده بعد از نوشیدن محلول حاجب)، آندوسکوپی و نمونه‌برداری درخواست می‌شود. راه درمان: بسته به اینکه سرطان در چه مرحله‌ای باشد می‌توان از روش‌های جراحی، شیمی درمانی و پرتودرمانی استفاده کرد. جراحی معمولا در مراحل اولیه سرطان کاربرد دارد و در مراحل پیشرفته فقط برای کمک به عبور غذا انجام می‌شود. قرار دادن استنت در مری از طریق آندوسکپ نیز می‌تواند باعث بهبود بلع شود. راه پیشگیری: اجتناب از مصرف الکل، دخانیات، چای داغ، ترشیجات و مواد غذایی چرب، پرنمک یا دودی شده، مصرف فیبر کافی، سبزی و میوه تازه، انجام معاینات دوره‌ای پزشکی و کاهش سطح استرس. دندانپزشکان بهترین افراد برای تشخیص سرطان دهان هستند. هنگام مراجعه به دندانپزشک از وی بخواهید دهان وحلق را به طور دقیق معاینه کنند و هر تغییر رنگ یا مورد نامتعارف را گزارش دهد. معمولاً پزشکان در صورت مشاهده هر ناهنجاری در بافت دهان، از محل مورد نظر نمونه برداری می کنند تا مور بررسی دقیق قرار بگیرد. سرطان مری وقتی غذا از گلو پایین نمی‌رود. . . مری لوله‌ای ۲۵ سانتی‌متری در قفسه سینه است که غذا به‌وسیله آن از دهان به معده منتقل می‌شود. سرطان مری معمولا از سلول‌های لایه درونی مری آغاز می‌شود و بعد به تدریج به داخل مری و بافت‌های اطراف آن انتقال پیدا می‌کند. عوامل خطرساز: سن ۶۵ سال یا بالاتر، مذکر بودن، استعمال دخانیات و مشروبات الکلی، برنامه غذایی نامناسب و مصرف کم میوه‌ و سبزی، کمبود آهن و ویتامین‌ها، مصرف زیاد روغن جامد، شکر، نمک، ترشی، نوشابه گازدار و کنسروها، چاقی مفرط، بازگشت اسید معده یا ریفلاکس، مصرف نوشیدنی‌های خیلی داغ و سابقه سرطان مری در خانواده. علائم ابتلا: سرطان مری در مراحل اولیه معمولا علامتی ایجاد نمی‌کند اما پیشرفت آن به تدریج باعث می‌شود غذا در مری گیر کند یا گاهی برگردد. حتی بعد از مدتی نوشیدن مایعات نیز دشوار می‌شود. درد هنگام بلع غذا، احساس توده و برجستگی در گلو، درد در قفسه سینه و ناحیه پشت، کاهش وزن، سوزش سر دل یا ترش کردن، گرفتگی صدا، سرفه مزمن و سکسکه همراه با استفراغ خون‌آلود نیز از علائم این سرطان محسوب می‌شوند.   راه تشخیص: در ابتدا پزشک بیمار را معاینه کرده و در مورد سوابق سلامت شخصی و خانوادگی او سوال می‌کند سپس بسته به شرایط بیمار آزمایش خون، تست بلع باریوم (عکسبرداری از مری و معده بعد از نوشیدن محلول حاجب)، آندوسکوپی و نمونه‌برداری درخواست می‌شود. راه درمان: بسته به اینکه سرطان در چه مرحله‌ای باشد می‌توان از روش‌های جراحی، شیمی درمانی و پرتودرمانی استفاده کرد. جراحی معمولا در مراحل اولیه سرطان کاربرد دارد و در مراحل پیشرفته فقط برای کمک به عبور غذا انجام می‌شود. قرار دادن استنت در مری از طریق آندوسکپ نیز می‌تواند باعث بهبود بلع شود. راه پیشگیری: اجتناب از مصرف الکل، دخانیات، چای داغ، ترشیجات و مواد غذایی چرب، پرنمک یا دودی شده، مصرف فیبر کافی، سبزی و میوه تازه، انجام معاینات دوره‌ای پزشکی و کاهش سطح استرس.                                    سرطان معده  سرطان معده دومین سرطان شایع در مردان و چهارمین سرطان شایع در زنان ایرانی به حساب می‌آید. این بیماری معمولا از لایه مخاطی معده شروع می‌شود و بعد به تدریج به لایه‌های دیگر سرایت می‌کند. عوامل خطرساز: تغذیه نامناسب، زیاده‌روی در مصرف نمک، گوشت قرمز، مواد غذایی کنسروی و فرآوری شده، خوراکی‌های حاوی نیترات و مواد نگهدارنده، فست‌فودها، مواد غذایی دودی شده، ذغالی و سرخ‌شده، خوراکی‌های کهنه، کمبود سلنیوم، ویتامین E و آنتی‌اکسیدان‌ها، استعمال دخانیات و مواد مخدر، آلودگی‌های محیط زندگی، عفونت هلیکوباکترپیلوری (عامل ۱۰ درصد از زخم‌های معده و اثنی‌عشر)، چاقی، سابقه خانوادگی سرطان معده، استرس مزمن، زخم معده مقاوم به درمان، جنس مرد، سن بالای ۵۰ سال، کم‌خونی بدخیم، بعضی از انواع پولیپ معده، عمل جراحی قبلی روی معده و بعضی مشاغل خاص مثل فلزکاری و جوشکاری همگی از عوامل مستعدکننده این سرطان محسوب می‌شوند. سرطان معده همچنین در افراد با گروه خونی  A شایع‌تر است.                     علائم ابتلا: سرطان معده ابتدا فقط ممکن است باعث سوء‌هاضمه، حالت تهوع، درد خفیف معده، بی‌اشتهایی، سیری زودرس و ترش کردن شود. در مراحل پیشرفته نیز کاهش وزن، وجود خون در مدفوع و مدفوع سیاه‌رنگ (ملنا) و در مراحل پیشرفته‌تر استفراغ خونی بروز می‌کند. راه تشخیص: تشخیص سرطان معده معمولا از طریق آندوسکوپی، سی تی اسکن،‌ام آر‌ای و اولتراسونوگرافی به روش آندوسکوپی صورت می‌گیرد. راه درمان: بسته به اینکه سرطان در چه مرحله‌ای باشد می‌توان از روش‌های جراحی، شیمی‌درمانی و پرتودرمانی استفاده کرد. راه پیشگیری: دوری از عوامل خطرساز و مصرف انواع غلات کامل، سبزیجات و میوه‌جات تازه به‌خصوص مرکبات به پیشگیری از سرطان معده کمک می‌کند. همچنین از آنجایی که یک درصد از مبتلایان به میکروب هلیکوباکتر پیلوری دچار سرطان معده می‌شوند اگر در بستگان درجه اول‌تان سرطان معده وجود دارد حتما باید این میکروب را از بدن‌تان ریشه‌کن کنید. علاوه بر این اگر زخم معده‌ای پس از سه ماه به درمان پاسخ ندهد باید مورد بررسی بیشتری قرار گیرد و در صورت لزوم جراحی شود. سرطان روده باریک : مدام استفراغ می‌کنید و وزن‌تان کم شده؟! روده باریک بین معده و روده بزرگ قرار دارد و طول آن حدود شش متر است. وظیفه اصلی آن نیز هضم و جذب مواد غذایی است. این روده از سه بخش تشکیل شده است: دوازدهه، تهی روده و روده دراز. سرطان روده کوچک انواع مختلفی دارد اما اغلب در دوازدهه ایجاد می‌شود.   عوامل خطرساز: مذکر بودن، سن بالا، سابقه سرطان روده در خانواده، مصرف دخانیات و الکل، بیماری کرون (نوعی بیماری التهابی روده)، سابقه سرطان روده بزرگ، رژیم غذایی نامناسب، مصرف فیبر کم، مصرف بیش از اندازه قند و شکر و مواد غذایی پرنمک یا دودی شده.                                                                                                                                         علائم ابتلا: درد شکم همراه با تهوع، نفخ و کاهش اشتها از علائم این سرطان است. خستگی، کاهش وزن، کم‌خونی ناشی از فقر آهن، تهوع و استفراغ شدید به دلیل انسداد در روده کوچک، مشاهده خون در مدفوع یا استفراغ و زردی پوست نیز ممکن است نشان‌دهنده پیشرفت بیماری باشد                                  سرطان روده بزرگ و رکتوم    مدفوع‌تان تیره یا خون‌آلود است؟! روده بزرگ حدود یک و نیم متر طول دارد و وظیفه آن گرفتن آب و مواد مغذی از غذاهای هضم شده و دفع باقیمانده آنها از بدن است. سرطان روده بزرگ بسیار شایع است و به آهستگی رشد می‌کند. لازم به ذکر است که ۱۵ سانتی‌متر انتهایی روده بزرگ رکتوم و مجرای مقعد نامیده می‌شود و سرطانی که هر یک از این ارگان‌ها را درگیر کند، سرطان کولورکتال نیز خوانده می‌شود. عوامل خطرساز: رژیم غذایی پرچرب و مصرف کم فیبر، سبزیجات، میوه‌ها و غلات کامل، فعالیت بدنی کم، چاقی، مصرف دخانیات، مواد مخدر و الکل، سن بالای ۵۰ سال، سابقه خانوادگی سرطان روده، وجود پولیپ‌های روده، کولیت اولسروز (التهاب جدار روده بزرگ) و سابقه سرطان تخمدان، رحم و پستان علائم ابتلا: سرطان در مراحل ابتدایی معمولا علامتی از خود نشان نمی‌دهد. در مراحل پیشرفته‌تر نیز ممکن است احساس خستگی، کاهش اشتها، کاهش وزن، تغییر در دفعات اجابت مزاج، یبوست، اسهال، وجود خون در مدفوع یا مدفوع تیره‌رنگ، کاهش قطر مدفوع، خونریزی از مقعد، ناتوانی در تخلیه کامل مدفوع، درد شکم، نفخ، استفراغ و زردی پوست و چشم‌ها ایجاد شود. راه تشخیص: معاینات فیزیکی، آزمایش‌های خون، کولونوسکوپی، پروکتوسکوپی، آندوسکوپی ماورای صوت، سی‌تی‌اسکن، معاینه راست‌روده و نمونه‌برداری. راه درمان: با غربالگری به‌موقع سرطان روده بزرگ می‌توان پولیپ‌های پیش‌سرطانی و پولیپ‌هایی که در مراحل اولیه سرطان هستند را شناسایی و خارج کرد. به‌طور کلی درمان این سرطان به سلامت عمومی بیمار و مرحله بیماری بستگی دارد و شامل جراحی، پرتودرمانی و شیمی‌درمانی می‌شود. راه پیشگیری: غربالگری منظم و انجام کولونوسکوپی از ۵۰ سالگی، مصرف میوه‌ها و سبزیجات تازه، حبوبات و غلات کامل، مصرف گوشت ماهی به جای گوشت‌ قرمز، نوشیدن آب زیاد، آبپزکردن مواد غذایی به جای سرخ‌کردن آنها، ترک مصرف الکل و دخانیات، فعالیت بدنی منظم و حفظ وزن مناسب. سرطان کبد بالای شکم‌تان احساس سنگینی می‌کنید؟! کبد بزرگ‌‌ترین ارگان شکم است و پشت دنده‌ها در سمت راست بدن قرار دارد. وظیفه اصلی آن نیز پاکسازی خون از مواد مضر است. کبد همچنین با تولید صفرا و آنزیم‌های خاص به هضم غذا کمک می‌کند. اغلب سرطان‌‌‌های بدخیم کبد از سلول‌های هپاتوسیت کبد آغاز می‌‌‌شود. با این حال بعضی تومورهای کبد نیز خوش‌خیم هستند. عوامل خطرساز: عفونت با ویروس هپاتیت B (HBV) یا ویروس هپاتیت C (HCV)، مصرف بیش از حد الکل، آفلاتوکسین (ماده‌‌‌ سمی ‌تولید شده توسط انواع خاصی از کپک‌‌‌ها روی بادام‌زمینی، ذرت و سایر حبوبات و دانه‌های کهنه و غیر بهداشتی)، بیماری ذخیره‌ای آهن (ذخیره بیش از حد آهن در کبد یا سایر اندام‌ها)، سیروز کبدی (آسیب دیدن سلول‌‌‌های کبد و جایگزین شدن آنها به‌وسیله بافت جوشگاه)، چاقی و دیابت.                                               علائم ابتلا: سرطان کبد معمولا در مراحل ابتدایی علامتی ندارد اما با پیشرفت به تدریج باعث علائمی چون درد یا احساس توده و سنگینی در بخش بالایی شکم زیر دنده‌های سمت راست یا نزدیک به کتف راست، ورم و نفخ شکم، کاهش اشتها و احساس سیری زودرس، کاهش وزن، احساس ضعف، حالت تهوع و استفراغ، تب، زرد شدن پوست و چشم‌ها، مدفوع کمرنگ و ادرار تیره ناشی از یرقان می‌شود. راه تشخیص: بررسی و معاینه فیزیکی ناحیه شکم، کبد، طحال و سایر اندام‌های مجاور از لحاظ وجود توده یا هرگونه تغییر در اندازه یا شکل اندام‌ها، معاینه چشم‌ها و پوست از لحاظ وجود علائم یرقان، آزمایش‌‌‌های خون، سی تی اسکن، ‌ام آر آی، سونوگرافی و نمونه‌برداری. راه درمان: بسته به پیشرفت بیماری و همچنین سن بیمار و وضعیت عمومی سلامتی‌اش می‌توان از روش‌های جراحی، پیوند کبد، تخریب بافت، امبولیزاسیون (رگ‌بندی)، دارو درمانی، پرتودرمانی، شیمی‌‌‌‌‌‌درمانی یا ترکیبی از آنها استفاده کرد. راه پیشگیری: اجتناب از عوامل خطرساز سرطان، حفظ وزن مناسب، تغذیه سالم، خودداری از مصرف الکل، تزریق واکسن هپاتیت B واستفاده ازوسایل استریل شده و یک‌بار مصرف برای تزریق درون وریدی،     سرطان لوزالمعده یا پانکراس      وقتی هضم غذا مختل می‌شود. . . لوزالمعده در بالای معده قرار دارد و غدد مترشحه بیرونی آن با تولید آنزیم‌های خاصی به هضم غذا کمک می‌کند. این عضو همچنین دارای غدد مترشحه داخلی است و با تولید هورمون‌هایی از جمله انسولین باعث کنترل قند خون می‌شود. سرطان لوزالمعده هم می‌تواند مربوط به غدد مترشحه بیرونی و هم غدد مترشحه درونی آن باشد. درواقع حدود ۹۵ درصد از سرطان‌های لوزالمعده از غدد مترشحه بیرونی آغاز می‌شود. تومورهای غدد مترشحه درونی در بیشتر موارد خوش‌خیم هستند.                                                               عوامل خطرساز: سن بالای ۶۰ سال، مصرف دخانیات، دیابت، جنسیت مذکر، سابقه خانوادگی سرطان لوزالمعده یا سرطان تخمدان و روده بزرگ، التهاب مزمن لوزالمعده و رژیم غذایی چرب.                                      علائم ابتلا: سرطان لوزالمعده‌ در مراحل اولیه هیچ علامتی از خود نشان نمی‌دهد اما در مراحل پیشرفته‌تر نشانه‌هایی چون احساس درد در بخش فوقانی شکم یا پشت، زرد شدن پوست و چشم‌ها، تیره شدن ادرار، احساس ضعف، کاهش اشتها، حالت تهوع، استفراغ و کاهش وزن ممکن است دیده شود راه تشخیص: بررسی سوابق پزشکی و خانوادگی، معاینه پوست و چشم‌ها از لحاظ علائم یرقان، لمس ناحیه شکم و بررسی تغییرات نواحی نزدیک به لوزالمعده، کبد و کیسه صفرا، آزمایش خون، ادرار و مدفوع، سونوگرافی و سی‌تی‌اسکن از لوزالمعدهودیگراندام‌ها و رگ‌های خونی درون شکم، بررسی آندوسکوپیک مجاری صفراوی و لوزالمعده و نمونه‌برداری.  راه درمان: سرطان لوزالمعده تنها در درجات اولیه و قبل از انتشار به بخش‌های دیگر بدن قابل درمان است. با توجه به نوع و درجه سرطان می‌توان از روش‌های جراحی، پرتودرمانی و شیمی‌درمانی یا ترکیبی از آنها استفاده کرد. راه پیشگیری: ترک دخانیات، پیروی از رژیم غذایی سالم و کم‌چرب، حفظ وزن مناسب، مصرف میوه و سبزی تازه، داشتن برنامه ورزشی منظم، کاهش مصرف گوشت قرمز و قند و شیرینی و افزایش مصرف حبوبات، فیبر و غلات کامل. سرطان کیسه صفرا   پوست‌تان زرد شده و خارش دارید؟! کیسه صفرا یک ارگان کوچک شبیه به گلابی است که زیر کبد قرار دارد. این کیسه از صفرای تولید شده توسط کبد نگهداری می‌کند. درواقع کبد، مایع صفرا را برای کمک به هضم و تجزیه چربی‌ها تولید می‌کند. این مایع طی عمل هضم از کیسه صفرا به بخش پایینی دستگاه گوارش تخلیه می‌شود. سرطان کیسه صفرا نسبتا نادر است اما شیوع آن در خانم‌ها دو برابر آقایان است. عوامل خطرساز: وجود سنگ کیسه صفرا یا سابقه ابتلا به آن، کیست کلدوک (کیست پر از صفرا)، کیسه صفرای کلسیفیه (پوشانده شدن دیواره کیسه صفرا با رسوبات کلسیمی)، پولیپ‌های کیسه صفرا، قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی به‌خصوص در صنایع لاستیک و بافندگی، جنسیت زن، سن بالای ۶۵ سال، سابقه عفونت مزمن کیسه صفرا، مصرف دخانیات و اضافه وزن. علائم ابتلا: سرطان کیسه صفرا در ابتدا علائم واضحی ایجاد نمی‌کند اما به تدریج با رشد تومور ممکن است روی معده فشار وارد کند و باعث درد شکم به‌خصوص در ناحیه فوقانی و سمت راست آن شود. از دیگر علائم این سرطان می‌توان به نفخ، خارش، تب، کاهش اشتها، کاهش وزن بی‌دلیل، حالت تهوع و زردی پوست و چشم‌ها اشاره کرد. راه تشخیص: تشخیص سرطان کیسه صفرا در مراحل ابتدایی کمی دشوار است. این بیماری معمولا طی آزمایش‌ها و جراحی‌های غیر مرتبط کشف می‌شود. با این حال برای تشخیص آن می‌توان از روش‌هایی مثل آزمایش خون جهت بررسی عملکرد کبد و تصویر‌برداری از کیسه صفرا از طریق سونوگرافی، سی تی اسکن و ام‌آرآی استفاده کرد.                                                راه درمان: درمان این سرطان بستگی به پیشرفت آن دارد، برای مثال در مراحل ابتدایی پزشک سعی می‌کند تا با جراحی و برداشتن کیسه صفرا از گسترش سرطان جلوگیری کند. دیگر روش‌های درمانی مثل شیمی‌درمانی و پرتودرمانی نیز معمولا بلافاصله بعد از جراحی به کار می‌روند. راه پیشگیری: اجتناب از عوامل خطرساز سرطان، انجام غربالگری‌های منظم، پیگیری و درمان سنگ‌ها، کیست‌ها و پولیپ‌های کیسه صفرا، ترک دخانیات، پیروی از رژیم غذایی سالم و حفظ وزن مناسب. سرطان مقعد خانم‌ها در خطر بیشتری هستند! مقعد بخشی عضلانی در انتهای دستگاه گوارش است که به دفع مواد زائد از بدن کمک می‌کند. رشد غیر عادی بافت‌های نرم جدار داخلی مقعد یا مجرای مقعد به تدریج تبدیل به سرطان می‌شود. سرطان مقعد بسیار نادر است اما در زنان شیوع بیشتری نسبت به مردان دارد. عوامل خطرساز: ویروس پاپیلومای انسانی (ویروس زگیل تناسلی یا HPV)، مقاربت از طریق مقعد، ضعف سیستم ایمنی، مصرف دخانیات و الکل، سن بالای ۵۰ سال، برنامه غذایی سرشار از چربی و مواد فرآوری شده، مصرف کم فیبر، چاقی، فعالیت بدنی کم، سابقه سرطان مقعد در خانواده، سندرم روده تحریک پذیر، بیماری کرون، ورم مخاط روده بزرگ، دیابت نوع دو و سابقه سرطان یا پولیپ روده. علائم ابتلا: این سرطان در مراحل اولیه ممکن است هیچ نشانه‌ای نداشته باشد. خونریزی از مقعد، درد، ناراحتی، خارش و برجستگی‌های کوچک اطراف مقعد، درد زیاد ناشی از گاز معده یا دل‌پیچه زیاد، احساس نفخ و پر بودن شکم، بی‌اختیاری در دفع مدفوع، اسهال یا یبوست، تغییر در سایز یا شکل مدفوع (باریک شدن)، ترشحات ژله‌ای مانند از مقعد، زخم‌های اطراف مقعد، تغییر در اشتها، کاهش وزن بی‌دلیل، احساس کسالت یا خستگی نیز از علائم شایع این سرطان در مراحل پیشرفته‌تر است. راه تشخیص: آزمایش خون، معاینه مقعد و روده بزرگ با کمک اسکوپ (لوله‌ای بلند و انعطاف‌پذیر مجهز به دوربین)، آندوسکوپی ماورای صوت، سی‌تی‌اسکن، ام‌آر آی لگنی و نمونه‌برداری. راه درمان: در بیشتر موارد برای درمان این سرطان، ترکیب رادیوتراپی و شیمی‌درمانی به کار می‌رود. برای درمان تومورهای کوچک نیز از جراحی یا ترکیب جراحی با شیمی‌درمانی یا رادیوتراپی استفاده می‌شود. راه پیشگیری: دوری از عوامل خطرساز از جمله رفتارهای پرخطر جنسی، استفاده از وسایل محافظ مثل کاندوم، تزریق واکسن گارداسیل (ضد ویروس زگیل تناسلی)، ترک دخانیات و الکل، پیروی از برنامه غذایی مناسب و مصرف میوه و سبزی تازه، داشتن فعالیت بدنی و حفظ وزن مناسب خدایا: بجز خودت به دیگری واگذارمان نکن                                             تویی پروردگار ما  پس قرار ده بی نیازی در نفسمان                  یقین دردلمان            روشنی در دیده مان          بصیرت در قلبمان                  از صدای گذر آب که من فهمیدم: تندتر از آب روان عمر گران میگذرد.                زندگی را نفسی ارزش غم نیست  آنقدر سیر بخند که ندانی غم چیست. نوشته شده در تاریخ سه شنبه چهارم اردیبهشت ۱۳۹۷ توسط دکتر حسین جعفری عضو هیئت علمی